Strona główna

Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego w latach 972-1514. Od Cedyni do Orszy


Pobieranie 272.55 Kb.
Strona1/4
Data18.06.2016
Rozmiar272.55 Kb.
  1   2   3   4
Olimpiada Tematyczna – K L U C Z O D P O W I E D Z I –

Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego w latach 972-1514. Od Cedyni do Orszy.

Zawody wojewódzkie – 19 III 2010 r.


1. Koronacje. Na podstawie podanych informacji i własnej wiedzy wpisz w wyznaczone miejsca imiona i przydomki królów Polski oraz daty roczne i dokładne miejsce ich koronacji.


Nr


Okoliczności


Władca

Rok

koronacji

Miejsce

koronacji

A

Koronowany pod koniec swego życia, na Wielkanoc, po koronacji przeżył kilka miesięcy

Bolesław Chrobry

1025

katedra gnieźnieńska

B

Koronowany w tym samym roku co jego ojciec na Boże Narodzenie. Na skutek buntu brata, wygnany, okaleczony, zmarł, a korona wywieziona z Polski

Mieszko II

1025

katedra gnieźnieńska

C

Koronowany w Boże Narodzenie, słynął z hojności. Zmarł na wygnaniu, na Węgrzech, obłożony klątwą.

Bolesław Śmiały –

Szczodry



1076

katedra gnieźnieńska

D

Zamordowany skrytobójczo w kilka miesięcy po koronacji, najprawdopodobniej przez Brandenburczyków.

Przemysł II


1295

katedra gnieźnieńska

E

Tytułem prawnym było dlań poślubienie córki poprzedniego monarchy Ryksy

Wacław II

1300

katedra gnieźnieńska

F

Po objęciu rządów długo zabiegał u papieża o koronę; mieczem koronacyjnym był Szczerbiec

Władysław Łokietek

1320

katedra wawelska

G

Został królem dzięki zawarciu unii personalnej

Z sąsiednim, dotąd wrogim państwem



Władysław Jagiełło

1386

katedra wawelska

H

Został królem mając niespełna 10 lat

Władysław Warneńczyk

1444,

katedra wawelska

I

Zwlekał z koronacją, gdyż nie wiedział czy jego brat poniósł śmierć na polu bitwy

Kazimierz Jagiellończyk

1447

katedra wawelska

J

Objął tron w wieku 40 lat, pomimo to panował jeszcze 41 lat

Zygmunt Stary

1507

katedra wawelska

Imię 1 punkt, przydomek 1 p.; data koronacji 1 p., miejsce (nie tylko miasto) koronacji 2p. razem – 51 pkt.
2. Na podstawie podanych informacji i własnej wiedzy wpisz imię i przydomek (jeśli miał) księcia.

Nr

Okoliczności

Władca

A

Dążył do zjednoczenia ziem Polskich i uzyskania korony królewskiej; działania te przerwała mu śmierć – prawdopodobnie został otruty.

Henryk

Probus.

B

W 1154 r. wyruszył jako krzyżowiec do Jerozolimy; po powrocie założył szpital zakonu Joannitów. Zginął w wyprawie przeciw Prusom.

Henryk Sandomierski.

C

Był palatynem Węgier, panem Rusi Halickiej; ofiarował paulinom na Jasnej Górze sprowadzoną z Rusi ikonę Bogarodzicy.

Władysław Opolczyk

D

Wymówił się od udziału w V krucjacie, mówiąc że w Ziemi Świętej nie ma piwa, a on żyć bez niego nie może.

Leszek

Biały

E

W intencji narodzin syna, którego para książęca oczekiwała przez 6 lat wysłał poselstwo do opactwa św. Idziego w Prowansji; po narodzinach ufundował kilka kościołów pod jego wezwaniem

Władysław Herman

F

Otrzymał od papieża Grzegorza IX tytuł „arcychrześcijańskiego księcia Polski”; jego matka została uznana przez kościół za świętą.

Henryk Pobożny.

G

Po śmierci ojca współrządził z bratem. Wygnany szukał pomocy u cesarza, po powrocie został oślepiony.

Zbigniew

H

Śluby czystości tego księcia i jego żony zdecydowały o jego przydomku

Bolesław Wstydliwy

I

Uznawał zwierzchnictwo cesarza niemieckiego; wśród wielu darów ofiarował mu wielbłąda

Mieszko I

J

Choć był synem pierworodnym, ojciec odsunął go od władzy, wysyłając do klasztoru. Powrócił, po ucieczce brata objął władzę, ale po roku został zamordowany.

Bezprym

Za imię władcy 1p., imię i przydomek 2p.; razem – 18 pkt.
3. Za panowania pierwszych Piastów władcy Cesarstwa Niemieckiego najczęściej dążyli do narzucenie zwierzchnictwa królom i książętom polskim, żądając złożenia hołdu lub rozstrzygając konflikty. Wykorzystując własną wiedzę uzupełnij poniższe informacje:

Nr

Okoliczności

Władca

A

Sąd cesarski w Kwedlinburgu w –sprawie syna Mieszka I – zdecydował że:

Bolesław będzie zakładnikiem na dworze cesarza. – 2 pkt.

B

Cesarz Konrad II, na zjeździe w Merserburgu podjął dwie ważne decyzje wobec Mieszka II; wymień je:

1) Mieszko II zrzekał się korony królewskiej;

2) władzą nad państwem musiał podzielić się z bratem Ottona i kuzynem – 2 pkt

C

Sąd cesarski w Kwedlinburgu w 1054 r. za panowania Kazimierza Odnowiciela postanowił w sprawie Śląska

1) przyznać go Polsce, 2) z obowiązkiem płacenia Czechom corocznego trybutu – 2 pkt.

D

Na zjeździe w Merserburgu w roku 1135 Bolesław Krzywousty podporządkował się woli cesarza Lotara

(w jaki sposób)



1) złożył hołd z Pomorza Zachodniego (Wolina i Rugii), 2) zapłacił cesarzowi zaległy trybut – 2 pkt.

E

Władysław Wygnaniec, chcąc pozyskać cesarza Konrada III w walce przeciwko książętom juniorom (kiedy i jaki uczynił gest wobec cesarza?)

1) w 1146 r., 2) złożył hołd lenny – 2 pkt.

F

Bolesław Kędzierzawy pragnąc zachować władzę po klęsce z rąk cesarza Fryderyka I Rudobrodego (jaki i gdzie uczynił gest wobec cesarza?)

1) złożył hołd lenny, 2) w Krzyszkowie

2 pkt.



razem 12 pkt.
4. Sprowadzenie przez księcia Konrada Mazowieckiego zakonu Krzyżackiego na Ziemię Chełmińską zapoczątkowało konflikty polsko-krzyżackie. Uzupełnij poniższe zdania, wpisując w luki odpowiednie informacje:

Za panowania Piastów:

A) W 1308 roku na Pomorze Gdańskie uderzyli (kto)

Brandenburczycy – 1 pkt

B) Władysław Łokietek wezwał na pomoc Krzyżaków. Którzy w listopadzie (roku) zdobyli (jakie miasto) a następnie dwa ważne grody (jakie)

1308 – 1 pkt

Gdańsk – 1 pkt

Tczew i Świecie – 2 pkt

C) Podbój Pomorza przez Krzyżaków zakończył się w roku

1309 – 1 pkt

D) Starania o pokojowe odzyskanie Pomorza za Władysława Łokietka to proces z Zakonem, który toczył się w (miasto i lata)

W Inowrocławiu – 1 pkt

w l. 1320–1321 – 2 pkt.

E) Do ponownego ataku Krzyżaków na Kujawy doszło w roku atak Zakonu wsparł (który władca?)

1327 – 1 pkt, król Czech Jan

Luksemburski – 3 pkt.

F) Krzyżacy zdobyli liczne grody (wymień jeden)

Wyszogród, Bydgoszcz, Nakło – 1 pkt.

G) Pierwsza zwycięska bitwa z Zakonem za czasów Władysława Łokietka odbyła się (gdzie, podaj dzień, miesiąc, rok)

pod Płowcami – 1 pkt

27 IX 1331 r. – 3 pkt.

H) W wyniku dalszych walk z Zakonem Polska utraciła dwie ziemie ( jakie?):

Kujawy i Ziemi Dobrzyńską – 2 pkt.

I) Konflikt polsko – krzyżacki mieli rozstrzygnąć władcy (jakich państw?):

Czech i Węgier – 2 pkt.

J) Drugi proces z Krzyżakami miał miejsce za panowania Kazimierza Wielkiego (gdzie i kiedy – rok?)

w Warszawie w 1339 r.

2 pkt.



K) sędziowie nakazali zwrot Polsce następujących trzech ziem (podaj nazwy):

Pomorza Gdańskiego, Kujaw, Ziemi Chełmińskiej – 3 pkt.

L) Po długich rokowaniach Kazimierz wielki zawarł z Krzyżakami „pokój wieczysty” (gdzie) dzięki czemu odzyskuje dwie ziemie (wymień )

w Kaliszu – 1 pkt

Kujawy – 1 pkt

Ziemię Dobrzyńską – 1 pkt

Ł) Jednocześnie zachował w stosunku do Pomorza Gdańskiego tytuł (jaki)

pana i dziedzica Pomorza

2 p.



Razem 32 pkt.


Za panowania Jagiellonów

A) Konflikt króla Władysława Jagiełły z Krzyżakami nosił nazwę (jaką)

wielka wojna – 1 pkt

B) Ten konflikt rozpoczął się w maju 1409 roku od (jakiego wydarzenia)

powstania przeciwko Krzyżakom na Żmudzi – 2 pkt.

C) Polska poparła Litwę, wówczas Krzyżacy zaanektowali ziemię (jaką)

Dobrzyńską1 pkt

D) W ramach przygotowań do wojny z Zakonem podjęto różne działania, między innymi (wymień dwa):

zbudowano most pontonowy – 1 pkt

urządzano polowania – 1 pkt

zaciągnięto wojska najemne – 1 pkt

E) Wojska polskie maszerowały z Wolborza wzdłuż Pilicy i Bzury

(dlaczego?)



Dla zepewnienia wody dla koni

i wojska – 1 pkt

F) Na przełomie czerwca i lipca wojska polskie przekroczyły Wisłę (gdzie) korzystając z mostu pontonowego zbudowanego (gdzie?)

pod Czerwińskiem – 1 pkt

w Kozienicach – 1 pkt

G) Zastępcą Króla Jagiełły w dowodzeniu był (kto?)

Zbigniew z Brzezia – 1 pkt

H) Oboźnym był (kto?)

Zyndram z Maszkowic – 1 pkt

I) Po bitwie próbowano zdobyć Malbork której obroną dowodził (imię)

Henryk von Plauen – 2 pkt

J) po wielkiej wojnie – do 1422 roku – Władysław Jagiełło toczył z Zakonem tzw. wojny głodowe, zakończone pokojem nad jeziorem Melno. Na mocy jego postanowień Polska odzyskała: (wymień trzy miejscowości)

Nieszawa, Murzynowo, Orłowo – 3 pkt


K) Wobec Litwy Krzyżacy zrzekli się (wymień):

Żmudzi – 1 pkt

L) Za Kazimierza Jagiellończyka doszło do wojny zwanej (jak?)

wojna trzynastoletnia – 1 pkt

Ł) Wojnę zapoczątkowało powstanie przeciwko Zakonowi wywołane przez organizację o nazwie (jakiej) oraz wydanie przez króla aktu, mocą którego król (co uczynił)

Związek Pruski – 1 pkt

Inkorporował – włączył – Prusy do Polski – 2 pkt

M) Najważniejsze bitwy w tej wojnie to:

pod Chojnicami (dzień, miesiąc , rok)

pod Świecinem (dzień, miesiąc , rok)

na Zalewie Wiślanym (dzień, miesiąc, rok)




18 września 1454 – 3 pkt.

17 września 1462 – 3 pkt.

15 września 1463 – 3 pkt.

N) Szczególną rolę w tej wojnie i zwycięstwie Królestwa Polskiego nad Krzyżakami odegrała flota zwana (jak?), organizowana przez dwa miasta (wymień)

Kaperska – 1 pkt

Elbląg i Gdańsk – 2 pkt

O) Na mocy drugiego pokoju Toruńskiego z 1466 r. Polska uzyskała ziemie, które łącznie nazwano (jak?) reszta ziem państwa Krzyżackiego stała się w stosunku do Polski (czym?)

a stolicę państwa Krzyżackiego przeniesiono do (miasta).

Po sekularyzacji Zakonu jego ziemie zostały nazwane (jak?)



Prusy Królewskie – 1 pkt

lennem państwa polskiego – 1 pkt

Królewca – 1 pkt

Prusy Książęce – 1 pkt

razem 38 pkt
5. W drugiej połowie XIII wieku miały miejsce grabieżcze i niszczące najazdy Mongołów; uzupełnij poniższe informacje dotyczące tych walk.

A) Pierwszy najazd miał miejsce w roku 1241. Wojskami mongolskimi dowodził (kto?) Pierwszą klęską poniosło polskie rycerstwo w bitwie (gdzie?). Kolejne bitwy stoczone zostały pod (wymień jedną miejscowość).

W Krakowie obroniła się załoga, która schroniła się w (jakiej budowli?). Do największego starcia z Mongołami doszło na Śląsku pod Legnicą (kiedy – dzień, miesiąc, rok).



Bajdar – 1 pkt

pod Turskiem Wielkim

Chmielnikiem, Szydło-wem. Tarczkiem – 1 pkt

kościele Św. Andrzeja – 1

pod Legnicą – 1 pkt

9 IV 1241 r. – 3 pkt

B) Do drugiego najazdu doszło w latach 1259-60, wojskami mongolskimi dowodził (kto?) Kraków został spalony w czasie tego najazdu, ale załoga obroniła się (podaj w jakim miejscu)

Burundaj – 1 pkt.
na zamku Wawelu – 1 pkt

C) Trzeci najazd miał miejsce w latach 1287-1288. Był to atak państwa Mongołów (podaj jego nazwę). Wojskami dowodzili:

Złotej Ordy – 1 pkt

Teleboga i Nogaj – 2 pkt

razem 12 pkt.


6. Podczas bitwy pod Grunwaldem – najpierwsze miejsce trzymała – Chorągiew Ziemi Krakowskiej, dowodzona przez Zyndrama z Maszkowic. Jej chorążym był A) Marcin z Wrocimowic, a wśród przedchorągiewnych byli najprzedniejsi rycerze polscy: B) Zawisza Czarny, C) Florian z Korytnicy, D) Domarat z Kobylan, E) Skarbek z Gór, F) Paweł Złodziej z Biskupic, G) Jan Warszawski, H) Stanisław z Charbinowic, I) Jaksa z Targowiska. Wstaw (w rubrykę nad – lub pod – herbem) – literę: A), B), C) ... oznaczająca ww. rycerza. Dopisz obok litery nazwę herbu.

Za każdego dobrze podpisanego rycerza – 1 pkt, za każdy nazwany herb – 1 pkt, razem – 17 pkt.

B + H

A

F

E

I

D

G

C

Sulima

Półkozic

Niesobia (Złodziej)

Abdank

Lis

Grzymała

Nałęcz

Jelita



7. Przeczytaj teksty źródłowe, opisujące bitwy toczone w czasach Piastów i Jagiellonów; korzystając z informacji w nich zawartych oraz z własnej wiedzy odpowiedz na pytania.

A) Kiedy w dzień Św. Jana Chrzciciela starli się z (…), odnieśli zrazu zwycięstwo, lecz potem w miejscowości zwanej (…) brat jego Czcibor zadał klęskę, kładąc trupem wszystkich najlepszych rycerzy z wyjątkiem wspomnianych grafów. (Thietmar)



Gdzie i kiedy rozegrała się opisywana bitwa?

Pod Cedynią, 24 VI 972 r. – 4 pkt.

Kim był Czcibor?

Bratem Mieszka I – 2 pkt.
  1   2   3   4


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość