Strona główna

Materiały dydaktyczne dla nauczycieli spis treśCI


Pobieranie 123.52 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar123.52 Kb.





Ja też!

reż. Antonio Naharro, Alvaro Pastor

MATERIAŁY DYDAKTYCZNE

DLA NAUCZYCIELI



SPIS TREŚCI





  1. Informacje o filmie. (str. 2)

  2. Scenariusz lekcji języka polskiego. (str. 6)

Temat: Wszyscy jesteśmy ludźmirefleksje wokół filmuJa też!

Załączniki. (str. 11)



  1. Scenariusz lekcji wychowawczej. (str. 12)

Temat: „Ja też!” Czego potrzebują ludzie?

Załączniki. (str. 14)


Informacje o filmie

Opracowała: Sylwia Galanciak


NOTA O FILMIE


Tytuł: Ja też! (Yo, también)

Reżyseria i scenariusz: Antonio Naharro, Álvaro Pastor;

Zdjęcia: Alfonso Postigo;

Montaż: Nino Martinez Sosa;

Muzyka: Guille Milkyway;

Scenografia: Ines Aparicio, Carmen Fernandez Lasquetty;

Kostiumy: Fernando Garcia;

Dźwięk: Eva Valiño, Alvaro Silva Wuth;

Produkcja: Julio Medem, Manuel Gỏmez Cardeña;

Producent wykonawczy: Koldo Zuazua, Emilio Gonzalez Garcia;

Obsada aktorska: Lola Dueñas (Laura), Pablo Pineda (Daniel), Antonio Naharro (Santi), Maria Bravo (Reyes), Joaquin Perles (Pepe), Lourdes Naharro (Luisa), Daniel Parejo (Pedro), Isabel Garcia Lorca (Ma Angeles), Teresa Arboli (Rocio), Consuelo Trujillo (Consuelo), Susana Monje (Nuria), Pedro Alvarez-Ossorio (Bernabe), Ana De los Riscos (Macarena), Ramiro Alonso (Quique), Catalina Llado (Pilar), Ana Peregrina (Encarni), Pepe Quero, Tania Romản, Roma Calderón;

Produkcja: Hiszpania;

Rok produkcji: 2009; film barwny, czas trwania: 105 minut;

Data premiery światowej: 22 września 2009;

Data premiery w Polsce: 9 kwietnia 2010.

NAGRODY

2009 – Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián: Srebrna Muszla dla Najlepszej aktorki (Lola Dueñas) i Najlepszego aktora (Pablo Pineda) oraz Nagroda Światowego Katolickiego Stowarzyszenia Komunikacji Społecznej (SIGNIS) – wyróżnienie specjalne;

2009 – Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián: nominacja do Złotej Muszli dla Najlepszego filmu;

2010 – Nagroda Goya w kategorii Najlepsza aktorka (Lola Dueñas) oraz w kategorii Najlepsza piosenka (Yo, Tambien, wyk. Guille Milkyway);

2010 – nominacje do nagrody Goya w kategoriach: Najlepszy debiut reżyserski (Antonio Naharro, Alvaro Pastor) oraz Najlepszy debiutujący aktor (Pablo Pineda);

2010 – Sundance Film Festival: nominacja do Głównej Nagrody Jury dla Najlepszego dramatu zagranicznego;



NOTA O REŻYSERACH


Antonio Naharro (ur. 1968 r.) – aktor, scenarzysta i reżyser filmowy. Grał w teatrze i filmach oraz produkcjach telewizyjnych. Z Álvaro Pastorem spotkał się podczas realizacji jego krótkometrażowego filmu Uno mas, uno menos. Razem zrealizowali następnie film Invulnerable, za rolę w którym Naharro otrzymał wiele nagród na międzynarodowych festiwalach filmów krótkometrażowych. Ja też!! to ich wspólny debiut pełnometrażowy.

Álvaro Pastor (ur. 1972 r.) – reżyser, scenarzysta i producent filmowy specjalizujący się w krótkim metrażu. Jest także znanym twórcą reklam. Jego filmy, np. Los dardos del amor czy Uno ms, uno menos nagradzano na wielu festiwalach.

WYBRANA FILMOGRAFIA

2002 – Uno mas, uno menos (reżyseria, scenariusz, gra aktorska Antonio Naharro);

2005 – Invulnerable (reżyseria, scenariusz, gra aktorska Antonio Naharro);

2009 – Ja też! (reżyseria, scenariusz, gra aktorska Antonio Naharro).



O FILMIE


Ja też! to niezwykła historia miłosna – niezwykła, bo opowiada o uczuciu rodzącym się między doświadczoną przez życie kobietą a mężczyzną cierpiącym na zespół Downa. Film w bardzo dojrzały, subtelny i mądry sposób podejmuje trudny temat relacji między światem ludzi zdrowych i chorych. Odważnie stawia przed widzem dwie ważne kwestie i nie pozwala przejść obok nich obojętnie. Pierwsza to podobieństwo potrzeb i pragnień, jakie odczuwają zarówno ludzie zdrowi, jak i ci niepełnosprawni umysłowo; druga, szczególnie dla nas, zdrowych, dotkliwa – bezwzględnie demaskuje pozorność naszej tolerancji dla inności.

Zespół Downa jest chorobą genetyczną wynikającą z nieprawidłowej budowy 21. pary chromosomów (to tzw. trisomia – zamiast dwóch chromosomów znajdują się w tej parze trzy). To najczęściej występująca wada ludzkiego genotypu, obecna we wszystkich rasach i grupach społecznych. Szacuje się, że z zespołem Downa rodzi się średnio jedno na 800 dzieci. Ten współczynnik bywa wyższy w społeczeństwach, w których kobiety późno decydują się na ciążę, gdyż wystąpienie aberracji koreluje z wiekiem rodziców (przede wszystkim matki).



Zespół Downa wiąże się z występowaniem wielu wad wrodzonych. Typowe dla niego jest upośledzenie umysłowe, pojawiające się jednak w różnym nasileniu. Ponadto dzięki odpowiedniej stymulacji rozwoju dziecka obciążonego tą chorobą często można znacząco poprawić jego możliwości intelektualne, rozwinąć umiejętności pomagające w samodzielnym życiu, a także pasje i zainteresowania. Ludzie z zespołem Downa zwykle cierpią też na wady serca o różnym stopniu skomplikowania, krótkowzroczność, niedosłuch, choroby tarczycy (nieleczone mogą spotęgować opóźnienie umysłowe), często występuje także niedrożność układu pokarmowego. Są niżsi niż reszta populacji, typowa dla nich jest też wiotkość mięśni, z powodu której chore dzieci później niż ich zdrowi rówieśnicy zaczynają chwytać, siadać czy chodzić, a dorosłym mogą sprawiać problemy proste czynności wymagające precyzji (wiązanie sznurówek); stąd też bierze się charakterystyczny rozkołysany chód. Do zewnętrznych cech charakterystycznych należą przede wszystkim skośne, szeroko rozstawione oczy (stąd pierwotna nazwa – mongolizm), małe, nisko osadzone uszy, płaski nos, krótka szyja, często także wystający język (to efekt jego powiększenia i wiotkości oraz ciasnej jamy ustnej). Osoby z zespołem Downa często dotyka przedwczesne starzenie się oraz pojawiająca się jeszcze w młodości choroba Alzheimera. Ich średnia życia to obecnie około 49 lat.

Bohaterowie: Daniel jest 34-letnim Hiszpanem z Sewilli, który właśnie podejmuje pracę w Naczelnym Biurze Osób Niepełnosprawnych. Doskonale zna ich problemy, bo sam cierpi na zespół Downa. Może im zaś pomagać, bo ominęła go jedna z dotkliwszych konsekwencji choroby – jest w pełni sprawny intelektualnie. Co więcej, ukończył wyższe studia (psychopedagogikę), interesuje się kulturą, jest niewątpliwym erudytą, dobrym mówcą i błyskotliwym rozmówcą. Postać Daniela bardzo wiele zawdzięcza odgrywającemu tę rolę aktorowi, Pablo Pinedzie. Twórcy filmu opowiadają, że pomysł na film zrodził się w ich głowach właśnie w momencie poznania Pabla, jedynego Europejczyka z zespołem Downa, który ukończył wyższe studia (mało tego, po zakończeniu zdjęć Pineda zaczął studiować na kolejnym kierunku). Pierwowzór Daniela także pracuje w Biurze Osób Niepełnosprawnych, świetnie zna angielski, wygłasza przemówienia na konferencjach. Podobnie jak jego bohater twierdzi, że swoje wykształcenie zawdzięcza matce, która dostrzegłszy dla syna szansę rozwoju zrobiła wszystko, by ją maksymalnie wykorzystać. Pablo Pineda uczestniczył w pracach nad filmem już na etapie powstawania scenariusza, który na bieżąco konsultował, traktując pracę nad produkcją jak dalszy ciąg swej życiowej misji. Częścią tej misji było uświadomienie ludziom zdrowym, że niepełnosprawni mają te same co oni potrzeby emocjonalne i seksualne, że tak samo pragną miłości (także tej fizycznej), bliskości, poczucia bezpieczeństwa, towarzystwa. I że często, otaczając ich opieką, paradoksalnie uniemożliwiamy im realizację tych potrzeb. Dlatego w filmie Daniel spotka na swej drodze Laurę i zakocha się w niej do szaleństwa.

Laura na pierwszy rzut oka wydaje się osobą energiczną, wyzwoloną, żywiołową. Widać, że bardzo emocjonalnie odbiera rzeczywistość. Pod przebraniem ostrej, dynamicznej kobiety za nic mającej zasady, kryje się jednak istota przeraźliwie samotna, bardzo wrażliwa i dotkliwie poturbowana przez los. Ma rodzinę, lecz woli o tym nie pamiętać. Między wierszami dowiadujemy się, że uciekła z domu, w którym była molestowana przez ojca, a jej dwaj bracia nigdy nie stanęli w jej obronie. Ukochana Daniela zupełnie nie radzi sobie z życiem osobistym, rozpaczliwie próbuje zagłuszyć samotność seksem z przygodnymi partnerami, jednak i to nie daje jej ukojenia.

Laura jest dla Daniela nieosiągalna – należy do innej kasty: zdrowych, pięknych i pożądanych, ale niedostępnych dla niepełnosprawnych, których społeczeństwo w ogóle nie postrzega jako obdarzonych seksualnością. On sam niby o tym wie, jednak nie traci nadziei i walczy o jej uczucie. Kobieta początkowo postrzega Daniela tak jak inni – jak duże dziecko, które należy otoczyć opieką. Z czasem to raczej Daniel będzie opiekował się nią. Ma nad nią zresztą przewagę – jest lepiej wykształcony („Myślała, że Ogród rozkoszy to jakiś park! (...) Byłem naprawdę zszokowany. Ale co zrobić, jest taka ładna...”), wie, czego w życiu chce i ma odwagę po to sięgać, w przeciwieństwie do zblokowanej, spiętej Laury.

Drugi, równoległy wątek miłosny rozgrywa się między Pedrem i Luisą, młodymi ludźmi cierpiącymi na zespół Downa. Poznają się na warsztatach flamenco dla niepełnosprawnych intelektualnie, prowadzonych przez brata Daniela, Santiego (w tej roli jeden z reżyserów filmu, Antonio Naharro) oraz jego dziewczynę, Reyes. Związek Santiego i Reyes stanowi kontrapunkt dla obu historii miłosnych dotyczących osób chorych. Jest kompletny, spełniony (para spodziewa się dziecka), a przede wszystkim akceptowany społecznie. Miłość Pedra i Luisy od początku napotyka zaś na opór – przede wszystkim ze strony matki 24-letniej dziewczyny, która zabiera ją ze szkoły tańca. Nie potrafi dostrzec, że jej niepełnosprawna córka stała się kobietą i ma takie same potrzeby emocjonalne i fizyczne jak każda kobieta w jej wieku. Kiedy młodzi uciekają, Daniel i Laura jako pracownicy biura odpowiedzialnego za nich muszą wyruszyć na poszukiwania. Daniel, który lepiej niż ktokolwiek rozumie Pedra i Luisę, wyraźnie walczy ze sobą. Jako pracownik społeczny musi ich odszukać, ale i zapobiec konsumpcji związku postrzeganego przez zdrowych jako problem, ale jako osoba chora, borykająca się z tymi samymi problemami co oni, nie potrafi i nie chce odmówić im przynajmniej chwili szczęścia.

Seksualność niepełnosprawnych: Film Antonia Naharro i Álvaro Pastora z wielką odwagą, ale i niezwykle taktownie podejmuje problem seksualnych potrzeb osób upośledzonych umysłowo. Ludzie ci często wymagają stałej opieki, nie radzą sobie z prostymi czynnościami, a na dodatek reagują na wydarzenia w sposób bardzo szczery i emocjonalny (Daniel, choć intelektualnie wybijający się ponad wielu zdrowych, co chwila płacze ze wzruszenia lub żalu). W efekcie ich opiekunowie często nie przestają traktować ich jak dzieci. Skłonność ta przenosi się na sposób postrzegania chorych przez ogół społeczeństwa, które klasyfikując ich w ten sposób odmawia im seksualnej tożsamości. W Ja też! „wzorcowa” sytuacja tego typu ma miejsce w przypadku relacji między Luisą a jej matką. Kobieta nie chce zauważyć, że jej córka dorosła, cały czas próbuje „chronić” ją przed światem, z którym, jak sądzi, ta sobie nie poradzi. Odmawia jej prawa do związku z Pedrem, uważając, że dziewczyna jest wykorzystywana, ukrywa przed nią fakt śmierci ojca. Luisa jest jednak mądrzejsza i dojrzalsza niż chce to dostrzec jej matka. W przejmującej scenie pod hotelem wykrzyczy jej w twarz prawdę i wygra – by nie stracić córki matka będzie musiała dostrzec w niej dorosłą kobietę.

Także Daniel bywa traktowany jak dziecko – dotyczy to zarówno jego matki, jak i współpracowników oraz początkowo samej Laury. Matka jest przekonana, że Laura chce wykorzystać jej syna (jak???). W ostrej rozmowie z ojcem rzuca wściekła – „Wiesz, jacy ludzie są interesowni w takich sprawach!” Pracownicy biura także chcą „chronić” Daniela. Kobiety od początku mu matkują (pierwsza scena w biurze), mówią o nim z czułością jak o dziecku. Piękna Macarena uśmiecha się – „Jaki słodki” – gdy Daniel pęka ze śmiechu. Ani ona, ani jej sąsiadka nie wiedzą, że ten śmiech wywołała myśl o śnie, który mężczyzna miał poprzedniej nocy. Nawet nie przemknie im przez myśl, że mógłby patrzeć na nie jako na obiekty seksualne – to przecież po prostu duże dziecko. Trzeba go więc chronić także przed Laurą, bo sam sobie na pewno nie poradzi. Gdy para przyjaciół zaczyna spędzać ze sobą dużo czasu, w biurze huczy od plotek. „Cały dzień spędza z tym dzieciakiem” – oburza się Macarena, młodsza od Daniela o dobre 10 lat. Wszystko to sprawia, że miłość Laury i Daniela wydaje się niemożliwa. Zbyt wielki byłby społeczny ostracyzm, zbyt dotkliwe niezrozumienie dla takiego związku. Laura nie ma siły i nie chce tego dźwigać, dlatego możliwe staje się tylko chwilowe spełnienie, jednorazowy akt miłosny dający obojgu poczucie bliskości, jakiej nie zaznali dotąd w życiu, i jakiej być może już nigdy nie zaznają.



Kwestia tolerancji: Panujące powszechnie przekonanie o olbrzymiej przemianie, jaka w ostatnich latach dokonała się w sposobie myślenia o osobach niepełnosprawnych intelektualnie oraz o staraniach, aby pełniej uczestniczyły one w życiu społecznym, sprawiło, że przestaliśmy przyglądać się obliczu naszej tolerancji. Jesteśmy z niej dumni, ale nie dostrzegamy, jak często kryje się za nią wygodna uniformizacja (wszyscy chorzy są tacy sami – stąd traktowanie Daniela przez otoczenie „automatycznie” z litością i pobłażliwością, bo przecież ma zespół Downa – to nic, że jest inteligentny). Automatycznie dzielimy także świat na nasz „zdrowych” i ich, „chorych”, odmawiając im praw do uczuć, które nam, zdrowym, wydają się oczywiste. Nawet drzwi do domu publicznego zostają dla Daniela zamknięte, bo „to nie miejsce dla dzieci”. „Po co było tyle wysiłku, skoro teraz nie mogę być szczęśliwy” – wyrzuca matce rozżalony Daniel. - „Nie mogłaś mnie zaakceptować takiego, jaki się urodziłem?”. Nieważne, że jest inny niż większość chorych, społeczeństwo wpycha go bowiem w szufladkę z napisem „Down”, niesprawiedliwą nawet dla osób z poważniejszym stopniem choroby. Nasze relacje z niepełnosprawnymi nierzadko określają bowiem wygodne w użyciu stereotypy. Początkowo nie jest od nich wolna nawet Laura. Kiedy Daniel pojawia się w biurze, uznaje go za interesanta, wypytuje czy przyjechał z rodzicami. Później, gdy próbuje mu wytłumaczyć gdzie szukać kserokopiarki, dopytuje się czy zrozumiał i w końcu sama go do niej prowadzi. Wciąż wiąże mu buty, bo nie przychodzi jej do głowy, by zapytać, czy sam nie potrafi (jemu zaś bardzo się to podoba, więc nie wyprowadza jej z błędu). Znakomita jest scena w windzie, gdy Laura i Daniel się kłócą, a w jego obronie staje obca kobieta oburzona tym, jak Laura traktuje „upośledzonego” chłopaka. Podobnie traktują go „matkujące” mu współpracownice.

Sposób realizacji: Film zrealizowany jest w estetyce kina dokumentalnego. Niestabilne kadrowanie, kamera obserwująca bohaterów „z boku”, chropowaty, gruboziarnisty obraz i rzucająca się w oczy, mało płynna zmiana planów (podobnie jak w zarejestrowanych domową kamerą ważnych rodzinnych chwilach) budują wrażenie rejestrowania „na gorąco” umykającej rzeczywistości. Kamera jest bardzo ruchliwa, zdjęcia kręcone są z ręki, a aparat często porusza się wraz z bohaterami (tańczący niepełnosprawni w szkole Santiego), obraz gubi ostrość. Zabiegi te nie tylko kreują wrażenie autentyzmu, ale mają budzić w widzu szczególnie silne emocje.

Przyjęcie filmu: Ja też! wzbudziło zachwyt krytyki i widzów nie tylko kina niezależnego. Podkreślano odwagę i subtelność w podejmowaniu trudnych tematów, znakomitą grę aktorską, świetne wyważenie emocji. Powagę doskonale równoważy tu duża dawka komizmu i nieodparty urok głównych bohaterów, dzięki którym film unika pułapek łatwego moralizatorstwa. Obok Ósmego dnia Jaco Van Dormaela to najważniejszy film o ludziach cierpiących na zespół Downa, jaki powstał w ostatnich latach.

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO

Opracowała: Jolanta Manthey


Temat: „Wszyscy jesteśmy ludźmi” – refleksje wokół filmu „Ja też!”
CELE LEKCJI
Po lekcji uczeń powinien:

  • dostrzegać potrzeby osób niepełnosprawnych;

  • dostrzegać uniwersalność dążeń osób niepełnosprawnych;

  • dostrzegać związek tematu filmu z jego językiem i kreacją świata przedstawionego;

  • dostrzegać aktualność tematyki poruszanej przez współczesne kino;

  • formułować własne opinie na temat poruszanych zagadnień i bronić własnego zdania;

  • doskonalić umiejętność dyskusji;

  • znać pojęcie stereotypu oraz oceniać funkcjonujące w opinii społecznej stereotypy.


Metody i formy pracy


  • burza mózgów,

  • dyskusja,

  • heureza,

  • analiza.


ŚRODKI DYDAKTYCZNE


  • Film: Ja też, reż. Alvaro Pastor, Antonio Naharro, Hiszpania 2009.

Czas
1 lub 2 lekcje
Przebieg lekcji


  1. Dyskusja, burza mózgów: Nauczyciel rozpoczyna lekcję od pytania o wrażenia uczniów po obejrzeniu filmu oraz o problemy, które zostały w nim poruszone. Propozycje uczniów zapisujemy na tablicy:


Ja też to film o:

    • miłości,

    • przyjaźni,

    • problemach niepełnosprawnych,

    • stereotypach,

    • potrzebie bliskości,

    • różnie rozumianej normalności,

    • przekraczaniu granic.




  1. Analiza: Nauczyciel prosi o wskazanie postaci głównych bohaterów w filmie (Daniel i Laura, ale także Pedro i Luisa), zwraca uwagę na sposób prezentowania Daniela i Laury:

  • krótkie ujęcia w początkowych partiach filmu przedstawiające Daniela – jakiej wiedzy o bohaterze dostarczają? (osoba dotknięta zespołem Downa, sprawny mówca wygłaszający humanistyczne przesłanie wobec licznego audytorium, samodzielnie podróżuje autobusem, nieco zagubiony, sam na szachownicy przed miejscem pracy);

  • dłuższe ujęcie przedstawiające Daniela w biurze – służy prezentacji otoczenia, charakteryzuje stosunek pracowników biura do bohatera, zakończone widokiem pustego biurka Laury wywołującego zaciekawienie Daniela;

  • ujęcie ukazujące Daniela oglądającego rzeczy Laury – poradnik rzucania palenia, wachlarz, odtwarzacz – rekwizyty charakteryzują nieobecną bohaterkę, podobnie jak widoczna na biurku zaniedbana roślina, jako osobę nieuporządkowaną, niekonwencjonalną;

  • ujęcie, w którym pojawia się Laura, jest nietypowe – widzimy nogi bohaterki idącej pospiesznie korytarzem;

  • zwracamy uwagę na przewagę planów bliskich, skupiających uwagę na postaciach, tworzą one (w całym filmie) kameralny nastrój, budują atmosferę intymności.




  1. Praca w grupach: Nauczyciel prosi uczniów o rozwinięcie charakterystyki głównych bohaterów wg wskazówek:








DANIEL


LAURA

WYGLĄD ZEWNĘTRZNY

Np. Niewysoki, o charakterystycznych dla osób z zespołem Downa rysach, trudno ocenić jego wiek.

Np. Przeciętna, nieco zaniedbana kobieta, farbowane włosy, około 30-letnia.

WYKSZTAŁCENIE

Np. Ukończył studia – psychopedagogikę, ma sporą wiedzę na temat sztuki.

Np. Jako 18-latka przyjechała do Sewilli pracować jako hostessa, raczej nie zdobyła wykształcenia, niewiele wie (myślała, że Ogród rozkoszy to park, że Sewilla leży nad morzem).

SYTUACJA RODZINNA

Np. Wykształceni, dobrze sytuowani rodzice, brat i bratowa prowadzą zajęcia z niepełnosprawnymi, matka dba o rozwój dotkniętego Downem dziecka, wspólne posiłki, wzajemna miłość, szacunek, wsparcie, rodzina jest dumna z Daniela.

Np. Laura uciekła od rodziny, nie chce utrzymywać kontaktów – powodem jest mroczna tajemnica z przeszłości (prawdopodobnie była molestowana przez ojca), ma żal do braci, nie odpowiada na telefony bratowej, dopiero śmierć ojca i dobra wola bratowej przełamują impas w relacjach rodzinnych.

STOSUNEK DO PRACY

Np. Praca pomaga mu czuć się częścią społeczeństwa (mówi o tym w przemowie wygłaszanej na początku filmu), jest dla niego ważna, buduje poczucie godności i więzi ze społeczeństwem, jej zdobycie jest celem, który udaje mu się osiągnąć.

Np. Traktuje swoje obowiązki dość luźno – spóźnia się do pracy, ma zaległości, ale angażuje się emocjonalnie w sprawy innych (sytuacja Pedra), drażnią ją zasady ograniczające możliwości pomocy.

SPOSÓB SPĘDZANIA WOLNEGO CZASU

Np. Wspólne wyjścia z ojcem i bratem (mecze koszykówki), basen, spotkania rodzinne.

Np. Samotne wyjścia do baru, na dyskotekę, spotkania z przypadkowymi mężczyznami, samotne spędzanie czasu przed telewizorem.

STOSUNEK DO INNYCH LUDZI

Np. Otwarty, pełen empatii.

Np. Dystans, choć nie jest obojętna na potrzeby innych (pomaga Danielowi, chce pomóc siostrze Pedra).

STOSUNEK INNYCH DO BOHATERA

Np. Pełen sympatii i szacunku stosunek współpracowników, współczucie (wobec jego uczuć do Laury).

Np. Dystans, nieufność (matka Daniela)

CELE, DĄŻENIA, PRAGNIENIA



Np. Zdobycie wykształcenia, zdobycie pracy, znalezienie miłości („teraz tylko ślubu mi brak” mówi Daniel do rodziców podczas świętowania pierwszego dnia w pracy).

Np. Brak celów, aspiracji, Laura zdaje się być osobą szukającą ucieczki od siebie, od traumatycznej przeszłości.

Uczniowie wspólnie z nauczycielem formułują wnioski: Z zestawienia zdaje się wynikać, że osobą odstającą od „normy” jest Laura, która nie radzi sobie z problemami, ucieczki od nich szukając w alkoholu i przygodnych romansach, nie potrafi nawiązywać relacji z innymi ludźmi, nie ma przyjaciół, oczekiwań, ani celów. Pozornie „nienormalny” Daniel o wiele lepiej radzi sobie z życiem, stawia sobie cele i stara się je osiągać, nie ucieka od problemów, ma odwagę mierzyć się z nimi, ma też większa wiedzę o świecie i świadomość własnych potrzeb.




  1. Dyskusja: Nauczyciel przywołuje pojęcie stereotypu („funkcjonujący w świadomości społecznej uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz rzeczywistości”), prosi uczniów, by wskazali stereotypy dotyczące ludzi upośledzonych, np.:

  • Osoby niepełnosprawne jak dziecipotrzebują naszej pomocy.
    Osoby niepełnosprawne, tak jak każdy z nas, pragną być samodzielne i niezależne od innych. Wypracowują sobie własne sposoby na wykonywanie codziennych obowiązków. Radzą sobie świetnie przy wykonywaniu tych samych czynności co inni, ale często muszą włożyć w to dużo więcej wysiłku. Czasami potrzebują naszej pomocy, ale też bardzo często nie lubią, kiedy na silę się im pomaga.

  • Wszyscy niepełnosprawni upośledzeni umysłowo.

Są różne rodzaje i stopnie niepełnosprawności, dotyczące narządów ruchu i zmysłów, jak i te dotyczące niepełnosprawności umysłowej.

  • Osoby niepełnosprawne nie bawią się, nie korzystają z rozrywekkontemplują w powadze swe nieszczęście.

Osoby niepełnosprawne spełniają się w życiu zarówno prywatnym, społecznym, jak i zawodowym. Osiągają sukcesy zawodowe, świętują i cieszą się ze swoich osiągnięć, mają wysokie aspiracje i niezwykłe marzenia.
Stereotypowe patrzenie sprawia, że człowiek upośledzony umysłowo przestaje być spostrzegany jako indywidualność, z własną, unikalną osobowością, a staje się anonimową jednostką postrzeganą przez pryzmat cech szczególnie wyrazistych, przypisywanych ogółowi niepełnosprawnych.

Z obawy przed napiętnowaniem osoby upośledzone umysłowo często wycofują się, nie podejmują interakcji społecznych, ról zawodowych i małżeńskich.




  1. Nauczyciel prosi uczniów o wskazanie w filmie scen, ukazujących funkcjonowanie stereotypów na temat osób z zespołem Downa (np. sytuacja przed nocnym klubem, sprzeczka Daniela z Laurą w windzie i reakcja przypadkowych świadków, powtarzająca się scena wiązania Danielowi butów przez Laurę) – film wyraźnie pokazuje powierzchowność tego typu postrzegania.




  1. Heureza: Nauczyciel stawia pytania o relację między głównymi bohaterami:

  • Jak rozwija się związek Daniela i Laury? – bohaterowie stopniowo poznają się, Daniel jest zafascynowany Laurą, relacjonuje bratu rozmowy z nią, troszczy się o nią, podoba mu się, ale też dostrzega jej zalety (wrażliwość, niekonwencjonalność), chce, by była jego dziewczyną; Laura początkowo „opiekuje się” Danielem, pomaga mu, lubi jego towarzystwo, z czasem dostrzega jego zalety, ufa mu, otwiera się przed nim, nie chce go skrzywdzić, potrzebuje jego przyjaźni. Warto tu zwrócić uwagę na montaż: rozwój relacji między bohaterami podkreśla zastosowanie montażu równoległego – w miarę zacieśniania się więzi na przemian pokazywane są krótkie ujęcia Daniela i Laury.




  1. Arkusz SWOT: Co daje bohaterom ich związek? (można go narysować na tablicy i dać uczniom czas na przygotowanie propozycji do uzupełnienia).



ZWIĄZEK DANIELA I LAURY




MOCNE STRONY

Np. bohaterowie dobrze czują się w swoim towarzystwie, nie są samotni, dają sobie wsparcie, zrozumienie, akceptację.



SŁABOŚCI

Np. Laura i Daniel mają różne doświadczenia, wykształcenie, upodobania (kiedy Laura proponuje, że zabierze Daniela na tańce, on deklaruje, że woli wspólną kolację, spacer, rozmowę).



SZANSE

Np. przełamanie stereotypów może pomóc bohaterom w osiągnięciu szczęścia, Laura dzięki Danielowi lepiej rozumie siebie, ma szansę zmienić swoje życie, uwolnić swoje emocje.




ZAGROŻENIA

Np. Różnice dzielące bohaterów mogą okazać się zbyt duże, Laura może stać się przyczyną cierpienia Daniela.


7. Heureza: Nauczyciel prosi uczniów o refleksję na temat cierpienia, które może być konsekwencją związku bohaterów, kieruje rozmową tak, by uczniowie dostrzegli znaczenie cierpienia jako istotnego elementu kondycji ludzkiej.


Drugą godzinę lekcyjną można przeznaczyć na analizę i interpretację wiersza Anny Kamieńskiej Śmieszne, podejmującego temat człowieczeństwa
ŚMIESZNE

Jak to jest być człowiekiem?

spytał ptak.
Sama nie wiem

być więźniem własnej skóry

sięgać nieskończoności

być jeńcem drobiny czasu

dotykać wieczności

być beznadziejnie niepewnym

i szaleńcem nadziei

być igłą szronu

i garścią upału

wdychać powietrze

dusić się bez słowa

płonąć


i gniazdo mieć z popiołu

jeść chleb

lecz głodem się nasycać

umierać bez miłości

a kochać przez śmierć
To śmieszne odrzekł ptak

wzlatując w przestrzeń lekko


Praca domowa

W krótkiej wypowiedzi (150-200 słów) zanalizuj funkcję wątku Luisy i Pedra w filmie.



Załącznik:






DANIEL


LAURA

WYGLĄD ZEWNĘTRZNY





WYKSZTAŁCENIE





SYTUACJA RODZINNA





STOSUNEK DO PRACY





SPOSÓB SPĘDZANIA WOLNEGO CZASU





STOSUNEK DO INNYCH LUDZI





STOSUNEK INNYCH DO BOHATERA




CELE, DĄŻENIA, PRAGNIENIA









Scenariusz lekcji wychowawczej
Opracowały: Dominika Orłowska, Karolina Orłowska
Temat: „Ja też!” Czego potrzebują ludzie?
Czas
1 lekcja
Przebieg lekcji
wprowadzenie

Czas ok. 5 minut.
Ćwiczenie – Zawsze, czasem, nigdy

Nauczyciel rozdaje uczniom po 3 karteczki z napisami: czerwona „Zawsze”, zielona „Czasem”, biała „Nigdy” (uczniowie mogą sami wykonać napisy na kartkach).

Następnie nauczyciel odczytuje różne stwierdzenia (załącznik „Stwierdzenia”), a uczniowie reagują na nie, podnosząc tę kartkę, która odpowiada ich zdaniu na dany temat.

Materiały:


  • załącznik: Stwierdzenia,

  • karteczki w 3 kolorach (po jednym komplecie dla każdego ucznia),

  • ewentualnie długopisy/kredki/flamastry (jeśli uczniowie mają sami podpisać karteczki).


BLOK – POTRZEBY

Czas ok. 40 minut.

Celem ćwiczeń zawartych w tym bloku jest:



  • uświadomienie sobie własnych potrzeb;

  • rozwijanie świadomości, że różni ludzie uznają za ważne zupełnie inne sprawy;

  • rozwijanie świadomości, że każdy człowiek pragnie, aby respektowano jego podstawowe potrzeby.


Ćwiczenie – Piramida

Czas: 20 minut

Etap I

Nauczyciel rozdaje uczniom Karty Pracy Moje potrzeby. Zadaniem każdego ucznia jest wypisanie jego własnych potrzeb – wszystkich, które przychodzą mu do głowy.



Etap II

Nauczyciel omawia „piramidę potrzeb Abrahama Maslowa”, wykorzystując wcześniej przygotowany schemat.



Etap III

Po krótkim wykładzie nauczyciel dzieli uczniów na pary. Każda para otrzymuje schemat. Zadaniem par jest przyporządkowanie wypisanych wcześniej potrzeb do poszczególnych kategorii.

Następnie chętni uczniowie odczytują wyniki swojej pracy.

Etap IV

Na zakończenie nauczyciel prosi uczniów o podanie wniosków dotyczących przebiegu ćwiczenia.



Przykładowe pytania:

  • Czy są takie potrzeby, które mają wszyscy ludzie bez wyjątku?

  • Czy wszyscy ludzie potrzebują tych samych rzeczy w równym stopniu?

Materiały:

  • Karty Pracy „Moje potrzeby”,

  • schemat „Piramida potrzeb Abrahama Maslowa” dla nauczyciela,

  • schematy „Piramida potrzeb Abrahama Maslowa” dla uczniów,

  • długopisy.


Ćwiczenie – Czego potrzebują ludzie?

Czas: 20 minut

Etap I

Nauczyciel dzieli uczniów na 5 grup, a następnie rozdaje grupom kartki z rolami:

osiemdziesięcioletnia kobieta, chłopiec na wózku inwalidzkim, biznesmen, uczeń renomowanego liceum, bezdomna kobieta, dziecko wychowujące się w domu dziecka.

Każda grupa otrzymuje również arkusz papieru, na którym należy narysować postać w sposób schematyczny.



Etap II

Zadaniem uczniów jest ustalenie, jakie potrzeby są ważne dla wylosowanej osoby i stworzenie listy np. jedzenie, przyjaciele, dach nad głową, miłość, wykształcenie, regularne zarobki, dobry stan zdrowia, przyjazne środowisko itp.

Lista powinna zawierać minimum 15-20 punktów.

Hasła należy zapisać w takich miejscach na rysunku postaci, które kojarzą się z daną potrzebą np. miłość-serce, pożywienie-brzuch praca-ręce itp.



Etap III

Następnie każda z grup odczytuje zapisane potrzeby, a nauczyciel zapisuje je na tablicy/flipcharcie (jeśli się powtarzają, zapisuje liczbę powtórzeń).



Etap IV

Na zakończenie nauczyciel moderuje krótką dyskusję na temat wniosków z ćwiczenia.


Przykładowe pytania do dyskusji:

  • Czym kierowaliście się przy tworzeniu listy potrzeb?

  • Czy wiele potrzeb pokrywało się ze sobą, mimo że mowa była o różnych osobach?

  • Czy są takie potrzeby, które muszą być zaspokojone bez wyjątku przez wszystkich ludzi?

  • Jakie wnioski nasuwają się Wam po wykonaniu ćwiczenia?


Materiały:

  • załącznik „Role” – w formie losów,

  • kartki,

  • długopisy/flamastry/kredki,

  • tablica/flipchart.


Podsumowanie:

Ćwiczenia zawarte w tym bloku pomagają zrozumieć, że dla różnych ludzi ważne są czasem zupełnie inne potrzeby. Istnieją jednak takie potrzeby, których zaspokojenie jest niezbędne dla każdego człowieka bez wyjątku. Ponadto wszyscy ludzie mają prawo realizować swoje podstawowe potrzeby, pragnienia i oczekiwać, aby prawo to było respektowane.



Załącznik: Stwierdzenia

  1. czuję głód

  2. jestem niewyspany/a

  3. potrzebuję powietrza

  4. potrzebuję bezpieczeństwa

  5. potrzebuję opieki

  6. potrzebuję móc poradzić się przyjaciół

  7. uważam, że prawo jest potrzebne

  8. rodzina jest dla mnie ważna

  9. potrzebuję miłości

  10. chcę, żeby inni mnie szanowali

  11. wiedza jest dla mnie ważna

  12. piękno jest dla mnie ważne

  13. rozwój osobisty jest dla mnie ważny

  14. sukcesy są dla mnie ważne

  15. rozwijanie pasji jest dla mnie ważne


Karty Pracy: Moje potrzeby










































„Piramida potrzeb Abrahama Maslowa” dla nauczyciela

„Piramida potrzeb Abrahama Maslowa” dla uczniów



Załącznik: Role




osiemdziesięcioletnia kobieta

chłopiec na wózku inwalidzkim

biznesmen

uczeń renomowanego liceum

bezdomna kobieta

dziecko wychowujące się w domu dziecka




©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość