Strona główna

Na podstawie standardów ptk w leczeniu choroby niedokrwiennej serca


Pobieranie 61.51 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar61.51 Kb.
Na podstawie standardów PTK w leczeniu choroby niedokrwiennej serca.
W przebiegu choroby wieńcowej wyróżnia się: okres stabilnej choroby wieńcowej, okres niestabilnej choroby wieńcowej, zawał serca oraz jego powikłania i następstwa oraz nagły zgon sercowy.
     PTK zaleca przyjęcie za Kanadyjskim Towarzystwem Chorób Serca i Naczyń (CCS) następującą klasyfikację dławicy piersiowej stanowiącej zasadniczy objaw choroby wieńcowej.


Klasa I

Zwykła aktywność jak spacer, wchodzenie po schodach nie powoduje dławicy. Dławica występuje przy wysiłkach dużych, gwałtownych bądź przedłużonych.

Klasa II

Małe ograniczenie zwykłej aktywności. Dławica występuje podczas szybkiego spaceru czy wchodzeniu po schodach, chodzenia ponad 200 m pod górę, po posiłkach, przy działaniu zimna, wiatru, stresu emocjonalnego, bądź w ciągu paru godzin po obudzeniu.

Klasa III

Znaczne ograniczenie zwykłej aktywności fizycznej. Dławica występuje przy chodzeniu mniej niż 200 m, wchodzeniu na 1 piętro - w zwykłych warunkach.

Klasa IV  

Niezdolność wykonania żadnego wysiłku fizycznego bez dyskomfortu - objawy dławicowe mogą występować w spoczynku.

     Celem leczenia chorych w okresie stabilnej choroby wieńcowej jest:



  1. redukcja śmiertelności,

  2. prewencja pierwotna lub wtórna zawału serca,

  3. poprawa tolerancji wysiłku,

  4. zapobieganie bólom dławicowym i ich doraźne leczenie.
         

Ponieważ leczenie przyczynowe miażdżycy nie jest znane, dla uzyskania poprawy w chorobie wieńcowej konieczne jest wdrażanie kompleksowego programu postępowania obejmującego:

Ogólne zasady leczenia choroby wieńcowej i zawału serca:



  1. zwalczanie czynników ryzyka choroby wieńcowej,

  2. normalizacja warunków pracy i wypoczynku,

  3. właściwa aktywność fizyczna,

  4. leczenie chorób współistniejących.

Leczenie farmakologiczne i interwencyjne:

  1. stosowanie kwasu acetylosalicylowego bądź innego leku przeciwpłytkowego,

  2. stosowanie leków wieńcowych,

  3. w trakcie leczenia chorzy mogą mieć wskazania do badania koronarograficznego.

Zwalczanie czynników ryzyka choroby wieńcowej, w tym zawału serca, obejmuje:

  1. bezwzględny zakaz palenia tytoniu,

  2. redukcję otyłości czy nadwagi,

  3. normalizację ciśnienia tętniczego - poniżej 140/90 mmHg,

  4. zwalczanie zaburzeń lipidowych. Należy rozpoczynać zawsze od leczenia dietetycznego z zaleceniem ograniczania tłuszczów nasyconych poniżej 10% spożywanych kalorii i cholesterolu poniżej 200 mg dziennie. U chorych z hipercholesterolemią powyżej 250 mg%, nie reagujących w ciągu 3 miesięcy na tę dietę zaleca się dietę zbliżoną do jarskiej przez następne 3 miesiące, a przy dalszym braku skuteczności - wprowadzenie jednego z leków hipolipemizujących.

  5. wskazana jest aktywność fizyczna odpowiednia do stanu wydolności wieńcowej i krążenia.

Stosowane grupy leków:

A. Leki wieńcowe - o działaniu objawowym


  1. azotany (nitrogliceryna, dwuazotany i monoazotany)

  2. blokery receptorów beta-adrenergicznych

  3. antagoniści wapnia (nie zaleca się nifedypiny poza postacią odmienną choroby wieńcowej, tzw. anginą Prinzmetala)

B. Leki zmniejszające agregację płytek
C. Leki przeciwkrzepliwe
D. Leki hipolipemizujące.

  • Nie wykazano, aby leki wieńcowe redukowały śmiertelność u chorych ze stabilną chorobą wieńcową, natomiast zmniejszają one dolegliwości bólowe i poprawiają tolerancję wysiłku.

  • Wykazano, że aspiryna redukuje istotnie ryzyko zawału serca, śmiertelność oraz częstość występowania powtórnego zawału. Jest ona zalecana u wszystkich chorych ze stabilną chorobą wieńcową nie wykazujących przeciwwskazań.

  • Nie zaleca się kwasu acetylosalicylowego u zdrowych jako prewencji pierwotnej choroby wieńcowej ze względu na tendencję zwiększenia udarów mózgowych, bez redukcji śmiertelności w tej grupie.

  • Wykazano pozytywny wpływ redukcji podwyższonego poziomu cholesterolu na redukcję śmiertelności w chorobie wieńcowej.

Wytyczne szczegółowe
Chorzy w klasie I wg klasyfikacji CCS wymagają określenia jakimi czynnikami ryzyka zawału serca są obciążeni i ustalenia programu ich zwalczania oraz przestrzegania ogólnych zasad leczenia choroby wieńcowej.
Wskazane jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (Polopiryna) w jednorazowej dawce dobowej 75-150 mg, a u osób z przeciwwskazaniami - tiklopidyny (2 razy 250 mg). Podstawowym lekiem jest nitrogliceryna stosowana pod język doraźnie w czasie bólu wieńcowego oraz 10 mg dwunitrosorbitolu (ISDN) doustnie profilaktycznie na 60 min przed spodziewanym dużym wysiłkiem fizycznym.
Stosowanie innych leków wieńcowych u chorych I klasy - z bólami dławicowymi tylko przy dużych wysiłkach - nie jest konieczne.

Zachodzi potrzeba określenia poziomu rezerwy wieńcowej i odpowiedniego ograniczenia aktywności fizycznej.


Chorzy klasy II wymagają postępowania jak w klasie I, a jeśli bóle są częstsze mogą otrzymywać na stałe jeden z leków wieńcowych doustnie.
Jeśli bóle związane są z warunkami atmosferycznymi (zimno, wiatr, zmiana pogody) korzystny efekt przynoszą azotany bądź antagoniści wapnia.
Azotany - zwykle o przedłużonym wchłanianiu, powinny być stosowane z zachowaniem około 12-16 godzin przerwy w ich działaniu - dla uniknięcia tolerancji- to jest utraty działania przy przewlekłym stosowaniu. Proponuje się następujące dawkowanie: jeden raz dziennie 60 mg bądź 80 mg ISDN czy 40-60 mg mononitratu, bądź 15 mg nitrogliceryny o przedłużonym uwalnianiu, albo 2 razy dziennie: 20do 40 mg ISDN czy 20-40 mg mononitratu lub 6.5 mg nitrogliceryny w odstępach 6-8 godzin.
W grupie antagonistów wapnia podstawowymi lekami są werapamil (stosowany 3 razy dziennie w dawce dobowej od 120 do 360 mg, lub w postaci o przedłużonym uwalnianiu) bądź diltiazem 3-4 razy 60 mg tabletki zwykłe albo 3 razy 90 mg o przedłużonym uwalnianiu. W chorobie wieńcowej nie zaleca się stosowania nifedypiny i innych leków powodujących przyspieszenie rytmu serca.
U chorych, u których ból dławicowy poprzedza przyspieszenie rytmu serca, lekiem z wyboru są blokery receptora beta adrenergicznego. Leki beta1 selektywne i nieselektywne mają podobną skuteczność terapeutyczną (różnią się działaniami niepożądanymi). Słabiej działają blokery z własną aktywnością sympatykomimetyczną.
Dla długotrwałej poprawy tolerancji wysiłku stosuje się najczęściej lek z grupy blokerów receptora beta-adrenergicznego albo blokera kanału wapniowego, bądź azotan (podawany w sposób asymetryczny).
Nitrogliceryna w tabletce podjęzykowej, policzkowej czy w spray'u, jest najskuteczniejsza doraźnie w przerywaniu bólu dławicowego. Skuteczny doraźnie jest także ISDN 5-10 mg podany podjęzykowo bądź w spray'u. Konieczny jest indywidualny dobór rodzaju i dawki leku.
U chorych klasy III należy dokonać oceny czy nie jest to okres "narastającej dławicy piersiowej" - zaliczany do niestabilnej choroby wieńcowej (nasilenie dławicy o co najmniej jedną klasę do klasy III - w ciągu ostatnich 2 tygodni). U niestabilnych chorych istnieją wskazania do leczenia szpitalnego.
U chorych w klasie III, oprócz ograniczenia wysiłku, ogólnych zasad postępowania, podawania kwasu acetylosalicylowego, stosuje się zwykle dwa leki wieńcowe: najlepiej z grupy azotanów, oraz beta-bloker (np. propranolol 3 razy 40 mg albo metoprolol 3 razy 50 mg czy atenolol 2 razy 50 mg) - rozpoczynając od połowy dawki beta blokera dla oceny działań niepożądanych bądź azotan z werapamilem (3 razy 80 mg bądź 2-3 razy 120 mg S. R.) lub z diltiazemem (3 razy 90 mg S. R.).
U chorych u których nie można uzyskać stabilizacji klinicznej podaje się równocześnie leki z trzech grup (azotany, beta-blokery, antagoniści wapnia).
Chorych w klasie IV traktuje się jako niestabilnych. Powinni być leczeni w szpitalu.
U chorych nie wykazujących poprawy po leczeniu zachowawczym należy rozważyć potrzebę wykonania koronarografii i kwalifikacji do leczenia angioplastyką wieńcową, bądź rewaskularyzacji kardiochirurgicznej albo dalszego leczenia zachowawczego po dyskwalifikacji do leczenia interwencyjnego.


NIESTABILNA CHOROBA WIEŃCOWA
Istotnym czynnikiem patogenetycznym powodującym przejście postaci stabilnej w niestabilną chorobę wieńcową jest zakrzep, znacznie rzadziej progresja miażdżycy tętnicy wieńcowej. Udowodniono decydującą rolę pęknięcia blaszki miażdżycowej (niestabilna blaszka) w powstaniu zakrzepu.
PTK zaleca przyjęcie za zespołem amerykańskich kardiologów pod przewodnictwem E. Braunwalda opracowany w marcu 1994 r. następujący podział niestabilnej choroby wieńcowej:

  1. Spoczynkowa dławica piersiowa
    (ból spoczynkowy często przedłużony w ciągu ostatniego tygodnia).

  2. Początkowy okres dławicy piersiowej
    (pierwsze 2 miesiące wysiłkowych bólów w klasie III bądź IV CCS).

  3. Narastająca dławica piersiowa
    (nasilenie dławicy o co najmniej jedną klasę do co najmniej III klasy CCS).

  4. Dławica naczynioskurczowa
    (dławica Prinzmetala - przedłużone bóle z uniesieniem ST i często zaburzeniami rytmu).

  5. Zawał serca bez załamka Q.

  6. Dławica pozawałowa
    (bóle spoczynkowe po zawale serca - poza pierwszą dobą).

     Postacie te mają różną patogenezę, przebieg kliniczny i rokowanie. U chorych z dławicowym bólem spoczynkowym trwającym ponad 20 min. najczęściej nie ma możliwości odróżnienia, w warunkach przedszpitalnych lub izbie przyjęć, ostrej niewydolności wieńcowej od zawału serca. Nie można też w okresie 4 godzin od początku bólu wykluczyć zawału serca na podstawie prawidłowego obrazu elektrokardiograficznego i braku podwyższenia enzymów.
    

Uważa się, że wysokim ryzykiem wystąpienia zawału i zgonu obciążeni są chorzy z:



  1. bólem wieńcowym trwającym ponad 20 min.,

  2. bólem powikłanym zastojem w płucach do obrzęku płuc włącznie,

  3. dławicą z towarzyszącą hipotonią,

  4. nowym lub nasilającym się szmerem niedomykalności mitralnej,

  5. dławicą spoczynkową współistniejącą z niedokrwiennymi zmianami odcinka ST (obniżenie lub uniesienie >0.1 mV),

  6. dławicą i stwierdzonymi jednocześnie zmianami załamka T lub patologicznymi załamkami Q w licznych odprowadzeniach,

  7. dławicą w początkowym okresie klasy III lub IV,

  8. chorzy w wieku ponad 65 lat.

Do leków podstawowych należą:

  1. kwas acetylosalicylowy (300 mg, a następnie 150 mg dziennie doustnie), a u osób wykazujących przeciwwskazania - tiklopidyna (2 razy 250 mg), bądź inny lek przeciwpłytkowy;

  2. heparyna (50 mg i.v., a następnie wlew dożylny ok. 10 mg/godz. pod kontrolą APTT lub czasu kefalinowo-kaolinowego);

  3. azotany (nitrogliceryna lub izosorbid) podawane dożylnie;

  4. blokery receptorów beta-adrenergicznych;

  5. blokery kanału wapniowego (verapamil lub diltiazem).

U pacjentów z niestabilną chorobą wieńcową można stosować łącznie wszystkie wymienione powyżej leki, należy jednak zwrócić uwagę na to, aby nie doprowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego krwi i zwolnienia akcji serca.
U osób z podwyższonym ciśnieniem tętniczym należy je obniżyć do wartości prawidłowych przyspieszając wlew dożylny nitrogliceryny lub izosorbidu, a w przypadkach z tachykardią kojarząc go z blokerami receptorów beta.
Leczenie fibrynolityczne nie jest zalecane w niestabilnej chorobie wieńcowej.

Postępowanie w niestabilnej chorobie wieńcowej u chorych z wysokim i pośrednim ryzykiem


Faza ostra: chorzy z bólem Wczesna strategia zachowawcza

Wskazania do koronarografii

Stabilna choroba wieńcowa

     Podstawowe wskazania



  1. Dławica piersiowa nie poddająca się leczeniu farmakologicznemu, gdy lekarz i pacjent są zgodni, że bóle ograniczają zdolność do pracy i codzienne czynności chorego.

  2. Wystąpienie dławicy piersiowej u chorych leczonych uprzednio angioplastyką wieńcową lub wszczepieniem pomostów aortalno-wieńcowych bądź progresja objawów dławicy piersiowej.

  3. Dławica piersiowa (nawet klasy I lub II CCS jeżeli):

    1. występują cechy wysokiego ryzyka w elektrokardiograficznej próbie wysiłkowej, obciążeniowym badaniu echokardiograficznym bądź wysiłkowym badaniu radioizotopowym: konieczność zakończenia próby wysiłkowej przy obciążeniu II etapu protokołu Bruce'a lub obciążeniu <6.5 MET z powodu cech niedokrwienia przy częstości rytmu serca <120/min (bez beta-blokerów), a w metodach echo i radioizotopowych występowanie cech niedokrwienia przy małym obciążeniu, obejmujących duży obszar.

    2. występuje obniżenie ST >0.1 mV w spoczynkowym EKG u chorych z przebytym zawałem serca z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie.

    3. zawód (pilot, kierowca autobusu itp.) bądź tryb życia związany z wysokim ryzykiem.

    4. wystąpił obrzęk płuc lub cechy niewydolności lewej komory serca bez ustalonej przyczyny.

  4. U chorych z dławicą piersiową lub cechami niedokrwienia w badaniach nieinwazyjnych, przed dużymi operacjami chirurgicznymi (tętniak aorty, pomosty aortalno-udowe, lobektomia itp.).

  5. U chorych po reanimacji z powodu migotania komór albo asystolii, a także częstoskurczu komorowego (poza ostrym okresem zawału serca).

     Inne wskazania o mniejszym znaczeniu:

  1. Dławica piersiowa klasy I i II u chorych:

    1. mężczyzn w wieku <40 lat

    2. kobiet w wieku <40 lat z cechami istotnego niedokrwienia w badaniach nieinwazyjnych

    3. obu płci w wieku <40 lat po zawale serca

    4. z progresją cech niedokrwienia w kolejnych badaniach nieinwazyjnych

  2. Chorzy z wywiadem dławicy stopnia III i IV, u których uzyskano poprawę po leczeniu farmakologicznym

  3. Ocena stopnia ryzyka, gdy u chorych nie jest możliwe przeprowadzenie nieinwazyjnych prób obciążeniowych

  4. Uporczywe istotne zaburzenia rytmu, których przyczyny nie udaje się ustalić.

Niestabilna choroba wieńcowa

     Podstawowe wskazania:



  1. U chorych hospitalizowanych leczonych według polecanych zasad farmakoterapii, a którzy wykazują:

    1. narastanie bądź utrzymywanie się dławicy

    2. nawracanie dławicy po wstępnym sukcesie farmakoterapii

    3. objawy niewydolności serca, redukcję ciśnienia, występowanie zmian ST-T w czasie bólu wieńcowego

    4. groźne zaburzenia rytmu w czasie bólu wieńcowego

    5. po rewaskularyzacji chirurgicznej lub angioplastyką

    6. wyniki badań nieinwazyjnych wskazujące na wysokie ryzyko

  2. U chorych niehospitalizowanych (wywiady w ciągu dwóch ostatnich miesięcy), którzy wykazują:

    1. objawy narastającej dławicy z wystąpieniem bólów spoczynkowych do stopnia III CCS

    2. początkowy okres dławicy stopnia III i IV CCS

    3. spoczynkową dławicę z bólem ponad 15 min.

  1. U chorych z dławicą naczynioskurczową (Prinzmetala).

  2. U chorych z zawałem serca bez załamka Q.

  3. U chorych z dławicą pozawałową.

     Uwaga: przy zastosowaniu wczesnej strategii inwazyjnej leczenia niestabilnej choroby wieńcowej koronarografia jest wykonywana u wszystkich chorych.

Zawał serca

     Podstawowe wskazania:



  1. Wstrząs zawałowy w ciągu pierwszych 4 godzin od wystąpienia bólu, jeśli istnieją możliwości dokonania angioplastyki wieńcowej lub rewaskularyzacji chirurgicznej.

  2. Wystąpienie mechanicznych powikłań zawału serca: pęknięcie przegrody komorowej, niedomykalność zastawki dwudzielnej, rzadko pęknięcie wolnej ściany lewej komory z dużym tętniakiem rzekomym.

  3. Nawracające bóle wieńcowe po dokonaniu zawału.

  4. Zawał bez załamka Q.

  5. Istotne cechy niedokrwienia mięśnia sercowego w nieinwazyjnych badaniach obciążeniowych przeprowadzonych po 2 tygodniach od zawału serca.

     Inne wskazania o mniejszym znaczeniu:

  1. Objawy niewydolności serca i/lub niedociśnienie tętnicze w okresie zawału serca.

  2. Chorzy z objawami reperfuzji w trakcie leczenia trombolitycznego, kwalifikowani do rewaskularyzacji.

  3. Chorzy po zawale z frakcją wyrzucania <45%.

  4. Dławica piersiowa po zawale o małym natężeniu.

  5. Chorzy po zawale w wieku <50 lat.

ANGIOPLASTYKA WIEŃCOWA
     Przezskórna śródnaczyniowa angioplastyka wieńcowa (PTCA) jest obok wszczepiania pomostów aortalno-wieńcowych podstawową metodą rewaskularyzacji mięśnia sercowego. Celem angioplastyki wieńcowej jest przywrócenie prawidłowego ukrwienia mięśnia sercowego co w konsekwencji powoduje: ustąpienie bólów wieńcowych i epizodów niemego niedokrwienia, poprawę tolerancji wysiłku, zapobieganie nowym incydentom wieńcowym (niestabilna choroba, zawał serca, zgon). Głównym celem PTCA jest zmniejszenie śmiertelności w chorobie wieńcowej i wydłużenie życia chorego - co dotąd nie zostało udowodnione, gdyż ze względów etycznych nie można zgromadzić dużych randomizowanych grup kwalifikowanych do PTCA albo leczenia zachowawczego.

Wskazania do angioplastyki wieńcowej

  1. Wskazaniem jest istotne (>50%) zwężenie miażdżycowe jednej lub więcej głównych gałęzi tętnic wieńcowych i ich głównych odgałęzień (z wyjątkiem pnia lewej tętnicy wieńcowej niezabezpieczonej pomostami) u chorych wykazujących kliniczne bądź laboratoryjne (echokardiograficzne, radioizotopowe, elektrokardiograficzne - Holter) objawy niedokrwienia mięśnia serca.

  2. Wskazania obejmują stabilną i niestabilną chorobę wieńcową.

  3. Zawał serca. Wstrząs zawałowy w ciągu 6 godz. od wystąpienia zawału, niestabilna choroba bezpośrednio po zawale serca, rzadko bezpośrednia angioplastyka w ostrym okresie zawału serca (gorsze wyniki po nieskutecznym leczeniu trombolitycznym zawału, w porównaniu z bezpośrednią angioplastyką).

  4. Zwężenia pomostów po rewaskularyzacji chirurgicznej (pomosty żylne, tętnica piersiowa wewnętrzna).

Przeciwwskazania do angioplastyki

     Zakres przeciwwskazań maleje w ciągu lat dziewięćdziesiątych.


     Przeciwwskazania bezwzględne: 1) zwężenie pnia lewej tętnicy wieńcowej bez zabezpieczenia pomostami gałęzi przedniej i okalającej, 2) stare żylne pomosty aortalno-wieńcowe z kruchymi rozlanymi zwapnieniami, 3) znaczne ektazje (rozszerzenia) tętnic, 4) rozlane długie (>20 mm) zwapnienia tętnic, 5) stare (>3 mies.) zwapniałe, zamknięcia (okluzje) tętnic wieńcowych, 6) znacznie (>90 stopni) zagięte segmenty w miejscu zwężenia tętnic.
     Przeciwwskazania względne: koagulopatia, brak zabezpieczenia kardiochirurgicznego. American College of Cardiology/American Heart Association wprowadziły klasyfikację rodzaju zwężeń tętnic których morfologia rzutuje na skuteczność i częstość powikłań angioplastyki (tab. II).

Skuteczność angioplastyki

     Bezpośrednią skuteczność PTCA uzyskuje się obecnie u 90% prawidłowo zakwalifikowanych chorych. Kryteria skuteczności: 1) pozostawienie rezydualnej stenozy <30% przekroju tętnicy, 2) brak powikłań w czasie zabiegu i konieczności hospitalizacji, 3) zmniejszenie niedokrwienia potwierdzone badaniami nieinwazyjnymi (próba wysiłkowa, echo wysiłkowe, scyntygrafia perfuzyjna), 4) istotna poprawa kliniczna, 5) utrzymanie poprawy co najmniej 6 miesięcy.



Powikłania angioplastyki

     Najważniejszym powikłaniem jest nagłe zamknięcie tętnicy wieńcowej, występujące u 2-8,3% chorych. Większość (53-90%) wszystkich nagłych zamknięć ma miejsce w pracowni hemodynamicznej. Przyczyną nagłego zamknięcia tętnicy jest najczęściej rozwarstwienie ściany tętnicy, z wtórnie powstającą bogatą w płytki skrzepliną oraz skurcz tętnicy.


     Nagłe zamknięcie tętnicy może być przyczyną zgonu, zawału serca i stanowić naglące wskazanie do leczenia kardiochirurgicznego.
     W sumie wskazania do pilnego leczenia kardiochirurgicznego obserwowano u 1,5-3,4%, zawał serca u 4,3% i zgon u 1,0% chorych poddanych zabiegowi PTCA (według rejestracji PTCA w USA). Mniejsze powikłania obserwowano u 7,0% chorych - były to: zamknięcie bocznego odgałęzienia tętnicy - 1,7%, groźne zaburzenia rytmu z kardiowersją /defibrylacją 1,5%, zaburzenia przewodzenia 0,9% - naglące ponowne PTCA 0,8%, - uszkodzenie tętnicy udowej - 0,6%, krwawienie wymagające przetaczania - 0,3%, tamponada - 0,1%.

Prewencja i leczenie nagłego zamknięcia tętnicy wieńcowej

     Wykazano skuteczne działanie profilaktyczne leków zmniejszających agregację płytek, głównie aspiryny. Aspiryna w kontrolnych badaniach zmniejszyła częstość występowania zakrzepu tętnicy wieńcowej po PTCA z 10,7% do 1,8% i zawału serca z 6,9% do 1,6%. Dodatek dipirydamolu p.o. do aspiryny nie poprawia wyników leczenia. Podobnie dobre wyniki osiągano po podaniu tiklopidyny. Leki przeciwpłytkowe powinny być wprowadzone co najmniej na 2 dni przed PTCA aspiryna/polopiryna 300 mg/dobę, a następnie 70-150 mg/dobę co najmniej przez 1 rok. Chorzy z przeciwwskazaniami do aspiryny mogą zwykle przyjmować tiklopidynę 2x250 mg.


     Heparyna (łącznie z aspiryną podawaną jak powyżej) - w kilku badaniach zmniejszyła występowanie zakrzepu tętnic wieńcowych po PTCA, zwłaszcza gdy APTT było >3, ale wymaga to dalszych badań kontrolnych, gdyż w 3 badaniach randomizowanych nie obserwowano istotnej redukcji objawów niedokrwienia u chorych otrzymujących heparynę przez 12-24 godz. dożylnie. Heparyna jest stosowana zwykle w dawce 10000-15000 j. dożylnie bezpośrednio przed zabiegiem, a następnie 2500-5000 j. co 1 godz. Po zabiegu przerywa się stosowanie heparyny na 4-6 godz. - do usunięcia koszulki z tętnicy udowej. U chorych z dobrym wynikiem angioplastyki (zwężenie rezydualne < 30%, bez ubytków zacieniowania świadczących w koronarografii o zakrzepie po PTCA) przy braku rozwarstwienia ściany tętnicy, można nie stosować heparyny (utrzymać leczenie aspiryną lub tiklopidyną) - u pozostałych, a zwłaszcza u chorych z zawałem serca, niestabilną chorobą wieńcową, bez dobrego rozszerzenia, z podejrzeniem zakrzepu czy rozwarstwienia - podaje się stały wlew dożylny heparyny około 1000 j./godz. przez 24-48 godz. pod kontrolą APTT.
     U wybranych chorych stosuje się podczas angioplastyki nitroglicerynę bądź dwuazotan izosorbitu celem eliminacji skurczu tętnic wieńcowych w ciągłym wlewie dożylnym przez kilka do 24 godz., a następnie podaje się te leki doustnie w formie o przedłużonym działaniu w sposób asymetryczny przez 2-3 miesiące. Antagoniści wapnia zwykle diltiazem bądź werapamil, podaje się na 24-48 godz. przed zabiegiem, a następnie kontynuuje podobnie jak azotany.
     Nagłe zamknięcie tętnicy wieńcowej po PTCA wymaga natychmiastowej koronarografii i leczenia następną angioplastyką bądź zabiegiem operacyjnym. Chorzy tej grupy wykazują wysokie ryzyko zgonu (1,4-19,0% średnio 10,0%) i zawału serca (8-57%) - w czasie naglącej operacji wieńcowej.
     Restenoza, występuje po angioplastyce od 10-50% (średnio 30%) jako kontrolowany genetycznie, nadmierny proces "gojenia" uszkodzonej angioplastyką ściany naczynia. Ta hiperplazja rozpoczyna się jako typowy proces zakrzepowo-zapalny z udziałem płytek krwi, makrofagów, trombiny i włóknika, uwalnianiem tromboksanu A2 i angiotensyny II, który przekształca się w proliferację komórek mięśnia gładkiego błony środkowej tętnicy i fibroblastów. Nie ma dostatecznych dowodów ograniczenia procesu restenozy przy pomocy farmakoterapii. Uważa się, że 50% chorych po angioplastyce wymaga w ciągu 5 lat ponownego zabiegu na skutek restonozy bądź progresji miażdżycy tętnic wieńcowych.


WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO
CHOROBY WIEŃCOWEJ

Wskazania podstawowe

  1. Zwężenie głównej lewej tętnicy wieńcowej (pnia) > 50% niezależnie od dodatkowych czynników obciążających.

  2. Zwężenie trzech tętnic wieńcowych: z dysfunkcją lewej komory (ale EF > 20%) bądź bez dysfunkcji komory, ale z dławicą piersiową stopnia III i IV, wg Canadian Cardiovascular Society (CCS) oporną na farmakoterapię.

  3. Niestabilna choroba wieńcowa: brak poprawy po leczeniu zachowawczym w chorobie trójnaczyniowej lub dwunaczyniowej z udziałem proksymalnego (segment 6) zwężenia gałęzi przedniej zstępującej, jeśli rodzaj zwężenia uniemożliwia wykonanie angioplastyki wieńcowej.

  4. Powikłania mechaniczne zawału serca: pęknięcia przegrody komorowej, ostra niedomykalność zastawki mitralnej z istotnymi zaburzeniami hemodynamicznymi, pęknięcie wolnej ściany lewej komory z wytworzeniem tętniaka rzekomego.

  5. Ostre powikłania przezskórne angioplastyki wieńcowej z zaburzeniami hemodynamicznymi, bądź tworzącym się zawałem serca o znacznym obszarze.

  6. Chorzy po wcześniejszym wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych, u których nastąpiło zamknięcie pomostów bądź progresja wzężeń tętnic z bólami wieńcowymi stopnia III lub IV CCS nie kwalifikujący się do angioplastyki wieńcowej - jeśli istnieją warunki anatomiczne do rewascularyzacji chirurgicznej.

Wskazania względne do operacyjnego leczenia choroby wieńcowej - u chorych nie kwalifikujących się do angioplastyki

  1. Chorzy z dławicą stopnia III i IV CCS z chorobą dwunaczyniową i jednonaczyniową niezależnie od stopnia dysfunkcji lewej komory.

  2. Chorzy z dławicą stopnia I i II i chorobą dwunaczyniową a także chorobą jednonaczyniową wykazujący dysfunkcję lewej komory, jeśli badania pomocnicze (echo lub badanie radioizotopowe) wskazują na możliwości istotnej poprawy po rewaskularyzacji chirurgicznej.

  3. Chorzy po zawale serca z dławicą piersiową z istotnymi zmianami pozostałych tętnic wieńcowych.

Leki fibrynolityczne

    1. Leki: streptokinaza (składnik izolatu paciorkowców -hemolizujących), t-PA, urokinaza, saruplaza (nieglikozylowana prourokinaza), alteplaza, reteplaza, lanoteplaza

    2. Alteplaza: dawka 100 mg, t1/2 4-8 min, skuteczność wysoka (lek uznany za standard), Saruplaza: 80 mg, t1/2 9 min, dość wysoka częstość krwotocznych udarów mózgu (ograniczone zastosowanie w lecznictwie), Reteplaza: 2 x 10 j.m., bardzo duża skuteczność udrożnienia, Lanoteplaza dawka 120 j.m., w chwili obecnej nie wykorzystywany w lecznictwie z powodu dość dużej ilości udarów krwotocznych mózgu, ale równocześnie wykazuje znaczną skuteczność w udrażnianiu naczyń), Tenekteplaza: lek powstały w wyniku modyfikacji cząsteczki t-PA, jest lekiem o dość długim czasie działania 20min. o wysokim powinowactwie do włóknika, wykazuje bardzo dużą skuteczność udrażniania naczyń, uważa się, że lek zastąpi t-PA, podaje się w jednym wstrzyknięciu. Leki będące w badaniu klinicznym: pamiteplaza, amediplaza, stafylokinaza

    3. Wskazania:

      1. Dolegliwości niedokrwienne lub ich równoważniki poniżej 12 h (max. 24h)

      2. ST Uniesienie >1mm ponad 2 sąsiednich odprowadzeniach

      3. Przypuszczalnie świeży blok odnogi p. Hisa

    4. Przeciwwskazania:

      1. Czynne krwawienie lub skaza krwotoczna

      2. Udar mózgu lub patologia śródczaszkowa

      3. Rozwarstwienie aorty

      4. Ciężkie niekontrolowane nadciśnienie tętnicze

      5. Niedawno przebyty duży uraz lub operacja (do 3 tyg.), reanimacja >10 min.,

      6. Ciąża

      7. Wstrząs kardiogenny

    5. Zastosowanie leków z tej grupy raczej we wlewie (nie w pojedynczym wstrzyknięciu) ponieważ zmniejsza się ilość powikłań krwotocznych

Leczenie zawału serca:



  • Aspiryna 300-500 mg (od razu)

  • Morfina s.c., tlen

  • Leki fibrynolityczne

  • Azotany (nitrogliceryna we wlewie)

  • Jeżeli nie ma przeciwwskazań: -bloker albo ACE-I (szczególnie zwracać uwagę na RR)

    1. Leczenie wspomagające:

      1. -bloker

      2. azotan, ACE-I

      3. Mg, potas, insuliny, glukoza


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość