Strona główna

Nadchodzący rok 2009 to jubileusz 200-setnych urodzin Louisa Braille'a twórcy punktowego pisma dla osób niewidomych


Pobieranie 8.64 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar8.64 Kb.
Nadchodzący rok 2009 to jubileusz 200-setnych urodzin Louisa Braille'a twórcy punktowego pisma dla osób niewidomych. Pismo to, zmieniło zupełnie tryb życia ludzi z dysfunkcją wzroku, ponieważ umożliwiło im kształcenie się w wielu dziedzinach takich jak: matematyka, fizyka, chemia, muzyka, umożliwiło dostęp do literatury pięknej. A co za tym idzie jakość życia tych ludzi wzrosła i została wzbogacona w dziedziny do tej pory niedostępne.

Do czasu powstania pisma punktowego brajla niewidomi właściwie nie mieli możliwości czytania i pisania samodzielnie. Mimo iż próby stworzenia takiego pisma były nieustające. Bo już w czasach starożytnych myślano o piśmie, które umożliwiłoby niewidomym czytanie i pisanie. Jednak najbogatszą epoką w przemyślenia dotyczące pisma była epoka renesansu. Wielu uczonych tego okresu między innymi Erazm z Rotterdamu proponowało grawerowanie liter łacińskich na różnych materiałach aby można je było rozpoznać dotykiem. W czasach późniejszych proponowano odlewanie liter z ołowiu, cyny czy wykonywanie ich z drutu. Litery te nie cieszyły się jednak uznaniem osób niewidomych, ponieważ były szorstkie, duże, a czytanie było bardzo spowolnione. W XVII wieku jezuita Lan Terzi proponował system kombinacji linii i punktów wykuwanych na papierze. Przełom w badaniach nad udostępnieniem literatury ludziom niepełnosprawnych wzrokowo nastąpił w wieku XVIII kiedy to pierwszy w świecie tyflopedagog Walenty Hauey założyła w 1784 roku również pierwszą na świecie szkołę dla dzieci niewidomych w Paryżu, a w 1786 roku ukazał się podręcznik o wychowaniu dzieci niewidomych, który wydany został powiększonymi i wypukłymi literami łacińskimi.

W czasach późniejszych próbowano udoskonalać ten rodzaj pisma stosując różnego rodzaju czcionki, a zamiast linii ciągłych szeregi różnych punktów lub pismo perełkowe, w którym kształty liter wyciskano linią łączącą okrągłe punkty uwypuklone szerzej i wyżej. Rozwijały się dwa główne nurty pisma dotykowego: pierwsze pismo liniowe w którym zastępowano litery łacińskie wypukłymi znakami w układzie liniowym i drugi punktowy, który w końcowym rezultacie doprowadził do powstania systemu brajla. Jednakże zanim Louis Braille stworzył swój sześciopunkt to w 1808 roku, były kapitan artylerii francuskiej Charles Barbier stworzył pismo szyfr zwany dwunasto punktem. Był on przeznaczony do celów wojskowych, ale tam szyfr się nie przyjął. Barbier zaoferował swój dwunasto punkt Instytutowi dla Niewidomych w Paryżu. Od 1821 roku dzieci w szkole posługiwały się pismem Barbiera. W sposób szczególny pismem tym zainteresował się niewidomy uczeń, syn rymarza urodzony w 1809 roku w pod paryskiej wiosce Louis Braille. Stracił on wzrok w wieku 3 lat i trafił do Instytutu dla Niewidomych w Paryżu. Opracował twórczo wynalazek Barbiera i w wieku 15 lat stworzył oryginalny system zapisu oparty na kombinacje sześciu wypukłych punktów umieszczonych na obwodzie prostokąta. Ten genialny wynalazek został ogłoszony w 1829 roku, a pierwszą książkę wydrukowano brailem w 1837 roku. Louis Braille pracując już jako nauczyciel w Instytucie dla Dzieci Niewidomych w Paryżu cały czas udoskonalał i dopracowywał swój system. Przez 25 lat walczył o to aby jego alfabet został powszechnie uznany i używany. Uzyskiwał sympatię ludzi z dysfunkcją wzroku lecz zarzucano mu iż jest mało czytelny dla osób widzących. Braille więc opracował system rafigrafu polegający na pisaniu liter łacińskich linią punktową. System ten nie został jednak w praktyce przyjęty. W 1832 roku ogłoszono w Edynburgu konkurs na projekt pisma dla niewidomych , które byłoby bardziej czytelne dla widzących. Większość projektów oparta była na redukowaniu kształtów i zmniejszaniu liter łacińskich oraz zastępowaniu ich kształtami figur geometrycznych. Najpopularniejszym systemem pisma liniowego stosowanym do dziś chociaż coraz rzadziej stał się alfabet Williama Moona, który powstał 1847 roku. System Moona jest bardziej czytelny dla osób widzących pod warunkiem oczywiście, że znają jego podstawy. Osoby niewidome zarzucają mu jednak słabą czytelność, a co za tym idzie zwolnienie tempa czytania. W rezultacie wśród osób niewidomych zwyciężyło pismo Braille'a, a 1879 roku zaczęto je powszechnie uznawać i używać. Cały czas było ono udoskonalane i modyfikowane. Polska adaptacja systemu Braille'a opracowana została przez Elżbietę Różę Czacką i Teresę Landy i została oficjalnie przyjęta Dekretem Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego dnia 25.05.1934 roku. I do dnia dzisiejszego nie wynaleziono żadnego innego pisma, którym niewidomi mogliby się posługiwać tak biegle i dobrze jak Braillem.

Braille to sześciopunkt w którym każdy punkt ma swoją nazwę, a wykonanych kombinacji jest aż 64. W Braillu można zapisać wszystko. Uwzględnia on zasady ortografii. Jest w nim zawarta notacja matematyczna, fizyczna, chemiczna, są brajlowskie nuty, książki beletrystyczne. W Braillu drukowane są również czasopisma takie jak: Pochodnia czy Nasz Świat. Nawet w dobie komputerów zostały stworzone monitory brajlowskie gdzie za pomocą dotyku i znajomości alfabety Brailla można odczytywać to co znajduje się na ekranie komputera.



Pismo punktowe Brailla jest ponadczasowe, a sam jego twórca został pośmiertnie uznany i w setną rocznicę swojej śmierci w 1952 roku jego prochy zostały złożone w paryskim Panteonie.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość