Strona główna

Pojęcie rynku kapitałowego w ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym


Pobieranie 71.91 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar71.91 Kb.
Pojęcie rynku kapitałowego w ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym

Według art. 2 ust. 6 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym ilekroć w ustawie jest mowa o rynku kapitałowym rozumie się przez to:

a) rynek papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych - w zakresie, w jakim do tych papierów wartościowych i instrumentów finansowych stosuje się przepisy ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych


  1. rynek usług świadczonych przez fundusze inwestycyjne i inne instytucje wspólnego inwestowania - w zakresie, w jakim do tych usług i podmiotów stosuje się przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych,

  2. rynek towarów giełdowych w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych

Pojęcie instrumentu finansowego

Art. 2.  1. Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są:

1) papiery wartościowe;

2) niebędące papierami wartościowymi:

a) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,

b) instrumenty rynku pieniężnego,

c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,

d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,

e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,

f) niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,

g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,

h) kontrakty na różnicę,

i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

2. Przez wykazywanie właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. f oraz i, rozumie się spełnianie warunków określonych w art. 38 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1287/2006 z dnia 10 sierpnia 2006 r. wprowadzającego środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do zobowiązań przedsiębiorstw inwestycyjnych w zakresie prowadzenia rejestrów, sprawozdań z transakcji, przejrzystości rynkowej, dopuszczania instrumentów finansowych do obrotu oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tejże dyrektywy (Dz. Urz. UE L 241 z 02.09.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem 1287/2006".

3. W rozumieniu przepisów ustawy nie jest rozliczeniem pieniężnym według wyboru jednej ze stron spełnienie świadczenia pieniężnego powstałego na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z umowy przez jedną ze stron lub na skutek innego zdarzenia powodującego rozwiązanie umowy.

4. Przez przeznaczenie do celów handlowych, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. f, rozumie się spełnienie kryteriów określonych w art. 38 ust. 4 rozporządzenia 1287/2006.



Pojęcie instrumentu finansowego



Pojęcie papieru wartościowego na gruncie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi

Art. 3. Ilekroć w ustawie (o obrocie instrumentami finansowymi) jest mowa o:

1) papierach wartościowych - rozumie się przez to:

a) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.2)), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,

b) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).



Pojęcie papieru wartościowego

-Papiery wartościowe są szczególnymi dokumentami stwierdzającymi istnienie określonego prawa majątkowego (najczęściej - chociaż nie tylko - wierzytelności) w taki sposób, że posiadanie dokumentu staje się niezbędną przesłanką realizacji prawa (legitymacja formalna).

-Papiery wartościowe ucieleśniają prawa podmiotowe (wierzytelności), są więc nosicielami inkorporowanego w nich prawa i wartości, które to prawo reprezentuje. Jako takie ułatwiają one i upraszczają obrót prawami w nich wyrażonymi.

Cechy konstytuujące pojęcie papieru wartościowego

Wyróżnia się następujące cechy konstytuujące pojęcie papieru wartościowego:

-Jest on dokumentem,

-Papier wartościowy jest tylko takim dokumentem, w którym jest "inkorporowane" prawo,

-Prawo "inkorporowane" w papierze musi mieć charakter cywilnoprawny,

-Istnieje szczególne powiązanie między dokumentem a "inkorporowanym" prawem.

-Cechy konstytuujące pojęcie papieru wartościowego



Wszystkie z przedstawionych cech powinny być spełnione łącznie, aby uznać oznaczony

dokument za papier wartościowy.

Rodzaje papierów wartościowych wg ustawodawcy

Klasyfikacja normatywna

Ustawodawca za podstawę klasyfikacji papierów wartościowych przyjmuje dwa kryteria:

1.przedmiot praw inkorporowanych w dokumencie,

2. sposób określenia w dokumencie osoby uprawnionej.

Ze względu na przedmiot praw inkorporowanych w dokumencie ustawodawca wyróżnia:

-papiery wartościowe wierzycielskie (art. 921(6) – 921(13) k.c.),

-papiery wartościowe opiewające na prawa inne niż wierzytelności ( 921(16) k.c.).

Podstawę normatywną stanowi art. 921(16) k.c.: Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do papierów wartościowych opiewających na prawa inne niż wierzytelności.



Ze względu na sposób określenia w dokumencie osoby uprawnionej ustawodawca wyróżnia:

-papiery wartościowe imienne – legitymują jako uprawnionego osobę imiennie wskazaną w treści dokumentu ( 921(8) k.c.),

- papiery wartościowe na zlecenie – legitymują jako uprawnionego osobę imiennie wskazaną w treści dokumentu oraz osobę, na którą uprawnienia z dokumentu zostały przeniesione w drodze indosu (art. 921(9) § 1 k.c.),

-papiery wartościowe na okaziciela – legitymują jako uprawnionego każdą osobę, która przedstawia dokument jego wystawcy.



Rodzaje papierów wartościowych wg doktryny

Ze względu na przedmiot uprawnień w nich inkorporowanych wyróżniamy:

1) papiery opiewające na wierzytelności pieniężne, np. weksle, czeki, obligacje,

2) papiery zawierające uprawnienie do rozporządzania towarem znajdującym się pod pieczą wystawcy dokumentu, np.: konosamenty, dowody składowe,

3) papiery, w których inkorporowane są prawa udziałowe w spółkach akcyjnych (akcje).



Rodzaje papierów wartościowych wg doktryny

Ze względu na tryb obrotu papierami wartościowymi wyróżniamy:

  1. papiery imienne, z których prawa przenoszone są w drodze przelewu, połączonego z wydaniem dokumentu (art. 921(8) k.c.);

  2. papiery na zlecenie, które legitymują jako uprawnionego osobę imiennie wymienioną lub przez nią oznaczoną; są one zbywalne na podstawie indosu i wręczenia papieru (art. 921(9) § 1 i 3 k.c.);

3) papiery na okaziciela, które legitymują każdą osobę przedstawiającą dokument; do ich przenoszenia wymagane jest przeniesienie własności dokumentu, które następuje przez jego wydanie (art. 921(12) k.c.)

Indos

Art. 921(9). § 2. Indos jest pisemnym oświadczeniem umieszczonym na papierze wartościowym na zlecenie i zawierającym co najmniej podpis zbywcy, oznaczającym przeniesienie praw na inną osobę.

Rynek finansowy a rynek kapitałowy

-Rynki finansowe to elementy systemu finansowego, miejsca, gdzie dokonuje się transakcji instrumentami finansowymi.

-Jest miejsce, gdzie spotyka się sprzedający instrumenty finansowe z kupującym, tu następuje konfrontacja podaży z popytem, tu dochodzi do wymiany praw własności.



Struktura rynku finansowego

W zależności od przedmiotu obrotu na danym rynku finansowym wyróżniamy:



-Rynek pieniężny – miejsce obrotu instrumentami finansowymi krótkoterminowymi, przy czym przyjmuje się, że krótki termin
to okres od 1 dnia do roku;

-Rynek kapitałowy – segment rynku finansowego, na którym dokonuje się operacji instrumentami o terminie zapadalności dłuższym niż rok, czyli jest to rynek średnio- i długoterminowych kapitałów.

-Rynek terminowy – rynek, na którym zawierane są transakcje tzw. instrumentami pochodnymi.

Struktura rynku kapitałowego



ATS/MTF

ATS

- skrót ten pochodzi od anglojęzycznego zwrotu Alternative Trading Systems,


  • Skrót ten używany jest zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych.

MTF

- w Unii Europejskiej podobne platformy obrotu określone zostały mianem wielostronnych systemów obrotów – Multilateral Trading Facilities



Funkcje rynku kapitałowego

Jednym z podstawowych filarów prężnego gospodarczo państwa jest prawidłowo i efektywnie działający rynek kapitałowy. Jego funkcje to


w szczególności:

    • mobilizacja kapitału – stworzenie atrakcyjnego miejsca lokowania kapitału dla inwestorów, a więc transformacja oszczędności w inwestycje,

    • alokacja kapitału – zidentyfikowanie potrzeb finansowych, ukierunkowanie przepływów środków kapitałowych do chłonnych inwestycyjnie sektorów gospodarki, które
      zapewniają najefektowniejsze wykorzystanie funduszy,

    • wycena kapitału i ryzyka – rynkowa ocena wartości spółki
      oraz określenie ryzyka towarzyszącego jej działalności.

Ramy prawne polskiego rynku kapitałowego

    • ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 z późn. zm.) – definiuje zasady obrotu instrumentami finansowymi,

    • ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539 z późn. zm.) – reguluje m.in. zasady przeprowadzania ofert publicznych i definiuje obowiązki emitentów,

    • ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1537 z późn. zm.) – określa rolę organu nadzoru.

Pojęcie rynku regulowanego – art. 14 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi

Art. 14. Rynkiem regulowanym, w rozumieniu ustawy, jest działający w sposób stały system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zapewniający inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych, oraz jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający nadzorowi właściwego organu na zasadach określonych w przepisach ustawy, jak również uznany przez państwo członkowskie za spełniający te warunki, i wskazany Komisji Europejskiej jako rynek regulowany.

Cechy rynku regulowanego

Rynek posiada cechy regulowanego, gdy:

-jest publicznie dostępny,

-dokonywany jest na nim regularny (periodyczny) obrót instrumentami finansowymi,

-przedmiotem obrotu na tym rynku są instrumenty finansowe dopuszczone do obrotu,

-jest regulowany i kontrolowany przez organ administracji publicznej – Komisję.

Segmenty rynku regulowanego

Art. 15. 1. Rynek regulowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obejmuje:

1) rynek giełdowy;

2) rynek pozagiełdowy;

3) (uchylony).

2. Rynek regulowany określony w:

1) ust. 1 pkt 1 - jest organizowany przez spółkę prowadzącą giełdę;

2) ust. 1 pkt 2 - jest organizowany przez spółkę prowadzącą rynek pozagiełdowy;

3) (uchylony).

3.  (uchylony).

Czym jest giełda?

Przyjmuje się, żeby rynek mógł nosić miano giełdowego,

spełnione powinny być następujące warunki:

-transakcje są zawierane w określonym miejscu (tzn. na giełdzie),

-określone są warunki zawierania transakcji,

-rozpowszechniane są informacje dotyczące zawartych transakcji,

-określone są wymagania dotyczące notowanych instrumentów finansowych.

Rynek giełdowy – rynek pozagiełdowy

Rynek giełdowy:

Rynek pozagiełdowy:

  • Transakcje zawierane w

określonym miejscu i czasie, a

kursy kształtowane są według

określonych reguł, tj. przyjętego

sytemu notowań,



  • Informacje dot. kształtowania się

kursów akcji i wartości obrotów są

przekazywane do publicznej

wiadomości,


  • Handel „sprawdzonym” towarem

– do obrotu dopuszczone są

papiery wartościowe emitentów

spełniających określone kryteria.


  • Miejsce, czas i warunki zawarcia

transakcji mogą być inne i zależą

od woli stron transakcji,



  • Uczestnicy poszczególnych

transakcji nie mają obowiązku

przekazywania komukolwiek

informacji odnośnie zawartych

transakcji,

▪ Można dokonywać transakcji

papierami wartościowymi

dowolnych emitentów.


Alternatywny system obrotu – art. 3 pkt 2 o obrocie instrumentami finansowymi

-alternatywny system obrotu - rozumie się przez to organizowany przez firmę inwestycyjną lub podmiot prowadzący rynek regulowany, poza rynkiem regulowanym, wielostronny system kojarzący oferty kupna i sprzedaży instrumentów finansowych w taki sposób, że do zawarcia transakcji dochodzi w ramach tego systemu, zgodnie z określonymi zasadami; nie stanowi alternatywnego systemu obrotu rynek organizowany przez Narodowy Bank Polski, jak również organy publiczne, którym powierzono zarządzanie długiem publicznym lub które uczestniczą w takim zarządzaniu, w tym lokując środki pochodzące z tego długu;

Podstawowe zasady funkcjonowania polskiego rynku kapitałowego

-Dematerializacja papierów wartościowych: - usprawnienie procesu kupna/sprzedaży, mniejsze koszty związane z transakcją (jeżeli papiery wartościowe nie będą podlegać dopuszczeniu do obrotu na rynku regulowanym, albo będą wprowadzone wyłącznie do ATS, to mogą mieć one formę dokumentu, jeżeli emitent lub wprowadzający tak postanowi).

-Elektroniczny obrót: przejrzystość rynku, mniejsze możliwości nadużyć, sprawny i bezpieczny obrót, mniejsze koszty.

-Równy dostęp do informacji.

-Silny nadzór nad rynkiem.

Rynek pierwotny. Rynek wtórny

W ramach rynku kapitałowego, w oparciu o kryterium przepływu środków finansowych możemy wyróżnić dwa segmenty rynku:

1. rynek pierwotny (w regulacjach prawnych stosowana jest nazwa obrót pierwotny),

2. Rynek wtórny (w regulacjach prawnych stosowana jest nazwa obrót wtórny).



Obrót pierwotny

Art. 4. pkt 3 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych stanowi:



Ilekroć w ustawie jest mowa o obrocie pierwotnym – rozumie się przez to dokonywanie oferty publicznej przez emitenta lub subemitenta usługowego, której przedmiotem są papiery

wartościowe nowej emisji, lub nabywanie papierów wartościowych w wyniku takiej oferty.

Rynek pierwotny jest to ten segment rynku kapitałowego, na którym wyemitowany instrument fianansowy jest sprzedawany pierwszemu posiadaczowi.

Oferta publiczna

-Publiczne proponowanie nabycia papierów wartościowych może być dokonywane wyłącznie w drodze oferty publicznej.

-Ofertą publiczną jest udostępnianie, co najmniej 100 osobom lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach dotyczących ich nabycia, stanowiących dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o odpłatnym nabyciu tych papierów wartościowych.

-Publicznym proponowaniem nabycia papierów wartościowych jest proponowanie odpłatnego nabycia papierów wartościowych w dowolnej formie i w dowolny sposób, jeżeli propozycja jest skierowana do co najmniej 100 osób lub do nieoznaczonego adresata.

Obrót wtórny

Art. 3 pkt 7 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi stanowi:

Ilekroć w ustawie jest mowa o obrocie wtórnym rozumie się przez to:

a) dokonywanie oferty publicznej przez podmiot inny niż emitent lub subemitent usługowy, lub nabywanie papierów wartościowych od tego podmiotu, albo

b) proponowanie, w sposób określony w art. 3 ustawy o ofercie publicznej, przez podmiot inny niż emitent, nabycia instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi lub nabywanie ich od tego innego podmiotu;

Rynek wtórny jest to ten segment rynku kapitałowego, na którym dokonuje się obrotu wyemitowanym i sprzedanym pierwszemu posiadaczowi instrumentem finansowym.

Rynek publiczny i rynek niepubliczny

-Terminy „rynek publiczny” i „rynek niepubliczny” nie mają charakteru pojęć zdefiniowanych przepisami prawa,

-są one stosowane dla podkreślenia przede wszystkim sposobu zawierania transakcji na rynku, czyli sposobu oferowania instrumentów finansowych przez ich emitentów i dokonywania obrotu nimi przez inwestorów, oraz praw i obowiązków stron takich transakcji.

RYNEK NIEPUBLICZNY

Rynek niepubliczny, określany również rynkiem prywatnym, obejmuje transakcje oparte na indywidualnych relacjach emitenta (lub występujących w jego imieniu instytucji finansowych) z potencjalnymi inwestorami i między samymi inwestorami. Informowanie inwestorów, czy to przez emitenta, czy przez innych inwestorów, o możliwości nabycia instrumentów finansowych nie jest

prowadzone z wykorzystaniem środków masowego przekazu (telewizji, radia, prasy, sieci Internet).

Taki tryb sprawia, że kształt propozycji nabycia (sprzedaży) papierów wartościowych nie jest z góry ustalony, ale jest niejako dostosowywany do oczekiwań inwestorów. Tak zawierane transakcje mają charakter niewystandaryzowany i zawierane są w oparciu o ogólne przepisy prawa regulujące działalność podmiotów biorących udział w transakcji oraz sposób emitowania i nabywania danych

papierów wartościowych.



RYNEK PUBLICZNY

-Rynek publiczny to ta część rynku kapitałowego, na której podmiot składający propozycję nabycia (sprzedaży) instrumentów finansowych, zwraca się do szerokiego grona inwestorów (z reguły nieznanych mu bezpośrednio), zwłaszcza z wykorzystaniem środków masowego przekazu.

-Taki tryb sprawia, że ze względu na konieczność zapewnienia efektywności i bezpieczeństwa obrotu ogólne przepisy prawa muszą zawierać dodatkowe uregulowania.



Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW)

  • Miejsce zawierania transakcji papierami wartościowymi.

  • Na GPW można dokonywać transakcji: akcjami, obligacjami, prawami poboru, prawami do akcji, kontraktami terminowymi, warrantami, opcjami, certyfikatami inwestycyjnymi.

  • Na GPW wyodrębnione są rynki: podstawowy i równoległy
    – różnią się wymogami dopuszczeniowymi.

  • WARSET – system operacyjny GPW wzorowany
    na systemie działającym m.in. na giełdzie w Paryżu,

  • Swoją działalność w obecnej formie Giełda rozpoczęła w dniu 16 kwietnia 1991 r., od początku organizując obrót papierami wartościowymi w formie elektronicznej.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie organizuje obrót instrumentami finansowymi oraz odpowiada za jego bezpieczeństwo, rozwój i promocję.

Dzięki GPW zapewnione są:

-koncentracja podaży i popytu na instrumenty finansowe, inaczej mówiąc Giełda zapewnia koncentrację w jednym miejscu i czasie ofert kupujących i sprzedających w celu wyznaczenia kursu i realizacji transakcji.

-bezpieczny i sprawny przebieg transakcji,

-upowszechnianie informacji o kursach i obrotach instrumentami finansowym

-Giełda Papierów Wartościowych jest spółką akcyjną powołaną przez Skarb Państwa.

-Kapitał zakładowy Spółki wynosi 41.972.000 złotych.


Na dzień 19 listopada 2009 jej akcjonariuszami było 35 podmiotów, w tym: banki, domy maklerskie, spółka giełdowa oraz Skarb Państwa. Akcje będące w posiadaniu Skarbu Państwa stanowiły 98,82% kapitału zakładowego.

● Obecnie Skarb Państwa posiada 14.688.470 akcji Spółki, co stanowi 35,00%-owy udział w kapitale zakładowym Spółki, które uprawniają do wykonywania 29.376.940 głosów, co stanowi 51,40%-owy udział w ogólnej liczbie głosów.

● Jest to jedyny akcjonariusz posiadający powyżej 5% ogólnej liczby głosów w rozumieniu art. 22 ust. 5 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Działalność giełdy regulowana jest za pomocą następujących aktów prawnych:

-Kodeks spółek handlowych,

-Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi,

-Statut GPW,

-Regulamin GPW,

-Regulamin Sądu Giełdowego.

Przedmiotem handlu na Giełdzie są papiery wartościowe: akcje, obligacje, prawa poboru, prawa do akcji, certyfikaty inwestycyjne oraz instrumenty pochodne: kontrakty terminowe, opcje, jednostki indeksowe.

Sesje giełdowe odbywają się od poniedziałku do piątku w godzinach

8.30-16.35



GPW w Warszawie - organy

Organami Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie są:

1. Walne Zgromadzenie Giełdy,

2. Rada Giełdy,

3. Zarząd Giełdy.



Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Giełdy, jest najważniejszym organem giełdy.

- dokonuje zmian w Statucie GPW, zatwierdza Regulamin Rady Giełdy, dokonuje wyboru członków Rady Giełdy.



Radę Giełdy stanowi 5 – 7 członków wybranych przez Walne

Zgromadzenie Giełdy (obecnie 7 osób), kadencja jej członków jest wspólna i wynosi 3 lata,



  • Rada Giełdy odbywa posiedzenie co najmniej raz na kwartał,

- Rada Giełdy składa się z przedstawicieli banków, domów maklerskich, instytucji finansowych, izb gospodarczych i emitentów.

- nadzoruje działalność Giełdy, decyduje o nadaniu lub cofnięciu statusu członka giełdy, uchwala Regulamin Giełdy.



Zarząd Giełdy składa się z 3 – 5 członków (obecnie 4 osoby), powoływanych i odwoływanych przez Radę Giełdy. Kadencja członków Zarządu Giełdy jest wspólna i wynosi cztery lata.

- Zarząd Giełdy kieruje sprawami i zarządza majątkiem Spółki oraz reprezentuje ją na zewnątrz.

- do zakresu działania Zarządu Giełdy należą wszystkie czynności nie zastrzeżone dla Walnego Zgromadzenia i Rady Giełdy, np.: dopuszcza do obrotu giełdowego papiery wartościowe, określa zasady wprowadzania papierów wartościowych do obrotu, zawieszanie notowania papierów wartościowych na warunkach określonych Regulaminem Giełdy, nadzoruje działalność maklerów giełdowych i członków giełdy w zakresie obrotu giełdowego.

- na czele Zarządu stoi Prezes powoływany przez Radę Giełdy, kieruje on pracami zarządu.



GPW w Warszawie

-Stronami transakcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie są wyłącznie członkowie giełdy. Członkiem giełdy może być podmiot prowadzący działalność maklerską, będący akcjonariuszem Giełdy i dopuszczony do działania na giełdzie.



-Członkowie giełdy są w transakcjach giełdowych pośrednikami inwestorów.

-Najważniejsze usługi realizowane przez domy maklerskie to:

- przyjmowanie i realizacja na giełdzie zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych,

- organizowanie oferty publicznej sprzedaży instrumentów finansowych,

- zarządzanie portfelem instrumentów finansowych na zlecenie,

- usługi doradcze.

-Transakcja giełdowa jest to umowa zobowiązująca do przeniesienia własności dopuszczonych do obrotu instrumentów finansowych.

Rynki GPW

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie prowadzi obrót

instrumentami finansowymi na trzech rynkach:

Główny Rynek GPW działa od dnia uruchomienia Giełdy w dniu 16 kwietnia 1991 roku. Jest to rynek podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i wskazany Komisji Europejskiej jako rynek regulowany.

Przedmiotem handlu na Głównym Rynku GPW są następujące papiery wartościowe oraz instrumenty finansowe: akcje, obligacje, prawa poboru, prawa do akcji (PDA), certyfikaty inwestycyjne, instrumenty strukturyzowane oraz instrumenty pochodne: kontrakty terminowe, opcje i jednostki indeksowe. Od 1 lipca 2010 r. inwestorzy uzyskali możliwość zawierania transakcji w ramach tzw. krótkiej sprzedaży na najbardziej płynnych akcjach i obligacjach.



-NewConnect to zorganizowany i prowadzony przez Giełdę rynek działający w formule alternatywnego systemu obrotu. Stworzony został z myślą o młodych i rozwijających się firmach, działających zwłaszcza w obszarze nowych technologii. NewConnect ruszył 30 sierpnia 2007 r. Przedmiotem obrotu w alternatywnym systemie mogą być akcje, prawa do akcji (PDA), prawa poboru, kwity depozytowe oraz inne udziałowe papiery wartościowe,

-Catalyst – rynek instrumentów dłużnych – obligacji komunalnych, korporacyjnych i listów zastawnych - powstał 30 września 2009 r. Tworzą go dwie platformy obrotu prowadzone w formule rynku regulowanego i alternatywnego systemu obrotu (ASO) – przeznaczone dla klientów detalicznych oraz dwa analogiczne rynki, przeznaczone dla klientów hurtowych



GPW – Rynki notowań

Obrót instrumentami finansowymi na Giełdzie Papierów Wartościowych odbywa na

jednym z dwóch rynków: podstawowym lub równoległym, w zależności od spełnienia kryteriów określonych Regulaminem Giełdy.

Segmenty rynku

Wszystkie spółki przydzielone są do jednego z czterech poniższych segmentów rynku:

-Segment 250 PLUS - akcje spółek o kapitalizacji przekraczającej 250 mln euro

-Segment 50 PLUS - akcje spółek o kapitalizacji od 50 do 250 mln euro

-Segment 5 PLUS - akcje spółek, których kapitalizacja nie przekracza 50 mln euro

-Segment MINUS 5 - akcje spółek, których kapitalizacja nie przekracza 5 mln euro.

Ponadto akcje spółek, których kurs charakteryzuje się wysoką zmiennością lub są w stanie upadłości mogą należeć do segmentu LISTA ALERTÓW i wtedy są notowane w systemie kursu jednolitego.

Akcje spółek z segmentów MINUS 5 oraz LISTA ALERTÓW nie są uwzględnianie przy ustalaniu

indeksów giełdowych.

GPW – zasady i systemy notowań

Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie istnieją dwa podstawowe sposoby ustalania cen w poszczególnych transakcjach, są to:

-system notowań jednolitych z dwukrotnym ustalaniem kursu,

-system notowań ciągłych.



SYSTEM NOTOWAŃ JEDNOLITYCH

System notowań jednolitych polega na tym, że w pewnym przedziale czasowym składane są zlecenia kupna i zlecenia sprzedaży, a następnie na podstawie tych zleceń ustala się kurs, po którym zawierane są transakcje, na które zostały złożone zlecenia.

W celu ustalenia kursu jednolitego stosowany jest precyzyjnie określony algorytm.

Procedura ta stosowana jest dwa razy dziennie, przed południem i po południu, i dotyczy mniejszej liczby spółek, których akcje charakteryzują się mniejszą płynnością.

SYSTEM NOTOWAŃ CIĄGŁYCH

System notowań ciągłych polega na tym, że kurs może się zmieniać od transakcji do transakcji.

Złożone zlecenie kupna może być zrealizowane, gdy istnieje „pasujące do niego” zlecenie sprzedaży, wówczas dokonuje się transakcji.

Podobnie, złożone zlecenie sprzedaży może być zrealizowane, gdy istnieje „pasujące do niego” zlecenie kupna, wówczas dokonuje się transakcji.

GPW jest rynkiem kierowanym zleceniami, co oznacza, że o cenie (kursie) papieru wartościowego decydują zlecenia kupna i sprzedaży składane przez inwestorów.

GPW – indeksy

-WIGWarszawski Indeks Giełdowy – obejmuje wszystkie spółki giełdowe, spełniające minimalne wymogi co do liczby akcji w wolnym obrocie i sytuacji finansowej.

-WIG20 – obejmuje 20 największych spółek na GPW.

-mWIG40 – obejmuje 40 średnich spółek notowanych
na rynku podstawowym.

-TechWIG – odnosi się do spółek z segmentu tzw. nowych technologii.

-sWIG80 – obejmuje 80 małych spółek, jest indeksem ciągłym, jego wartość jest publikowana co minutę.

MTS-CeTO

MTS-CeTO spółka prowadząca rynek regulowany i nieregulowany.


  • Na rynku regulowanym można dokonywać transakcji:

    • akcjami, certyfikatami inwestycyjnymi,

    • obligacjami skarbowymi, korporacyjnymi,

    • innymi instrumentami, np. hipotecznymi listami zastawnymi.

  • Na rynku nieregulowanym odbywa się hurtowy obrót obligacjami Skarbu Państwa oraz bonami skarbowymi – podstawowy sektor działalności MTS-CeTO.

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW)

KDPW jest instytucją prowadzącą i nadzorującą system depozytowo-rozliczeniowy w zakresie obrotu papierami wartościowymi.

KDPW odpowiada m.in. za:



    • rozliczanie transakcji zawartych na publicznym rynku papierów wartościowych,

    • wypłatę środków zgromadzonych na rachunkach do określonej wysokości i prowadzenie kont depozytowych,
      na których zapisywane są papiery wartościowe uczestników systemu depozytowego,

    • nadzór nad zgodnością wielkości emisji papierów wartościowych znajdujących się w obrocie.

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF)

-Sprawuje m.in. nadzór nad rynkiem kapitałowym.



-Odpowiada m.in. za:

    • zatwierdzanie prospektów emisyjnych i nadzór nad wypełnianiem przez emitentów obowiązków informacyjnych,

    • licencjonowanie i nadzór nad domami maklerskimi,

    • licencjonowanie i nadzór nad funduszami inwestycyjnymi,

    • podejmowanie działań zapewniających sprawne funkcjonowanie rynku papierów wartościowych i ochronę inwestorów,

    • przygotowywanie projektów aktów prawnych związanych
      z funkcjonowaniem rynku papierów wartościowych,

    • udzielanie zezwoleń na prowadzenie giełdy towarowej.

Rynek kapitałowy – podstawowe pojęcia

-Akcjonariusz – właściciel akcji.

-Bessa (rynek niedźwiedzia) – długotrwała, silna tendencja spadkowa na rynku.

-Dom maklerski – podmiot posiadający zezwolenie między innymi na: oferowanie papierów wartościowych, nabywanie
i sprzedaż papierów wartościowych na własny lub cudzy rachunek, a także na zarządzanie portfelem papierów wartościowych i doradztwo inwestycyjne dla swoich klientów.

-Dywidenda – część zysku netto spółki, przyznana do wypłaty akcjonariuszom.

-Emitent – podmiot emitujący (wystawiający) papiery wartościowe we własnym imieniu.

-Hossa (rynek byka) – długotrwała, silna tendencja wzrostowa
na rynku, której zwykle towarzyszą wzmożone zakupy akcji.

-Indeks giełdowy – wskaźnik kwantyfikujący wzrost lub spadek wartości określonej grupy spółek podobnych do siebie pod względem obszaru działalności, technologii, wielkości
lub innych cech.

-Kapitalizacja rynkowa – całkowita wartość wszystkich papierów wartościowych lub wybranej grupy papierów wartościowych notowanych na giełdzie, liczona według kursu giełdowego.

-Prospekt emisyjny – dokument zawierający szczegółowe informacje o sytuacji prawnej i finansowej emitenta oraz o oferowanych papierach wartościowych, związany z ich wprowadzeniem do obrotu na rynku regulowanym lub przeprowadzeniem oferty publicznej.

-Spółka giełdowa – spółka publiczna, której akcje chociaż jednej emisji są dopuszczone do obrotu giełdowego.

-Spółka publiczna – spółka, której przynajmniej jedna akcja podlega dematerializacji.

-System notowań system zawierania transakcji, w którym wszystkie transakcje giełdowe dla danego papieru wartościowego zawierane są na danej sesji, w danym
momencie po tej samej cenie.

Podstawowe instrumenty finansowe rynku kapitałowego

-Akcja – papier wartościowy, dokument świadczący o udziale jego właściciela w kapitale spółki akcyjnej, uprawniający go do otrzymywania dywidend i uczestnictwa w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy.

-Obligacja – papier wartościowy, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatariusza) i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia (płacenia obligatariuszowi określonej sumy pieniędzy – zazwyczaj w określonych przedziałach czasu oraz do wypłacenia pełnej kwoty pożyczki w terminie wykupu).

-Prawa pochodne (tzw. derywaty) – instrumenty, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentu bazowego (np. akcji).


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość