Praca magisterska napisana pod kierunkiem: dr doroty majki- rostek



Pobieranie 0.6 Mb.
Strona1/9
Data20.06.2016
Rozmiar0.6 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


UNIWERSYTET WROCŁAWSKI

WYDZIAŁ NAUKA SPOŁECZNYCH

INSTYTUT SOCJOLOGII

PAULINA GRALA


STEREOTYP ŻYDA W ŚWIADOMOŚCI MIESZKAŃCÓW KĘPNA.

PRACA MAGISTERSKA

NAPISANA POD KIERUNKIEM:

DR DOROTY MAJKI- ROSTEK


WROCŁAW 2006


Spis treści.
Wstęp. ………………………………………………………………………………………...3.
1. Żydzi na terenie Kępna- rys historyczny. ……………………………………………….6.
1.1.Ludność żydowska w Kępnie. ……………………………………………………………6.
1.2. Trwałe ślady bytności Żydów w Kępnie………………………………………………..10.

2. Stereotyp – wyjaśnienie pojęcia…………………………………………………………12.

2.1. Przegląd podstawowych definicji. ……………………………………………………...12.

2.2. Geneza stereotypów. ……………………………………………………………………16.

2.3. Typologia, funkcje i aktywizacja stereotypów………………………………………….17.

2.4. Stereotyp a uprzedzenia i postawy………………………………………………………18.

2.5. Stereotypy narodowe i etniczne…………………………………………………………20.



3.Stosunki polsko– żydowskie. Antysemityzm. …………………………………………..26.
3.1.Stosunki polsko– żydowskie, antysemityzm -rys historyczny. …………………………27.

3.2.Stosunki polsko– żydowskie i antysemityzm w badaniach opinii publicznej…………...46.

3.2.1. Stosunek Polaków wobec Żydów i Izraela. ………………………………………47.

3.2.2. Żydzi jako mniejszość narodowa, poczucie bliskości i dystansu…………………51.

3.2.3. Postrzeganie Żydów oraz ocena stosunków polsko-żydowskich…………………55.

4. Metodologia badań. ……………………………………………………………………...72.

4.1. Cel badań, hipotezy badawcze…………………………..……………………...……….72.

4. 2. Dobór próby, metody i techniki badawcze …………….………………………………73.

4. 3. Teren, organizacja i przebieg badań. …………………………………………………...74.

4. 4. Charakterystyka badanej zbiorowości……………...…………………………………..75.

5. Wyniki badań. ………………………………………………...………...……………….77.

5.1. Cechy wyglądu zewnętrznego i charakteru Żydów……………………………………77.

5.2. Osobiste kontakty respondentów z Żydami. ………………………….……………….80.

5.3. Wpływ Żydów na rzeczywistość……………………...……………………………….83.

5.4. Rozumienie pojęcia antysemityzm, ocena jego zasięgu i natężenia……...……………85.

5.5. Ocena stosunków polsko- żydowskich. …………………………………...…………..86.

5.6. Podsumowanie wyników badań……………….………………………………………90.

6. Zakończenie………………………………………………………………………………92.

7. Bibliografia. ……………………………………………………………………………...95.

8. Aneks- ankieta. ………………………………………………………………………….99.

WSTĘP

Stereotypowe oceny, wizerunki przedstawicieli narodu własnego, narodów obcych i grup etnicznych funkcjonują w języku każdego narodu. Są to obrazy i oceny najczęściej uproszczone i często mocno zabarwione emocjonalnie. Wyrosły one z pewnej praktyki społecznej, kulturowej i językowej, tworzonej zarówno przez tak zwaną mądrość ludową, tj. przez przysłowia, a także twórców sentencji, dowcipów. Obrazy te wrastały w świadomość językową i społeczną kolejnych pokoleń, aż stały się elementami kultury całych narodów

Źródłem tych opinii są czasem obserwacja, doświadczenie, czasem uprzedzenia, niepokoje, fobie. Dlatego obrazy i swoich, i obcych bywają pozytywne lub negatywne, poważne lub żartobliwe, dobrotliwe lub złośliwe. Niektóre z tych stereotypowych ocen funkcjonują bez większych zmian w kulturach narodowych od kilku wieków, inne podlegają istotnym zmianom.

Stereotypy i uprzedzenia są szczególnie widoczne w relacjach między narodami. Nie popełni się chyba większego błędu, jeśli się przyjmie, że fakt ten jest szczególnie widoczny w przypadku stosunków polsko- żydowskich, poczynając od tych najdawniejszych, a na czasach obecnych kończąc.

Żydzi są ciągle obecni w dyskursie publicznym, stosunki polsko- żydowskie wciąż wywołują wiele kontrowersji. Także temat samych Żydów ich historii, zagłady podczas II wojny światowej, jest wciąż poruszany przez media. Prowokują do takich zachowań wszelkie rocznice, daty związane z II wojną światową, lecz także bieżące wydarzenia, jak pielgrzymka papieża Benedykta XVI do Polski i wizyta w obozie zagłady w Auschwitz.

Kępno jako miasto niegdyś trzech mniejszości religijnych: chrześcijańskiej, żydowskiej i ewangelickiej, było miejscem wzajemnych kontaktów i relacji polsko- żydowskich.

W wieku XVIII, Żydzi stanowili większość mieszkańców tego miasta. Po II wojnie światowej na ziemiach powiatu kępińskiego nie spotkano już żadnych Żydów i obecnie dawna dzielnica żydowska zamieszkiwana jest przez Polaków.

Moje zainteresowania dotyczące historii Kępna i jego mieszkańców zmotywowały mnie do podjęcia badań dotyczących stereotypu Żydów w świadomości Kępnian, oceny stosunków polsko- żydowskich i poziomu antysemityzmu w Polsce. Przeszłość Kępna była więc głównym bodźcem do podjęcia przeze mnie ankietowych badań na temat stereotypu Żyda. Ich wiodącym celem było poszukiwanie odpowiedzi na pytania: Jak rozumiane jest pojęcie antysemityzm?, Jaki jest wizerunek Żydów w świadomości mieszkańców Kępna? Jak postrzegane są wzajemne relacje polsko- żydowskie?

Praca składa się z czterech teoretycznych części.

Pierwsza z nich to wstęp i opis tematu pracy.

Kolejna część dotyczy historii Żydów na ziemiach Kępna, podzielona na dwa podrozdziały: ludność żydowska w Kępnie oraz trwałe ślady bytności Żydów w Kępnie. Mają one za zadanie przybliżyć historię Żydów, przeszłe relacje polsko- żydowskie oraz opisać trwałe ślady Żydów które obecnie można w Kępnie spotkać.

Trzecia część dotyczy wyjaśnienia pojęcia stereotyp. Składa się z analizy literatury dotyczącej tego zagadnienia, genezy, typologii, funkcji i aktywizacji stereotypów

a także porównania stereotypu z uprzedzeniem i postawą. Ostatni podrozdział opisuje stereotyp narodowy i etniczny.

Ostatnia część teoretyczna pracy to analiza stosunków polsko- żydowskich i pojęcia antysemityzm, przedstawiona w rysie historycznym i w przeglądzie przeprowadzonych ogólnopolskich badań opinii publicznej.

Piąty rozdział to metodologia badań z opisem hipotez, doboru próby i narzędzia badawczego – ankiety kwestionariuszowej oraz analizy wyników badań.

Ostatni rozdział to podsumowanie i weryfikacja hipotez.

Ankieta która stanowiła narzędzie badań składała się z 22 pytań, głównie zamkniętych z proponowaną kafeterią odpowiedzi. Ankieta podzielona była na kilka działów.

Pierwsza grupa pytań odnosiła się do cech charakteru i wyglądu zewnętrznego Żydów,

kolejna grupa pytań dotyczyła osobistych kontaktów respondenta z Żydami i znajomości ich liczebności, zarówno w Polsce jak i w Kępnie..

Trzecia grupa pytań wiązała się z oceną wpływu Żydów na życie polityczne, gospodarcze i media, zarówno w świecie, Polsce jak i w Kępnie.

Czwarta część pytań ankiety dotyczyła znajomości znaczenia słowa antysemityzm i jego zasięgu, następna część pytań wiązała się z oceną stosunków polsko- żydowskich.

Ostatnia część ankiety to metryczka. Respondenci zaznaczają w niej swoją płeć, wykształcenie, wiek, stosunek do wiary i praktyk religijnych.

Ankieta ta była narzędziem pozwalającym zrealizować badania, które zweryfikowałyby postawione przeze mnie hipotezy.

Duża liczba Żydów w dawnym Kępnie i bliskość wzajemnych relacji polsko- żydowskich przed II wojną światową mogła pozostawić w świadomości Kępnian stały wizerunek Żydów, dlatego pierwsza hipoteza zakłada, że: w świadomości mieszkańców Kępna występuje skrystalizowany wizerunek Żydów

Z ogólnopolskich badań wynika iż większość Polaków przeszacowuje obecną liczbę Żydów w Polsce. Statystyczny Polak ma – ze względu na znikomą liczbę Żydów w Polsce – nikłą szansę zobaczenia na własne oczy Żyda i skonfrontowania krążącego stereotypu z rzeczywistością. Nieobecność zaś prawdziwych wzorców – sprzyja powstawaniu wzorców wyimaginowanych, powielaniu nie mających nic wspólnego z rzeczywistością stereotypów. Druga hipoteza brzmi: mieszkańcy Kępna przeszacowują liczebność Żydów zarówno w Kępnie jak i w Polsce.

Jako trzecią hipotezę, przyjęto: mieszkańcy Kępna są przekonani o dużym wpływie Żydów na rzeczywistość. Hipoteza ta związana jest z wyznacznikiem antysemityzmu, którym jest przekonanie iż Żydzi to grupa trzymająca się razem, popierająca się i skrycie dążąca do władzy i wszelkich wpływów

Czwarta hipoteza badawcza zakłada, że mieszkańcy Kępna oceniają stopień występowania antysemityzmu jako mały. Z historii Kępna wynika iż wzajemne relacje polsko- żydowskie w tym mieście nie były nacechowane agresją czy nienawiścią. Żydom nadano wiele przywilejów, akceptowano ich w mieście i pozwalano rozwijać się ekonomicznie i religijnie. Żydzi uznawali się za ludność autochtoniczną. Było to naturalne uczucie u ludzi, którzy mieszkali w Polsce od stuleci i nie bardzo mieli gdzie wywędrować. Na emigrację do Ameryki większości Żydów nie starczało ani pieniędzy, ani nawet chęci. Polskę uważali za swój dom, mimo pojawiających się konfliktów. W codziennym życiu to nie te konflikty, nawet w trudnych latach trzydziestych, określały byt żydowski w Polsce. Dominowała bowiem - mimo wszystko - symbioza

Piąta hipoteza zakłada, że obecne stosunki polsko- żydowskie mieszkańcy Kępna oceniają jako złe. Teraźniejszy brak osobistych kontaktów Kępnian z Żydami sprawia, iż relacje polsko- żydowskie są mieszkańcom Kępna znane jedynie z mediów, publikacji, wzajemnych rozmów. Stała obecność Żydów w dyskursie publicznym skłania mnie do postawienia takiej hipotezy.

Aby poddać weryfikacji wymienione hipotezy, przebadałam za pomocą ankiety 100 pełnoletnich mieszkańców Kępna.

Tworząc pracę korzystałam ze źródeł historycznych, dotyczących historii Kępna

i stosunków polsko- żydowskich na przestrzeni wieków. Pisząc rozdziały teoretyczne, dotyczące pojęcia stereotypu posiłkowałam się publikacjami opisującymi pojęcie stereotypu,

stereotypu etnicznego i narodowego. Korzystałam także że źródeł opisujących genezę, typy funkcje i sposoby aktywizacji stereotypów.



1 Rozdział: Żydzi na terenie Kępna - rys historyczny.


    1. Ludność żydowska w Kępnie.

Przywilej lokacyjny Kępno otrzymało z rak Adama Franciszka Biskupskiego, ówczesnego właściciela miasta, w dniu 2 grudnia 1661 roku1. Kępnu przyznano prawa i przywileje magdeburskie, gwarantowane przez panującego i właściciela miasta. Zostało to stwierdzone formułka, że „pozostaną one utrzymane i respektowane po wsze czasy”2.

Mieszkańcy Kępna w okresie po lokacji miasta należeli do trzech grup narodowościowych. Zamieszkiwała te tereny miejscowa ludność polska, napływająca licznie ze Śląska ludność niemiecka, oraz ludność żydowska przybywająca także ze Śląska i innych miast polskich.

Przybysze ci byli liczni i często przewyższali liczebnie ludność miejscową.

Na podstawie źródeł historycznych, napływ Żydów do Kępna można datować na drugą połowę XVII wieku Najpierw osiedliło się 10 rodzin, później przybyło ich więcej.

W dniu 16 maja 1674 roku, ówczesny właściciel miasta Marcin Olszowski wydał dla nich przywilej kolonizacyjny, gwarantujący prawa osiedleńcze. Przywilej ten za wysoka opłatą potwierdzali Żydom kolejni właściciele miasta.

Żydom przybyłym z innych miast a posiadającym większe uprawnienia gwarantowano zachowanie tych praw3. Dzięki korzystnym warunkom osiedleńczym przybywało do Kępna coraz więcej ludności żydowskiej. Część z nich wzbogaciła się znacznie, do tego stopnia,

iż liczył się z nimi biskup wrocławski, przyznając im w roku 1689 całkowita swobodę praktyk religijnych. W tym samym roku wybudowali synagogę i rozpoczęli walkę o prymat

w życiu gospodarczym miasta.

Liczny napływ ludności protestanckiej i żydowskiej na ziemie kępińskie całkowicie zmienił strukturę demograficzną miasta. Kępno stało się miejscem zamieszkania trzech grup wyznaniowych.

W końcu XVIII wieku na 2800 mieszkańców, Żydzi stanowili 50%, po 25% przypadało

na Polaków i Niemców4.

Podstawowym zajęciem mieszkańców Kępna było rzemiosło, handel i rolnictwo. Produkcja rzemieślnicza odbywała się w ramach trzech zawodów: szewskiego, sukienniczego płóciennego. Od roku 1680 były one zorganizowane w odrębne cechy. Istniał także czwarty cech zwany gmińskim. Każdy cech posiadał swój statut z przepisami dotyczącymi przyjęcia do cechu, zasad członkostwa, wykonywania zawodu i obrony przed nieuczciwą konkurencją5. Obok rzemieślników zrzeszonych w cechach działali także w Kępnie od XVII wieku rzemieślnicy żydowscy. Reprezentowali oni różne zawody a działali na podstawie wspomnianego przywileju udzielonego Żydom w 1674 roku. W roku 1780 właściciel miasta zabronił chrześcijanom przekraczania, ustalonego przez dziedzica, planu skupu wełny. Nie zabraniał tego Żydom. Fakt ten pogorszył sytuację sukienników, wielu z nich zmuszając do

opuszczenia miasta. Żydzi także mieli prawo do zmiany miejsca zamieszkania. Zezwalał im na to dokument wydany przez króla Stanisława Augusta w 1792 roku. Nie korzystali jednak z niego a liczne ulgi i swobody, zagwarantowane przywilejami wystawionymi przez właścicieli miasta, przyczyniały się do umocnienia gminy żydowskiej w Kępnie. Rzemieślnicy kępińscy handlowali towarami wytworzonymi samodzielnie. Sprzedawali je na miejscowych jarmarkach oraz wywozili na jarmarki do sąsiednich miast.

W mieście odbywał się także handel końmi, zajmowali się nim głównie Żydzi. Handlowano także wełną, co było częstym powodem nieporozumień pomiędzy Żydami a cechem sukienników.

W końcu wieku XVIII całkowitej zmianie uległy warunki polityczne, w jakich znajdowało się Kępno. Wraz z Wielkopolską w wyniku drugiego rozbioru Polski dostało się ono pod panowanie pruskie. Zmiany dotyczyły także ustroju polityczno- administracyjnego. Wprowadzono język niemiecki jako urzędowy, sprowadzono niemieckich urzędników. Wszystkie te decyzje powodowały wrogie nastawienie mieszkańców do rządów zaborcy6. Powstanie w Wielkopolsce wybuchło w roku 1794, nie zdołało jednak zrzucić jarzma Prusaków. W roku 1806 pojawiła się nadzieja na odzyskanie niepodległości. Proklamacje wydane przez gen. Henryka Dąbrowskiego, Józefa Wybickiego docierały także do Kępna. W dniu 9 listopada Piotr Żeromski, tutejszy ziemianin przejął miasto pod polski zarząd7.

Klęska Napoleona w roku 1812 spowodowała upadek Księstwa Warszawskiego. Od roku 1815 Kępno ponownie znalazło się pod zaborem pruskim.

W zabudowie Kępna na przełomie XVIII i XIX wieku nastąpiły znaczne zmiany. Były one rezultatem wielkich pożarów, które dotknęły Kępno. O intensywnej rozbudowie świadczy fakt, że w roku 1794 w samym mieście znajdowały się tylko 3 puste place, na przedmieściach były 53 puste place, z czego 37 należało do Żydów.

Żydzi uzyskali także zgodę na nabywanie domów w rynku, co świadczyło o ich dużej roli w

życiu miasta.

Z omawianego okresu pochodzą pierwsze dokładne dane informacje o liczbie

mieszkańców Kępna. W roku 1794 na 2769 osób 1433 to kobiety. Wśród wyznawców różnych religii najliczniejsi byli Żydzi -1411 osób, katolików było 678, a protestantów 676,

w mieście przebywało także 4 Greków.

Żydzi posiadali swoich reprezentantów w zawodach: kuśnierz, krawiec, rzeźnik, kowal,

paśnik, muzykant, rękawicznik, piekarz, złotnik. Pojedynczo praktykowali: dekarz,

introligator, szklarz, siodlarz i grawer. Handel nadal pozostawał jednym z najważniejszych

zajęć mieszkańców. Dominowali w nim Żydzi. Sprzedawali oni głównie wełnę i konie.

W mieście tylko jedna gorzelnia należała do właściciela miasta. Została ona wydzierżawiona

gminie żydowskiej, poza tym 7 gorzelni dzierżawili Żydzi prywatnie. Kępno posiadało tylko

2 wyszynki prowadzone przez Żydów8. Ich prymat w życiu gospodarczym był, więc nie do

podważenia.

Wielkopolska a wraz z nią Kępno w roku 1815 ponownie przeszła pod panowanie pruskie. Kępno znalazło się w pobliżu przebiegającego wzdłuż Prosny granicy z Królestwem Polskim.

W początkowym okresie 103-letniego zaboru, pod względem społeczno-gospodarczym dominował feudalizm i szlachta. Od połowy XIX wieku kapitalizm stał się panującym ustrojem społeczno- gospodarczym.

Lata 1815-1830 były okresem względnej tolerancji wobec narodowości polskiej i drobnych ustępstw za cenę lojalności i rezygnacji z odzyskania niepodległości9.

W Wielkopolsce pojawiły się jednak tajne organizacje niepodległościowe. W momencie wybuchu powstania listopadowego w 1830 roku władze pruskie zamknęły granicę z Królestwem Polskim, aby uniemożliwić mieszkańcom wstęp w szeregi powstańców. Po klęsce powstania nastąpiło zaostrzenie pruskiej polityki antypolskiej. Aresztowano wiele osób, konfiskowano majątki, język niemiecki ustalono językiem urzędowym”10.

Po klęsce powstania styczniowego kanclerz Otto Bismarck rozpoczął energiczną działalność germanizacyjną i antykościelną. Przyspieszano germanizację przez osadzanie kolonistów niemieckich.

W roku 1854 Kępno zostało zniszczone przez groźny pożar. Zniszczone zostało prawie całe centrum miasta, z wyjątkiem ratusza. Powstała nowa zabudowa, charakterystyczna dla okresu kapitalizmu. Przy rynku znajdowało się wówczas 45 domów, z których 42 należały do Żydów a 3 do Niemców. Polacy nie posiadali tam wtedy żadnego budynku.

W zabudowie w XIX wieku. Pojawiły się nowe akcenty, zwłaszcza w budownictwie sakralnym. W latach: 1814-1815 wzniesiono nową synagogę. Budynek ten zbudowany został w stylu klasycystycznym i jest dziełem mistrzów murarsko —ciesielskich z Brzega: Wilhelma i Karola Fryderyka Schefflerów. Odnowiony został w roku 189311.

W XIX wieku nastąpił tez w Kępnie szybki wzrost liczby mieszkańców. Liczba mieszkańców narodowości polskiej wyraźnie zwiększyła się w stosunku do liczby mieszkańców innych narodowości. Na początku panowania pruskiego Polacy stanowili około 25% ogółu mieszkańców. Przez cały XIX wiek liczba ich stale rosła, by na początku XX wieku osiągnąć 60% liczby wszystkich mieszkańców.

Liczba ludności żydowskiej wzrastała szybko do połowy XIX wieku, osiągając wtedy 57% ogółu ludności Kępna. Od tego czasu zaczyna jednak stopniowo się zmniejszać, przybierając na gwałtowności po roku 1871.

Żydzi emigrowali w tych latach do zachodnich prowincji niemieckich, gdzie szybko rozwijał się przemysł. Celem ich wyjazdów była także Ameryka. Tuż przed wybuchem I wojny światowej stanowili oni już tylko 11,5% mieszkańców Kępna.

Wzrastała natomiast stale, lecz powoli liczba Niemców w mieście. Przed I wojną światową stanowili 25% ludności miasta12.

Liczba ludności żydowskiej zmniejszyła się tak dalece, że przestała wywierać wpływ na obraz miasta. Ludność niemiecka mimo poparcia ze strony władz, nie zdołała umocnić się liczebnie. Była to przeważnie ludność napływowa, urzędnicy przybyli do Kępna w ramach kolonizacji z Niemiec.

W pierwszej połowie XIX wieku nastąpiło zniesienie zależności miasta od pana feudalnego. Wkrótce wprowadzono także ustawę zrewidowaną, która polegała na wprowadzeniu samorządu miejskiego nadzorowanego przez władze państwowe.

W roku 1859 władze miejskie podjęły w Kępnie uchwałę o podwyższeniu liczby radnych z 12 do 18 osób. W owym czasie przedstawiciele ludności żydowskiej prowadzili walkę o zwiększenie wpływów w radzie. Dążyli om do zwiększenia liczby radnych żydowskich proporcjonalnie do liczby mieszkańców tej narodowości.

Nie udało im się osiągnąć tego celu13. Powodem takiej sytuacji było także gwałtowne zmniejszanie się udziału ludności żydowskiej w demograficznej strukturze miasta. Rola radnych żydowskich uległa wkrótce drastycznym ograniczeniom.

W pierwszej połowie XIX wieku rozwija się przemysł na terenie Kępna. Nadal działa browar miejski. Prywatny browar założył Jakub Jarosławski na Kamczatce- dzielnicy żydowskiej Kępna. Zmieniał on właścicieli, głównie z powodu zadłużenia. Ostatecznie zakupiła go gmina żydowska. Browar został zlikwidowany a w jego murach urządzono szkołę hebrajską

i mieszkanie dla nauczyciela i mieszkańców gminy14 Istniały również w Kępnie folusze

i farbiarnie, związane z produkcją sukna przez rzemieślników żydowskich.

O uprzemysłowieniu się Kępna można mówić dopiero od drugiej połowy XIX wieku. Jako najpoważniejsze działały wtedy fabryki wyrobów tytoniowych15.

Mimo ogólnego rozwoju przemysłowego w Kępnie, istniała jednak znaczna grupa ludzi wegetujących, nie mających środków do życia. W roku 1828 właściciel miasta pisał do naczelnego prezesa w Poznaniu, że w Kępnie na około 4000 Żydów około 3000 nie ma zajęcia, należy do grupy próżniaków16. Z czasem liczba bezrobotnych rosła. Szukano pracy w głębi Niemiec. Wyjeżdżali tam masowo Żydzi- emigrując na stałe jak i Polacy- na okres czasowy. Ludność żydowska nie mając już w Kępnie warunków do rozwijana działalności gospodarczej masowo opuszczała miasto. Brak perspektyw, postępujące ubóstwo dopingowało do wyjazdów zarobkowych nie tylko Żydów, ale także rdzenną ludność Kępna.

W początkowym okresie zaboru pruskiego nadal istniały w mieście szkoły zorganizowane na zasadzie wyznaniowej.

Działająca w Kępnie podstawowa szkoła katolicka, do 1837 roku była wspólna dla ewangelików i Żydów. W roku 1837 gmina żydowska postawiła masywny budynek przy ul. Szkolnej. Znajdowały się w nim 4 klasy szkolne i 2 mieszkania dla nauczycieli. Szkoła ta istniała do roku 1875. W tym samym roku zorganizowano wspólną szkolę wyznaniową, zwaną szkoła symultanną. Majątek pozostałych szkól przeznaczono na własność skarbu państwa a budynki przekazano na rzecz gminy miejskiej w Kępnie17.

Pod koniec wieku XIX powstało w Kępnie towarzystwo naukowe zorganizowane przez Żydów. Jego pełna nazwa brzmiała: „Żydowskie Towarzystwo Literatury i Historii”. Istniało ono do końca pierwszej wojny światowej. Początkowo zrzeszało 30 osób, by na początku XX wieku posiadać 50 członków18. Towarzystwo to zajmowało się badaniem dziejów licznej gminy żydowskiej, integrowało ludność żydowską. Dbało o zachowanie tradycji, obyczajów w gminie żydowskiej.

Od drugiej polowy XIX wieku mimo liczebnego wzrostu Polaków a nagłego zmniejszenia liczby ludności żydowskiej, Polacy nie zdobyli dominującej pozycji w mieście. Wiązało się to z ich słabością ekonomiczną. Wszystkie głownie stanowiska w administracji

i gospodarce zajmowane były przez Niemców. Wiązało się to z poparciem zarówno władz miejscowych jak i centralnych.

W roku 1922 liczba mieszkańców zmniejszyła się o 400 osób i wynosiła 6285 mieszkańców. Spowodowane było to emigracją Niemców, kupców i rzemieślników.

Drastycznie zmniejszyła się, więc liczba ludności niemieckiej i żydowskiej w Kępnie.

W miejsce ludności, która wyjechała napływała ludność polska. W owym czasie pozostała w mieście ludność niemiecka i żydowska stanowiła razem jedynie 20% ogółu mieszkańców.

W roku 1938 Kępno liczyło 7760 mieszkańców a ich liczba w dalszym ciągu wzrastała. Polacy stanowili już 88,9%,Niemcy 8,7% a Żydzi 2,4% ludności miasta19.

Handel nadal pozostał podstawowym zajęciem Kępnian.

Jarmarki i targi także przyczyniały się do ożywienia handlu, gdyż ściągały ludność także z dalszej okolicy. Handlowano głównie produktami żywnościowymi. Dalej jedną z głównych ról w handlu odgrywali Żydzi, gdyż posiadali m.in. kilka sklepów w rynku20.

Czasy okupacji hitlerowskiej to czas eksterminacji ludności żydowskiej Kępna. Niemcy przekroczyli granice z Polską około godz. 425 w dniu 1 września 1939 roku pod wsią Drożki. Wkrótce i Kępno znalazło się w rękach Niemieckich. W dniu 3 września przeprowadzono przez Kępno w kierunku Niemiec pierwszą grupę polskich jeńców wojennych oraz osoby cywilne ujęte na drogach ewakuacyjnych. Znalazła się w śród nich także młodzież szkolna i większość Żydów Kępna21.

Na początku października 1939 roku wezwano wszystkich Żydów znajdujących się w mieście, by przygotowali się do podróży. Mniejszość żydowska stanowiła wówczas około 200 osób. Pozostawiono im 24 godz. na przygotowanie i spakowanie całego swojego dobytku. Cel podróży nie był im znany. Tuż przed odjazdem zakazano zabierać im ze sobą nawet niezbędne przedmioty codziennego użytku. Wszystkich Żydów kępińskich wywieziono do obozów w Łodzi. Pozostawiony przez nich dobytek został w całości rozgrabiony przez miejscowych Niemców. Zrównano z ziemią cmentarz żydowski, po którym dziś nie pozostał nawet najmniejszy ślad.

Z udokumentowanych danych wynika, że wszyscy Żydzi kępińscy ulegli zagładzie w obozie w Chełmnie nad Nerem22. Dziś pozostały po nich jedynie materialne ślady życia i bytności w mieście.


: publications
publications -> Złota Lista książek do czytania dzieciom opracowana przez Fundację abc XXI cała Polska Czyta Dzieciom
publications -> Scenariusz obchodów Dnia Czeskiego w przedszkolu. (dzieci 5 i 6 letnie) Data : 23. 02. 2012. Temat kompleksowy: Poznajemy kraje Unii Europejskiej : Czechy. Cele
publications -> Mecenat ten, obejmujący własne i cudze eksploracje terenowe, kolekcjonerstwo, działalność instytucji naukowych, wydawnictwa itp
publications -> Listy dzieci przyjętych do przedszkola na rok 2014 2015 Rocznik 2008 – 6-latki
publications -> Dzieci przyjęte do przedszkola nr 2 w żywcu na rok szkolny 2013/2014
publications -> Lista dzieci zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych do Gminnego Przedszkola nr 3 na rok szkolny 2015/2016
publications -> Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii I Informatyki Stosowanej Ewa Gawińska Ukośne drzewa decyzyjne na przykładzie algorytmów lmdt I oc1
publications -> Polityka Polski wobec państw Azji Środkowej
publications -> Chile abortion policy grounds on which abortion is permitted


  1   2   3   4   5   6   7   8   9


©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy