Strona główna

Prawa i wolności obywatelskie, w obliczu łamania praw obywatelskich na świecie – Trudna lekcja Demokracji


Pobieranie 70.89 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar70.89 Kb.


Prawa i wolności obywatelskie, w obliczu łamania praw obywatelskich na świecie – Trudna lekcja Demokracji





Tomasz Ratajczyk, 37781

Jakub Razowski 37783

Prawa i wolności obywatelskie, w obliczu łamania praw obywatelskich na świecie – Trudna lekcja demokracji

W obliczu nasilających się represji obywatelskich wśród zarówno naszych najbliższych sąsiadów, jak i wydarzeń ostatnich tygodni w Polsce, postanowiliśmy przedstawić czym tak naprawdę są prawa obywatela z punktu widzenia prawnego oraz w jaki sposób formowały się te prawa w ciągu ostatnich lat. Chcielibyśmy również uświadomić jak drastycznie są wciąż na świecie łamane najbardziej podstawowe prawa obywatela i człowieka, jak prawo do wolności, zrzeszeń czy do wolności słowa. Uważamy, iż jest to jeden z najistotniejszych problemów trapiących współczesny świat, dlatego właśnie na tym zagadnieniu postanowiliśmy się skupić w naszym referacie.




  1. Pojęcie praw i wolności obywatelskich – rozróżnienie prawa na prawa naturalne i prawa drugiej generacji.

Prawa i wolności obywatelskie to rodzaj praw przysługujących jednostce i upoważniających ją do domagania się od państwa podjęcia lub powstrzymania się od określonych działań. Upoważnienie to obowiązuje od momentu nabycia obywatelstwa. Prawa i wolności obywatelskie wiążą jednostkę z systemem politycznym i czynią z niej członka wspólnoty politycznej. Zagwarantowanie jednostce możliwości realizacji swych interesów poprzez stworzenie konstrukcji praw obywatelskich jest jednym ze standardów nowożytnej koncepcji demokracji .

W doktrynie ukształtowało się kilka uzasadnień praw i wolności obywatelskich. Dwie z nich mają szczególne znaczenie. Są to: prawa natury i prawa drugiej generacji .

Koncepcja praw natury stoi na stanowisku, że uniwersalne w swej treści uprawnienia jednostek, takie jak np. prawo do życia, wolności lub szczęścia, istnieją niezależnie od jakiejkolwiek władzy. Zadaniem państwa jest ochrona tych praw, która sprowadza się do ich uznania w prawie stanowionym. Pierwszymi państwami, które urealniły ten postulat, poprzez wydanie deklaracji praw człowieka i obywatela, były USA w 1776 roku i Francja w 1789 roku .

W doktrynie praw i wolności obywatelskich wyróżnia się:
a) wolności osobiste - zabezpieczające jednostkę przed nadmierną ingerencją państwa w jej życie prywatne. Do wolności osobistych zalicza się prawo do życia, wolność osobistą, prawo do własności, wolność sumienia i wyznania, wolność wypowiedzi, swobodę wyboru miejsca pobytu i poruszania się oraz tajemnicę korespondencji;

b) prawa polityczne – gwarantujące jednostce nieskrępowany udział w życiu politycznym.

Wyrażają one status aktywny jednostek. Należą do nich przede wszystkim czynne i bierne prawo wyborcze, prawo zrzeszania się, prawo do skargi na organy państwa oraz prawo do rzetelnej informacji;



c) prawa socjalne i ekonomiczne - prawa odnoszące się do statusu pozytywnego jednostki i obejmują m. in. Prawo do pracy, nauki ochrony zdrowia oraz do opieki socjalnej. Są nazywane często prawami drugiej generacji, jako że pojawiły się w długi czas po wysunięciu postulatu zagwarantowania wolności osobistych i praw politycznych .
W ostatnim okresie prowadzone są dyskusje o tzw. prawach trzeciej generacji. Postuluje się w nich, m.in. możliwości domagania się nieskażonego środowiska naturalnego.


  1. Geneza praw i wolności obywatelskich.

Status prawny jednostki rozwinięty jest w doktrynie praw człowieka, która w nowoczesnej postaci skrystalizowała się w Europie w okresie walk burżuazji z monarchią absolutną. Koncepcja praw człowieka opierała się wtedy na prawie natury i na założeniu, że każda jednostka ludzka jest dysponentem określonej liczby przyrodzonych jej praw .

Wydatny impuls dla rozwoju doktryny praw człowieka dały procesy zachodzące w społeczeństwach XX wieku, w tym umacnianie roli i znaczenia państwa oraz coraz częstsza obecność państwa i prawa w życiu obywateli. Wzmacniać się może wtedy poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli, zagrożone może być jednak dążenie jednostek ludzkich do wolności i swobody


  1. Ochrona praw obywatelskich na świecie ze szczególnym uwzględnieniem Unii Europejskiej:

a). Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona została przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 10 grudnia 1948 roku. Na jej uchwaleniu zaważyły wydarzenia drugiej wojny światowej. Ponieważ została przyjęta jako rezolucja, deklaracja nie ma wiążącego charakteru. Powszechną Deklarację Praw Człowieka można uznać za pierwsze, znaczące dokonanie ONZ-u. Po długich pracach została przyjęta poprzez aklamację. Składa się z 30 artykułów oraz Preambuły: Jest jedynie standardem, nie tworzy prawa międzynarodowego

Niektóre z postanowień Deklaracji: każdy człowiek jest wolny; niestosowanie dyskryminacji; prawo do sądu; prawo do sprawiedliwego procesu; prawo do własności; prawo do zrzeszania się; wyrzeczenie się niewolnictwa; zagwarantowanie ochrony prywatności; zakaz tortur i nieludzkiego traktowania

Inne wartości potwierdzone przez Deklarację to: wolność sumienia; wolność wyznania; równość płci


b). Europejska Konwencja Praw Człowieka to umowa międzynarodowa zawarta przez państwa członkowskie Rady Europy. Konwencja Europejska została otwarta do podpisu 4 listopada 1950 r., zaś po uzyskaniu niezbędnych 10 ratyfikacji weszła w życie 3 września 1953 r. Przyjmując ten dokument, rządy państw europejskich zdecydowaly się podjąć kroki w celu zbiorowego zagwarantowania niektórych praw wymienionych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Na mocy tego dokumentu powołano Europejski Trybunał Praw Człowieka. Skargi do tego Trybunalu mogą składać zarówno: państwa (tzw. skarga międzypaństwowa), jak i osoby indywidualne, grupy osób oraz organizacje pozarządowe (tzw. skarga indywiduala). Polska przystąpiła do Rady Europy 26 listopada 1991 r. Tego samego dnia Polska podpisała Europejską Konwencję Praw Człowieka (co było politycznym wymogiem uzyskania członkostwa w Radzie Europy). Konwencja zaś została ratyfikowana przez nasze państwo 19 stycznia 1993 r. i tego samego dnia Konwencja Europejska weszła w życie w stosunku do Polski. Po uznaniu przez Polski Rząd jurysdykcji Europejskiej Komisji Praw Człowieka (już nieistniejącej) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, można już było składać skargi do Strasburga przeciwko Państwu Polskiemu.
c). Amnesty International- to międzynarodowa organizacja pozarządowa, której celem jest zapobieganie naruszeniom fundamentalnych praw człowieka poprzez wszelkie pokojowe akcje obywatelskie - od organizowania pisania listów do rządów krajów łamiących te prawa, poprzez publiczne rozgłaszanie informacji o takich naruszeniach, po realną pomoc finansową i prawną poszkodowanym osobom. Amnesty International powstała jednocześnie we Francji i Wielkiej Brytanii w 1961 roku po apelu Petera Benensona w sprawie wysyłania listów do rządu Portugalii z prośbą o udzielenie amnestii tamtejszym więźniom politycznym, opublikowanym w Observerze. Dzięki sukcesowi tej akcji, idea wysyłania masowo listów w obronie pokrzywdzonych stała się bardzo popularna w obu tych krajach i z inicjatywy dziennikarzy w Observerze i Paris Match powstała formalna organizacja, której zadaniem było pozyskiwać środki na reklamowanie takich akcji w innych mediach. Amnesty International finansuje swoją działalność wyłącznie ze składek członkowskich i datków od indywidualnych osób. Amnesty nie przyjmuje jakiejkolwiek pomocy rządowej, datków od przedsiębiorstw ani organizacji. Ideą działania Amnesty International jest pełna niezależność polityczno-gospodarcza i maksymalny obiektywizm swoich działań. Mimo to, jest ona często w wielu krajach (głównie tych, które często represjonują swoich obywateli) oskarżana o wspieranie Zachodu i propagowanie jego idei. Przeczą temu jednak akcje wymierzone w obronę przed rządami wielu krajów zachodnich, takie jak akcja przeciw drastycznym sposobom wykonywania kary śmierci w USA, albo akcja przeciw rasizmowi w szkołach we Francji.

Obecne Amnesty International stawia sobie następujące podstawowe cele:



  • natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie wszystkich więźniów sumienia - osób więzionych z powodu przekonań, koloru skóry, płci, pochodzenia, języka czy religii, nie stosujących przemocy ani nie opowiadających się za jej użyciem,

  • zapewnienie wszystkim więźniom politycznym uczciwych i szybkich procesów sądowych,

  • zaprzestanie stosowania kary śmierci,

  • zaprzestanie stosowania tortur i innych form okrutnego traktowania więźniów,

  • położenie kresu "zaginięciom" i pozasądowym egzekucjom.

Amnesty International liczy obecnie 1 mln 800 tys. członków w ponad 140 krajach świata. W 1977 roku organizacja to otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Centrala AI - tzw. międzynarodowy sekretariat - znajduje się w Londynie. Amnesty International była obecna w Polsce od połowy lat 70.. Jej pierwsza polska akcja dotyczyła obrony robotników represjonowanych w Ursusie i Radomiu w 1976 roku.

d). Human Rights Watch - pozarządowa organizacja zajmująca się ochroną praw człowieka. Powstała w 1978 roku w związku z realizacją postanowień KBWE. Siedziba HRW znajduje się w Nowym Jorku. Organizacja dzieli się na 5 wydziałów: Afryka, obie Ameryki, Azja, Bliski Wschód, obszar OBWE. Zajmuje się monitorowaniem przestrzegania praw człowieka w różnych rejonach świata. Skupia się przede wszystkim na obronie wolności słowa i przekonań, zwalczaniu cenzury, zapewnieniu oskarżonym prawa do uczciwego procesu i ewentualnego azylu, przeciwdziała zabójstwom politycznym, zapobiega torturom i arbitralnemu pozbawianiu wolności, ochronie praw kobiet i praw dziecka, zwalczaniu przekazywania broni reżimom i partyzantom naruszającym prawa człowieka. Działalność HRW obejmowała w latach 90. misje śledcze, sporządzanie raportów, działalność egzaminacyjną.

e). Komitet Helsiński w Polsce powstał w okresie stanu wojennego (1982), utworzony przez grupę intelektualistów. Był organizacją podziemną, która budowała sieć współpracowników w całym kraju. W 1983 roku Komitet przygotował swój pierwszy raport, "Polska w okresie stanu wojennego". Dokument ten, o objętości tysiąca stron, składał się z dwóch tomów. Tom pierwszy zawierał porównanie prawa polskiego, w tym także przepisów stanu wojennego ze standardami międzynarodowymi i systemami prawnymi państw o długiej tradycji demokratycznej. W tomie drugim omawiano sposoby wykonywania prawa przez władze polskie. Raport został przemycony na Zachód, przetłumaczony na angielski i francuski i przedstawiony delegacjom rządowym uczestniczącym w Konferencji Madryckiej KBWE. Zdaniem wielu politologów raport w sposób znaczący wpłynął na przebieg Konferencji. W późniejszych latach podobne raporty przygotowywano corocznie. Komitet Helsiński przygotowywał też raporty specjalne, np. na prośbę Międzynarodowej Organizacji Pracy czy też Komitetu Praw Człowieka ONZ, gdy rząd polski miał przedstawić tym organizacjom swój własny raport dotyczący realizacji w Polsce postanowień Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych ONZ.


  1. Prawa obywatelskie we współczesnej Polsce:

a). Konstytucja Rzeczypospolitej Polski - Na początku zasad ogólnych Konstytucji zapisano: „Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności praw człowieka i obywatela”. Według konstytucji ochrona nienaruszalności godności człowieka jest obowiązkiem władz publicznych. „Wolność człowieka podlega ochronie prawnej” .

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej wprowadza jako podstawę relacji pomiędzy jednostką a państwem podmiotowość jednostki we wszystkich sferach życia. Konstytucyjna koncepcja praw człowieka oparta została na liberalnej teorii praw jednostki.

Obecna konstytucja wyróżnia oprócz praw obywatela, prawa człowieka, traktując je jako pierwotne wobec państwa. Kategorie praw i wolności zawarte w rozdziale II dzielą je na:

- prawa obywatelskie

- prawa polityczne

- prawa ekonomiczne, społeczne i kulturalne
Konstytucja zapewnia także realizacje praw jednostki przez gwarancje prawne i materialne. Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Ustawa ta nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw lub wolności.
Fragment konstytucji

Rozdział II

WOLNOŚCI, PRAWA I OBOWIĄZKI

CZŁOWIEKA I OBYWATELA

ZASADY OGÓLNE

Art. 30.


Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych.

Art. 31.


1. Wolność człowieka podlega ochronie prawnej.

2. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

3. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Art. 32.


1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Art. 33.

1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.

2. Kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń.

Art. 34.


1. Obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa.

2. Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie.

Art. 35.

1. Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.

2. Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej.

Art. 36.


Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 37.


1. Kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji.

2. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa.

b). Rzecznik Praw Obywatelskich - jednoosobowy urząd centralny, pełniący funkcję ombudsmana. Urząd ten powstał w Polsce w 1987. Pierwszym rzecznikiem została prof. Ewa Łętowska. Obecnie działalność RPO reguluje Konstytucja RP i Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich. Rzecznik powoływany jest przez Sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję. Rzecznik wypełnia 4 funkcje: prewencyjną, diagnostyczną, kontrolną, kreującą. Rzecznik, któremu pomagają jego zastępcy oraz Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, stoi na straży wolności, praw człowieka i obywatela. Kontroluje a także podejmuje stosowne czynności jeśli stwierdzi, że z powodu celowego działania lub zaniechania przez organa, organizacje albo instytucje zobowiązane do przestrzegania i realizacji wolności człowieka i obywatela nastąpiło naruszenie prawa oraz zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. Należy się zwrócić do RPO w przypadku wykorzystania wszystkich możliwości załatwienia sprawy we właściwym trybie i niewątpliwego stwierdzenia rzeczywistego naruszenia wolności lub praw obywatelskich. Rzecznik jest ograniczony zakresem jego kompetencji, jego interwencje są uzależnione od wyników analizy okoliczności sprawy i ustalenia, faktycznego naruszenia prawa oraz tego, iż okoliczności te istotnie wymagają ingerencji Rzecznika.


  1. Przykłady łamania praw człowieka i obywatela na świecie:

W dzisiejszych czasach wiele mówi się międzynarodowych prawach człowieka. Bardzo często są on łamane. Niektórzy poszkodowani (np. gwałcone kobiety, bite dzieci) nie potrafią lub nie chcą opowiadać o swoich problemach. Główne przyczyny łamanie praw człowieka, to odmienności: przekonania polityczne, odmienności rasowe, preferencje seksualne, kulturowe, religijne.


Europa

Pomimo iż nasz kontynent jest kolebką kultur i narodów powszechnie znane są przykłady łamanie praw człowieka: od prawa do życia, przez wyznanie, do prawa dostępu do nauki, dla każdego. W latach 90-tych w Kosowie policja prześladowała każdego:


... Odciągnęli ode mnie mojego syna... Kazali mu się położyć, zrewidowali go, kazali mu wstać i znów się położyć... Widziałam na własne oczy, jak przygotowują broń do strzału... Obaj wystrzelili z automatów, trysnęła krew z klatki piersiowej... Widziałam to na własne oczy, krzyczałam „Boże, ufam Tobie, to niemożliwe”... Widziałam, jak leżał, jakby spał. Chciałam podejść - odepchnęli mnie... Jeden skierował w moją stronę lufę automatu...”
... Dwóch policjantów weszło do autobusu i zaczęło sprawdzać nasze dowody osobiste... Jeden z policjantów, ciągnąc mnie za włosy, wywlókł mnie z autobusu. Zostałem przewieziony na posterunek policji... Tam zaczęło się bicie i tortury... Jeden z policjantów wyjął nóż i wyrył mi na klatce piersiowej literę „S” ( S - symbolu nacjonalistycznego serbskiego hasła wzywającego do „jedności Serbów”).
W niespełna rok po pierwszych doniesieniach o masakrach etnicznych Albańczyków w prowincji Kosowo, we wsiach Donji Prekaz i Likozane, świat dowiedział się o kolejnej masowej zbrodni: w dniu 16 stycznia 1999 r. przedstawiciele Stałej Misji Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie znaleźli we wsi Raczak i w jej pobliżu, ok. 30km. od stolicy prowincji, Kosowa, 45 ciał osób zabitych poprzedniego dnia, w domniemaniu - przez jednostki milicji podporządkowane władzom Federalnej Republiki Jugosławii.

Po szybkiej interwencji Amnesty International, która domagała się poszanowania praw człowieka, W nocy 24 marca zatrzymano prawnika, obrońcę praw człowieka, Bertrama Kelmendizego. Następnego dnia znaleziono porzucone zwłoki jego i dwóch jego synów. W kilka dni później zatrzymano uczestniczących w pogrzebie Kelmendizego Fermi Agani, Batona Hasza, Alusza Gaszi, Tehi Dervisza i Dini Mehmetizego. Później znaleziono również ich porzucone zwłoki. 7 marca Ljubinko Cveti, pułkownik serbskiej policji, poinformował, że 26 Albańczyków określanych jako "terroryści" zginęło podczas działań policyjnych w Donje Prekaze. Mimo to 9 marca albańskie źródła w Srbicy doniosły, że liczba ciał przekazanych im przez serbskie siły w celu pochówku była ponad dwukrotnie wyższa. Według tych źródeł pośród zwłok było ponad 10 kobiet i ponad 10 dzieci. Niektóre spośród tych ciał zostały pochowane przed dokonaniem identyfikacji. Władze serbskie nadal utrzymują, że działania te miały na celu „przywrócenie komunikacji w okręgu Srbicy” i że ofiary należały do Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK), Armii Wyzwolenia Kosowa.

Na Białorusi Uczestnicy protestów pokojowych są w dalszym ciągu zatrzymywani tylko dlatego, że korzystali ze swoich praw do wolności słowa i zgromadzeń. Działacze opozycji uczestniczący w pokojowych demonstracjach przeciwko wynikom październikowych wyborów i referendum, byli bezprawnie aresztowani i brutalnie traktowani przez milicję. Mówi się, że po demonstracjach w dniu 19 października zatrzymano i pobito około 50 demonstrantów. Anatolij Lebiedźko – przywódca Zjednoczonej Partii Ludowej w wyniku pobicia doznał wstrząsu mózgu, miał połamane żebra a być może nawet uszkodzone nerki. Czterdzieści osób zostało oskarżonych o udział w lub organizowanie publicznych demonstracji bez zezwolenia. Zostali oni skazani na do 15 dni pozbawienia wolności lub grzywny.
W Polsce nie jest na razie głośno o żadnym poważnym złamaniu praw człowieka. Mamy jedynie do czynienia z incydentami. Przed sądem w lutym 2000 roku stanęło 7 byłych żołnierzy, którzy od dawna odbywali służbę wojskową. Znęcali się oni seksualnie na swoich młodszych kolegach byli rozbierani, zmuszani do noszenia psich obroży i chodzenia na smyczy. Zarzucono im również, iż zmuszali rekrutów do „zabaw w owce”, które polegały na czołganiu się po podłodze i uderzaniu głową w ścianę. Za znęcanie się nad dwoma poborowymi zostali skazani przez sąd wojskowy również dwaj podoficerowie w Tomaszowie Mazowieckim. Przyłapani zostali oni na zmuszaniu do robienia pompek przy założonych na twarz maskach gazowych zawierających po 10 tlących się papierosów. Sytuacja w armii, tj. znęcanie się nad rekrutami, przypomina omal sytuacje z II wojny światowej, podczas której również załamana niezliczona ilość praw człowieka. Polscy żołnierze sami odgrywają teraz rolę hitlerowców, role kata, i znęcają się w dodatku na swoich rodakach!
Amnesty International o Polsce w sprawie zakazów demonstracji:

Polska: Prawa mniejszości seksualnych zagrożone

Amnesty International wyraża zaniepokojenie w związku z panującym w Polsce klimatem nietolerancji wobec środowiska lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych; klimat ten przejawia się w zakazywaniu zgromadzeń publicznych organizowanych przez organizacje mniejszości seksualnych, jawnie homofobicznym języku używanym przez niektórych prominentnych polityków oraz podżeganiu przez niektóre ugrupowania prawicowe do nienawiści wobec osób homoseksualnych. Amnesty International z niepokojem przyjmuje do wiadomości likwidację instytucji rządowej odpowiedzialnej za promowanie równego traktowania mniejszości seksualnych.

15 listopada 2005 prezydent Poznania Ryszard Grobelny wydał zakaz zgromadzenia
publicznego pod nazwą "Marsz Równości", zorganizowanego przez polskie organizacje feministyczne i organizacje mniejszości seksualnych, mającego odbyć się 19 listopada. Według organizatorów Marszu Równości miał on służyć jako płaszczyzna dyskusji o tolerancji, przeciwdziałaniu dyskryminacji i poszanowaniu praw mniejszości seksualnych.

Prezydent Grobelny wydał zakaz, motywując to "względami bezpieczeństwa" i możliwym "zagrożeniem dla mieszkańców Poznania". Jednak według doniesień kwestie bezpieczeństwa - w tym zmiana trasy marszu mająca na celu dostosowanie się do wymogów bezpieczeństwa - zostały wcześniej ustalone między władzami miasta i organizatorami Marszu. Amnesty International obawia się, że decyzja o zakazie Marszu - podobnie jak w poprzednich przypadkach - była podyktowana nie względami bezpieczeństwa, lecz nietolerancją wobec osób homoseksualnych.

Mimo zakazu, 19 listopada kilkaset osób zgromadziło się na demonstracji. Według
doniesień byli oni nękani i zastraszani przez członków prawicowego ugrupowania
"Młodzież Wszechpolska", którzy wznosili okrzyki: "Pedały do gazu" i "Zrobimy z wami co Hitler zrobił z Żydami". Gdy marsz się kończył, policja zainterweniowała w celu jego rozbicia, przy czym wedle doniesień kilka osób zostało brutalnie
potraktowanych; ponad 65 osób zatrzymano i przesłuchano, a następnie zwolniono.

Amnesty International jest zaniepokojona faktem, że wydarzenia w Poznaniu nie są


odosobnionym przypadkiem, lecz częścią serii zakazów zgromadzeń zwoływanych przez środowiska mniejszości seksualnych. W listopadzie 2004 niedopuszczono do Marszu Równości w Poznaniu, w czerwcu 2004 i w maju 2005 nie wydano zgody Parady Równości w stołecznej Warszawie. 

Odmawiając zgody na Paradę Równości w maju 2005 ówczesny prezydent Warszawy Lech Kaczyński z partii Prawo i Sprawiedliwość - wybrany wkrótce potem na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - stwierdził, że takie zgromadzenie byłoby "obsceniczne" i znieważałoby uczucia religijne innych osób. Mimo zakazu Parada Równości odbyła się 10 czerwca, gromadząc ponad 2.500 uczestników. W niecały tydzień później prezydent wydał zgodę na paradę "normalności", podczas której członkowie Młodzieży Wszechpolskiej demonstrowali na ulicach Warszawy, wznosząc okrzyki podżegające do nietolerancji i homofobii. We wrześniu 2005 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że prezydencka decyzja o zakazie Parady Równości była niezgodna z prawem.

W bieżącym roku pojawiły się doniesienia również o innych politykach wygłaszających jawnie homofobiczne opinie, np. że jeśli osoba homoseksualna "próbuje swoim homoseksualizmem innych, to państwo w takie naruszenie wolności musi wkraczać.", "zero tolerancji dla zboczeńców i homoseksualistów" czy "nie mylmy brutalnej propagandy postaw homoseksualnych z nawoływaniem do tolerancji. To jakieś szaleństwo i z punktu widzenia tego szaleństwa nasze rządy rzeczywiście będą czarną nocą".

Biorąc pod uwagę opisany klimat panujący wokół mniejszości seksualnych w Polsce,


Amnesty International wyraża zaniepokojenie niedawną likwidacją urzędu Pełnomocnika Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn, w którego kompetencjach leżało również promowanie równego traktowania mniejszości seksualnych. Likwidacja tego urzędu sprawia, że Polska jako jedyne państwo członkowskie Unii Europejskiej nie ma umocowanego ustawą urzędu do spraw równości i stawia pod znakiem zapytania zgodność takiego stanu rzeczy z prawem Unii Europejskiej dotyczącym zakazu dyskryminacji. W 2004 roku Komitet Praw Człowieka ONZ przyjął z uznaniem utworzenie urzędu Pełnomocnika oraz "poszerzenie kompetencji Pełnomocnika o kwestie związane nie tylko z dyskryminacją ze względu na płeć, ale również za względu na (...) orientację seksualną". Związane było to z wyrażonym przez Komitet zastrzeżeniem, że "prawo mniejszości seksualnych do niedyskryminacji nie jest w pełni uznawane oraz że czyny i postawy mające charakter dyskryminujący w stosunku do osób o odmiennej orientacji seksualnej nie są odpowiednio ścigane oraz karane". Komitet zalecił prowadzenie odpowiednich szkoleń dla personelu służb porządku prawnego i wymiaru sprawiedliwości w celu uwrażliwienia ich na kwestię praw mniejszości seksualnych oraz wezwał do wprowadzenia do polskiego prawa wyraźnego zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną.

Prawo międzynarodowe zakazuje dyskryminacji z jakichkolwiek powodów i wzywa państwa do wprowadzenia ustawodawstwa chroniącego jednostki przed skutkami podżegania do nienawiści. W szczególności Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności zobowiązują Państwa-Strony do zagwarantowania wszystkim osobom możliwości korzystania z ich praw bez dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Polska jest stroną obydwu tych traktatów i jest w pełni związana ich postanowieniami.

Amnesty International wzywa polskie władze do wypełniania zobowiązań wynikających z międzynarodowego prawa w zakresie praw człowieka, w tym do wyraźnego zakazania dyskryminacji mniejszości seksualnych oraz do ścigania i karania wszelkiego publicznego podżegania do nienawiści, dyskryminacji i nietolerancji wobec mniejszości seksualnych. Członkowie rządu oraz inni czołowi politycy powinni nie tylko powstrzymywać się od wypowiedzi homofobicznych, ale dawać przykład aktywnego promowania podstawowych praw - wolności od dyskryminacji, wolności słowa oraz wolności zgromadzeń - a także pracować na rzecz budowy społeczeństwa, w którym z tych praw wszyscy będą mogli korzystać.
Azja
Amnesty International zaniepokojony nagminnym łamaniem praw człowieka, polegających na prześladowaniach i torturach głównie za poglądy polityczne, zaczęła prowadzić światową kampanie przeciw łamaniu PC (Praw Człowieka) w Chinach.

Presja światowej opinii publicznej i niezbędność bardziej otwartej polityki zagranicznej w związku z wprowadzanymi reformami gospodarczymi doprowadziły do pewnego złagodzenia sytuacji praw człowieka: opadł nieco poziom lęku, wypuszczono na wolność (zmuszając równocześnie do emigracji) kilku czołowych dysydentów, głośno było o podpisaniu przez rząd Chińskiej Republiki Ludowej dwóch wiodących międzynarodowych konwencji gwarantujących ochronę praw człowieka i o korzystnych zmianach w kodeksie karnym. Stany Zjednoczone i rządy państw - członków Unii Europejskiej rozpoczęły zinstytucjonalizowany dialog z władzami Chin na temat sytuacji praw człowieka. Ludzie zaczęli sięgać po swoje prawa: były usiłowania legalizacji niezależnych organizacji związkowych i niezależnej partii politycznej. Spotkało się to z brutalną reakcją - nową falą aresztowań działaczy politycznych i represji wobec grup wyznaniowych. Dał temu wyraz prezydent ChRL Jiang Zemin w swoim przemówieniu w grudniu 1998 roku mówiąc, iż należy - zdusić w pąku każde działanie, które destabilizuje sytuację polityczną w kraju".


Drugim krajem, w którym łamie się prawa jest Nepal, w którym 12 czerwca 1998 roku około godziny 23.45, został uprowadzony przez policję Mohana Prasada Oli z Dhakeri, w Mahatepuri w dystrykcie Banke. Według jego żony siedmiu lub ośmiu uzbrojonych i umundurowanych funkcjonariuszy policji obudziło ich i zabrało Mohana Prasada Oli do białej ciężarówki. Sąsiedzi zeznali, że ciężarówka miała wyłączone światła przednie i usuniętą tablicę rejestracyjną, przy czym ta druga informacja nie została potwierdzona. Podczas dochodzenia przeprowadzonego przez prezesa Komitetu Rozwoju Miasta (KRM) i kilku sąsiadów na stacjach policji Kuhalpur, Banke Aghaiya i Dhakeri w sprawie Mohana Prasada Oli, policja zaprzeczyła, że miała z nim jakiekolwiek kontakty. Szef policji okręgu Banke, Nepalgunj, również oświadczył prezesowi KRM, że nic nie wie o jego aresztowaniu.

Zaginięcie Mohana przydarzyło się w związku z działaniami policyjnymi trwającymi w środkowozachodniej części Nepalu. Są one podobno prowadzone w celu "wypłoszenia z kryjówek w dżungli" uzbrojonych członków Komunistycznej Partii Nepalu (KPN) (maoistycznej). Od momentu wypowiedzenia "wojny ludowej" przez KPN w lutym 1996 r. istnieją liczne doniesienia o przypadkach łamania praw człowieka, w tym egzekucjach pozasądowych, zaginięciach, torturach oraz rozpowszechnionych arbitralnych aresztowaniach i przetrzymywaniu, głównie w regionie środkowozachodnim. Obecnie gwałtowny wzrost liczby takich wydarzeń rozpoczął się wraz z początkiem prowadzonej na szeroką skalę od 26 maja kampanii policyjnej, która w alarmujący sposób przyczynia się do pogarszania sytuacji praw człowieka w Nepalu. Jak wskazują wstępne raporty, wśród zabitych znajduje się duża liczba ludności cywilnej, a policja dopuszcza się dokonywania zabójstw zamiast przeprowadzania arbitralnych aresztowań uzbrojonych członków KPN (maoistycznej). Jednakże również członkowie KPN są odpowiedzialni za umyślne spowodowanie śmierci i inne poważne naruszenia praw człowieka.


Ameryka płn. i płd.
W Stanach Zjednoczonych często opisuje się przypadki łamania praw człowieka wobec kobiet przebywających w więzieniach i aresztach. Popularne są zgwałcenia i inne formy nadużyć seksualnych, okrutne i poniżające stosowanie kajdan wobec kobiet ciężarnych lub obłożnie chorych. Niedostateczny jest również dostęp do opieki medycznej i psychologicznej. USA nie ratyfikowały podstawowych traktatów dotyczących praw człowieka i zarezerwowały sobie prawo do nie wprowadzania w życie niektórych ważnych postanowień tych traktatów, które zostały ratyfikowane. Nie zezwalają mieszkańcom USA na wnoszenie skarg na łamanie praw człowieka do międzynarodowych instytucji kontrolujących przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań. Szczególnie brutalnym gwałcicielem praw człowieka w USA jest policja, która jest praktycznie bezkarna w swoim postępowaniu. Liczne przypadki brutalnego pobicia, gwałtu czy zabójstw ze strony policjantów amerykańskich były albo całkiem wyciszane albo policjanci byli uniewinniani po procesach przypominających farsę. Działo się tak i dzieje pomimo ostrych protestów ze strony obrońców praw człowieka. Jednak na prawdziwe piekło skazani są ludzie osadzeni w amerykańskich więzieniach. Pozbawieni praktycznie elementarnych praw do godnego traktowania, są oni bici, gwałceni i poniżani.

Najbardziej kontrowersyjna jest jednak w USA kara śmierci, która obowiązuje w niektórych stanach. Narusz ona jeden z głównych punków obrony praw człowieka – prawa do życie. Śmierć nie rozwiązuje żadnego problemu, a jest tylko zemstą.


W Meksyku, co najmniej 120 Indian Tzotzil ze wspólnoty Canolai, okręg miejski Chenalho, stan Chiapas uciekło ze swych domów w wyniku ciągłego ich nękania włączając w to groźby śmierci przez zbrojne grupy paramilitarne w związku z ich odmową poparcia Partido Revolucionario Institucional (PRI), Instytucyjnej Partii Rewolucyjnej, partii rządzącej. 22 grudnia 1997 roku 45 zbiegłych Indian Tzotzil, w tym 21 kobiet i 15 dzieci, zostało przez nie zmasakrowanych w Acteal, Chenalho. Chociaż 51 osobom postawiono zarzut udziału w masakrze, włączając w to ówczesnego burmistrza Chenalho, to władzom sądowym nie udało się przeprowadzić śledztwa dotyczącego działalności paramilitarnych grup w tym regionie.
Na Kubie Reinaldo Alfaro García został aresztowany 1 maja 1997 roku w Hawanie. Wypuszczono go jednak kilka godzin później po tym, jak odmówił podpisania oficjalnego oświadczenia, zarzucającego mu chęć zakłócenia porządku publicznego. Ponownie aresztowano go 8 maja i zabrano do siedziby służby bezpieczeństwa w Villa Marista. W lipcu przeniesiono go do więzienia Combinado del Este, gdzie oczekiwał na proces. Nie jest jasne, w jakim stopniu zapewniono mu dostęp do prawników od czasu aresztowania. Zarzut „wrogiej propagandy” został postawiony Reinaldo Alfaro Garcia z powodu przekazania przez niego informacji w wywiadach telefonicznych udzielonych Radio Marti, rozgłośni finansowanej przez rząd USA, która nadaje na terenie Kuby. W maju 1997 roku rozmawiał on z Radiem Marti o liście, który wysłał do Zgromadzenia Narodowego Władzy Ludowej. List ten zawierał wezwanie do ogłoszenia amnestii dla wszystkich więźniów skazanych za przestępstwa przeciw bezpieczeństwu państwa. Władze utrzymują także, że wzywał on również matki więźniów politycznych do podpisywania tego listu i gromadzenia się przed budynkiem Zgromadzenia Narodowego. Jest on również oskarżony o udzielanie Radio Marti wiadomości o rzekomych naruszeniach praw człowieka w 1995 roku przez kubańskie władze, do których te się nie przyznają. Zgodnie z doniesieniami organy oskarżające uważają, że jego działania miały „umyślny cel w postaci wywołania niepokojów społecznych wśród obywateli” i „naruszenia porządku społecznego”.

Łamania praw człowieka, nie da się wyeliminować poprzez ignorowanie problemów, jakie dotykają nie tylko kraje biedne, ale także kraje wysoko rozwinięte. Za łamanie praw człowieka, w dużej mierze, odpowiedzialne jest państwo. Ład i prawo, jakie stanowi. Jeśli dla państwa nie liczy się jednostka oraz całe społeczeństwo, to można się w nim bez problemu doszukać łamanie praw człowieka. Łamanie praw człowieka dotyka wszystkie kraje, od najbiedniejszych i zacofanych do najbogatszych i najbardziej rozwiniętych takich jak Stany Zjednoczone czy Chiny. Do walki o równość praw człowieka powinni się włączyć wszyscy, jednak największe znaczenie ma państwo i jego wewnętrzna polityka.






Bibliografia:

  1. Sagan Stanisław, Prawo konstytucyjne Rzeczypospolitej Polskiej, wydawnictwo PWN, Warszawa 2000;

  2. Sarnecki Paweł, Prawo konstytucyjne RP, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005;

  3. Oniszczuk Jerzy, Wolności i prawa socjalne oraz orzecznictwo konstytucyjne, wydawnictwo Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2005;

  4. Konstytucja RP;

  5. http://www.amnesty.org.pl;

  6. http://www.brpo.gov.pl;



©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość