Strona główna

Przedmiot: Dydaktyka historii w szkole ponadgimnazjalnej Kod ects: 05. 1-xxxx-140


Pobieranie 39.04 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar39.04 Kb.



Przedmiot: Dydaktyka historii w szkole ponadgimnazjalnej
Kod ECTS: 05.1-xxxx-140

Punkty ECTS: 6

Rodzaj studiów: studia niestacjonarne II stopnia I rok

Liczba godzin: 10

Prowadzący: prof. UP dr hab. Czesław Nowarski

Rodzaj zajęć: wykład

Forma zakończenia: egzamin

Wykaz tematów


  1. Edukacja historyczna na szczeblu szkoły ponadgimnazjalnej. Problemy edukacji obywatelskiej w ramach wos-u.

  2. Taksonomie celów kształcenia historycznego i obywatelskiego w szkołach ponadgimnazjalnych.

  3. Strategie dydaktyczne i metody kształcenia w zakresie historii i wos-u.

  4. Źródła informacji historycznych i obywatelskich. Multimedialność.

  5. Osiągnięcia szkolne uczniów w zakresie historii i wos-u.



Lp.

1


Temat zajęć

Edukacja historyczna na szczeblu szkoły ponadgimnazjalnej. Problemy edukacji obywatelskiej w ramach wos-u.



Zakres tematyczny

Organizacja i specyfika kształcenia historycznego i obywatelskiego na szczeblu szkół ponadgimnazjalnych. Źródła i struktura wiedzy przedmiotowej (podstawa programowa, programy nauczania, podręczniki historii i wos-u, literatura historyczna i in.) Wiedza historyczna i obywatelska a szkolna narracja historyczna. Tradycja i mity historyczne.





Literatura podstawowa

  1. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla uczniów liceów ogólnokształcących , liceów profilowanych i techników. Kształcenie w zakresie podstawowym. Historia. Wos. Liceum ogólnokształcące. Kształcenie w zakresie rozszerzonym. Historia. Wos. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla zasadniczych szkół zawodowych. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z dnia 15 stycznia 2009 r.)

  2. E. Chorąży, D. Konieczka-Śliwińska, S. Roszak, Edukacja historyczna w szkole: teoria i praktyka, Warszawa 2008.

  3. M. Kujawska, M. Menz, Koncepcje nauczania historii w nowym liceum ogólnokształcącym (w: ) Edukacja historyczna a współczesność. Ksiega jubileuszowa dedykowana prof. dr hab. Adamowi Suchońskiemu w czterdziestolecie pracy dydaktycznej i naukowej oraz z okazji siedemdziesiątych urodzinpod red. Barbary Kubis, Opole 2003

  4. M. Bieniek, Dydaktyka historii. Wybrane zagadnienia, Olsztyn 2007.

  5. Wybrane programy, podręczniki, przewodniki metodyczne dla nauczycieli (wykaz programów nauczania i podręczników do historii dopuszczonych do użytku przez MEN – strona internetowa Ministerstwa – http:// WWW.men.waw.pl)

Literatura pomocnicza:

  1. Tradycja i mity w edukacji historycznej w dobie reformy, pod red. S. Roszaka, M. Strzeleckiej i M. Ziółkowskiego, Toruń 2004.

  2. Współczesna dydaktyka historii. Zarys encyklopedyczny dla nauczycieli i studentów, pod redakcją Jerzego Maternickiego, Warszawa 2004

  3. B. Jakubowska, Młodzież a historia. Wybrane elementy koncepcji edukacyjnych, (w:) Edukacja historyczna w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, pod redakcją G. Pańko i J. Wojdon, Toruń 2003

  4. G. Pańko, Z zagadnień strukturalizacji w nauczaniu historii w szkołach ponadgimnazjalnych , tamże

  5. H. Maj, Nowe programy nauczania historii w liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych i technikach, tamże

  6. Reforma edukacji w szkole średniej – wkładka do „Wiadomości Historycznych” 2/2002






Lp.

2


Temat zajęć

Taksonomie celów kształcenia historycznego i obywatelskiego w szkołach ponadgimnazjalnych.





Zakres tematyczny:

Taksonomiczne ujęcie celów kształcenia w zakresie historii i wos-u. Cele kształcenia a osiągnięcia uczniów w kontekście przygotowania uczniów do egzaminu dojrzałości i dalszego kształcenia (samokształcenia). Wartości w edukacji historycznej i obywatelskiej.



Literatura podstawowa

  1. J. Maternicki, Cz. Majorek, A. Suchoński, Dydaktyka historii, Warszawa 1994

  2. A. Zielecki, Cele nauczania historii, (w: ) Kształcenie nauczycieli historii a cele edukacji historycznej, pod redakcją Alojzego Zieleckiego, Rzeszów 1997

  3. H. Suchojad, Taksonomia celów a nauczanie historii, [w:] „Wiadomości Historyczne” 5/1986

Literatura pomocnicza

  1. Cele i treści kształcenia historycznego. Pod redakcją Jerzego Maternickiego i Alojzego Zieleckiego, Rzeszów 1996 (oprac. J. Maternickiego, M. Kujawskiej, J. Mazur, Cz. Nowarskiego)

  2. Wartości w edukacji historycznej. Red. J. Rulka, Bydgoszcz 1999 (wybrane oprac.)

  3. B. Kubis, System wartości uniwersalnych i możliwości ich kształtowania na licealnym szczeblu edukacji historycznej, (w: ) Edukacja historyczna i obywatelska w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, pod redakcją Grażyny Pańko i Joanny Wojdon, Toruń 2003

  4. H. Wróżyńska, Wspomaganie rozwoju edukacyjnego ucznia a proces kontroli i oceny (w:) Uczeń i nowa humanistyka. Praca zbiorowa pod redakcją Marii Kujawskiej, Poznań 2000

Lp.

3


Temat zajęć

Strategie dydaktyczne i metody kształcenia w zakresie historii i wos-u.

Zakres tematyczny

Pojęcie strategii dydaktycznej. Strategie: problemowa, nauczania przez badanie. Związki strategii z kształceniem kompetencji kluczowych. Kształtowanie pojęć, zasad, postaw, umiejętności rozwiązywania problemów i operowania zdobytą wiedzą w zakresie historii i wos-u. Praca badawcza ucznia.





Literatura podstawowa

  1. A. Zielecki, Wprowadzenie do dydaktyki historii, Kraków 2007.

  2. Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela, pod redakcją Krzysztofa Kruszewskiego, Warszawa 1991

  3. E. Biesiadecka, Strategie aktywizujące ucznia w nauczaniu historii w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, [w] „Wiadomości Historyczne”4/2003, też: Edukacja historyczna i obywatelska w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, pod redakcją G. Pańko i Joanny Wojdon, Toruń 2003

  4. Lewandowska, Metoda grup roboczych i prezentacyjnych na lekcjach historii, [w:] „Wiadomości Historyczne” 2000/4

  5. M. Stinia, Wykorzystanie uczenia się we współpracy w osiąganiu kompetencji kluczowych, (w: ) Edukacja historyczna w reformowanej szkole. Założenia metodyczne. Kraków 2000

  6. M. Janik, O metodach i pożytkach źródłowo – środowiskowej orientacji zainteresowań historycznych ucznia szkoły średniej, (w: ) Edukacja historyczna i obywatelska w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, op. cit.

Literatura pomocnicza

  1. Współczesna dydaktyka historii. Zarys encyklopedyczny dla nauczycieli i studentów pod redakcją Jerzego Maternickiego, Warszawa 2004 (odnośne hasła)

  2. J. Maternicki, Aktywno – refleksyjny model kształcenia historycznego, [w:] „Wiadomości historyczne” 2/2003/

  3. K. Kruszewski, 45 minut. Prawie cała historia pewnej lekcji, Warszawa 1993

  4. S. Palka, Praca badawcza uczniów w procesie kształcenia, Kraków 1997



Lp.

4


Temat zajęć

Źródła informacji historycznych i obywatelskich. Multimedialność.




Zakres tematyczny

Nośniki informacji we współczesnym, zglobalizowanym świecie. Rola różnorodnych środków dydaktycznych i możliwości ich wykorzystywania w ponadgimnazjalnej edukacji historycznej i obywatelskiej. Technologia informacyjna środkiem dydaktycznym. Związki środków dydaktycznych z celami i metodami kształcenia. Przygotowanie uczniów do wykorzystywania i integrowania informacji historycznych i bieżących, tkwiących w różnych źródłach informacji (podręcznik i jego części składowe, źródła historyczne – pisane i niepisane, film, Internet, CD – ROM-y, popularnonaukowa literatura historyczna, schematy, tabele np. synchronistyczne, materiały statystyczne i in.). Wykorzystywanie różnorodnych środków informacji w pracy dydaktycznej nauczyciela i pracy badawczej ucznia.



Literatura podstawowa

  1. J. Maternicki, Cz. Majorek, A. Suchoński, Dydaktyka historii, Warszawa 1993

  2. B. K. Kubis, Historia w pamiętnikach zapisana. Wybrane zagadnienia. Opole 2003

  3. G. Pańko, Zastosowanie ilustracji jako narzędzia kontroli wiadomości i umiejętności uczniów na przykładzie syllabusa i egzaminów maturalnych w województwie dolnośląskim w roku szkolnym 2001/2002, (w: ) Edukacja historyczna a współczesność. Księga pamiątkowa…pod red. Barbary Kubis, Opole 2003

  4. E. Gurbiel, G. Hardt - Olejniczak, E.Kołczyk, H. Krupicka, M. M. Sysło, Technologia informacyjna na lekcjach historii w szkole ponadgimnazjalnej, (w: ) Edukacja historyczna i obywatelska w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, pod red. G. Pańko i J. Wojdon, Toruń 2003

  5. Multimedialna Historia Polski na tle Europy 950 – 1991…, CD –ROM

  6. Historia. Zestaw foliogramów dla nauczycieli. Szkoły ponadgimnazjalne. Warszawa 2004

Literatura pomocnicza:

  1. Współczesna dydaktyka historii. Zarys encyklopedyczny dla nauczycieli i studentów, pod redakcją Jerzego Maternickiego, Warszawa 2004 (odnośne hasła)

  2. K. Jurek, Internet w pracy nauczyciela historii, [w] „Wiadomości Historyczne” 4/2001

  3. J. Wojdon, Polskie encyklopedie multimedialne z zakresu historii, (w: ) Multimedia w edukacji historycznej i społecznej, red. J. Rulka, B.Tarnowska, Bydgoszcz 2002

  4. Edukacja historyczna w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, pod redakcją G. Pańko i J. Wojdon, Toruń 2003 (inne wybrane oprac.)

  5. L. M. Moryksiewicz, Test sprawdzający umiejętność czytania i interpretowania tekstu źródłowego, [w] „Wiadomości Historyczne” 4/1997; wybrane podręczniki, poradniki met.




Lp.

5


Temat zajęć

Osiągnięcia szkolne uczniów w zakresie historii i wos-u.




Zakres tematyczny

Wewnątrzszkolny i zewnętrzny system oceniania. Procesy kontroli i oceny a wspomaganie rozwoju osobowego ucznia. Kryteria ocen i standardy wymagań. Założenia egzaminu dojrzałości w zakresie historii i wos-u. Konstruowanie zadań testowych.




Literatura podstawowa

  1. B. Niemierko, Ocenianie szkolne bez tajemnic, Warszawa 2002.

  2. B. Anusiewicz – Działak, Wypracowanie na maturze z historii, [w:] „Wiadomości Historyczne” 3/2005.

  3. Z. Serwa, Konstrukcja testów dydaktycznych. Poradnik, Warszawa 1994.

  4. K. Błachowska, K. Zielińska, Maturalnie, że zdasz. Historia. Zakresy podstawowy i rozszerzony. Zadania, testy, arkusze egzaminacyjne, Warszawa 2004

  5. Materiały OKE (strony internetowe)

Literatura pomocnicza

  1. Współczesna dydaktyka historii. Zarys encyklopedyczny dla nauczycieli i studentów pod redakcją Jerzego Maternickiego, Warszawa 2004 (odnośne hasła)

  2. B. Niemierko, Pomiar wyników kształcenia. Warszawa 1999

  3. E. Piotrowski, Podmiotowe traktowanie ucznia jako wymóg współczesnej edukacji. (w:) Uczeń i nowa humanistyka. Praca zbiorowa pod redakcją Marii Kujawskiej, Poznań 2000

  4. H. Wróżyńska, Wspomaganie rozwoju edukacyjnego ucznia a proces kontroli i oceny, tamże,

  5. I. Lewandowska, System punktowy na lekcjach historii. Z doświadczeń nauczycielki liceum społecznego, [w:] „Wiadomości Historyczne” 1/1997

  6. S. Zając, Sztuka pytania, [w:] „Wiadomości Historyczne” 2-3/2000.

L i t e r a t u r a

a) podstawowa





  1. Kompendium wiedzy o społeczeństwie, państwie i prawie. Praca zbiorowa pod redakcją S. Wronkowskiej i M. Zmierczak, Warszawa – Poznań 1997.

  2. J. Mikołajewicz, Wiedza o społeczeństwie, Warszawa 1992.

  3. K. Wojtaszczyk, Kompendium wiedzy o państwie współczesnym, Warszawa 1995.

  4. H. Tomalska, Wiedza o społeczeństwie, Warszawa 1992.

  5. A. Batko, Podstawy wiedzy o społeczeństwie dla nauczycieli i uczniów szkół średnich, Kraków 1997.

  6. H. Konopka, H. Wójcik-Łagan, A. Stępnik, Problemy edukacji historycznej i obywatelskiej młodzieży w latach 1918-1939, Warszawa 1986.

  7. P. Winczorek, Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 1995.

  8. W. Lamentowicz, Państwo współczesne, Warszawa 1993.

  9. M. Król, Słownik demokracji, Warszawa 1991.

  10. F. Ryszka, O pojęciu polityki, Warszawa 1992.

  11. Słownik wiedzy o Sejmie, pod red. A. Preisner, Warszawa 1995.

  12. H. Dekker, Socjalizacja i edukacja obywatelska młodego pokolenia. Teoria i wyniki badań, [w] „Edukacja. Studia. Badania. Innowacje” 1993, nr 2 (42).

  13. Z. Ziembiński, Zarys zagadnień etyki, Poznań – Toruń 1994.

  14. Edukacja historyczna i obywatelska w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, pod red. G. Pańko i J. Wojdon, Toruń 2003.

  15. Edukacja w procesie integracji europejskiej, pod redakcją H. Konopki, Białystok 2003.

  16. Korelacja – integracja wiedzy – szansa dla ucznia, pod red. G. Pańko, J. Wojdon, Wrocław 2006.

  17. B. Fiołek-Lubczyńska, Film, telewizja i komputery w edukacji humanistycznej. O audiowizualnych tekstach kultury, Kraków 2004.

  18. W. Szczepański, Jak efektywnie i ciekawie uczyć wiedzy o społeczeństwie, [w:] „Wiadomości Historyczne” 5/2005.

  19. Edukacja historyczna a współczesność, pod red. B. Kubis, Opole 2003.

  20. Dydaktyka nauk społecznych w szkole średniej i wyższej, Warszawa 1987.

  21. B. Niemierko, Treść nauczania jako naczelne pojęcie i dźwignia rozwoju dydaktyki, [w:] „Edukacja” 1/1988.

  22. R. Wapiński, Problemy warsztatu historyka dziejów najnowszych, [w:] „Przegląd Humanistyczny” 1/1996.

  23. Multimedia w edukacji historycznej i społecznej, pod red. J. Rulki i B. Tarnowskiej, Bydgoszcz 2002.

b) uzupełniająca


  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z dnia 15 stycznia 2009 r.). Gimnazjum, III etap edukacyjny Wiedza o społeczeństwie.

  2. A. Kamiński, I. Kościuk, Kompendium wiedzy o społeczeństwie, państwie i prawie, Warszawa 1993.

  3. M. Menz, Czy polskiej szkole potrzebna jest edukacja obywatelska. (O potrzebie zachowania wiedzy o społeczeństwie słów kilka), [w:] „Wiadomości Historyczne” 5/2006.

  4. S. Zając, Wybory Polaków (scenariusz lekcji z wiedzy o społeczeństwie w liceum ogólnokształcącym), [w:] „Wiadomości Historyczne” 2/2008 (wkładka „Wszechnica Sejmowa”).

  5. A. Skworzec, Metody aktywizujące na lekcjach historii i wiedzy o społeczeństwie, [w:] „Wiadomości Historyczne” 2/2002.

  6. S. Lenard, Aktywne metody nauczania historii w gimnazjum, [w:] „Wiadomości Historyczne” 4/2000.

  7. M. Białokur, J. Piłat, K. Stecka, Historia i WOS na maturze, czyli pedagoga szkiełko i oko, [w:] „Wiadomości Historyczne” 2/2007.

  8. M. Dyś, Metody urozmaicania zajęć WOS w gimnazjum – gra o Unii Europejskiej, [w:] „Wiadomości Historyczne” 1/2007.

  9. M. Jurewicz, Poznajemy wydarzenia z dziejów PRL-u. Scenariusz lekcji w III klasie gimnazjum, [w:[ „Wiadomości Historyczne” 1/2008.

  10. J. Eisler, Mity i stereotypy w PRL, [w:] “Wiadomości Historyczne” 2/2004.

  11. J. Rulka, O mitach i stereotypach – raz jeszcze, [w:] „Wiadomości Historyczne” 3/2005.

  12. P. Ogrodziński, Pięć tekstów o społeczeństwie obywatelskim, Warszawa 1991.

  13. H. Konopka, Wychowanie do aktywnego udziału w życiu gospodarczym – możliwości integracyjne modułu WOS w gimnazjum, a wyzwania współczesnej edukacji, [w:] Nauczanie blokowe i zintegrowane przedmiotów humanistycznych w zreformowanej szkole, red. T. Jaworski, B. Burda, M. Szymczak, Zielona Góra 2002.

  14. A. Friszke, Opozycja polityczna w PRL 1945-1980, Aneks, Londyn 1994.

  15. Z. Melosik, K. Przyszczypkowski (red.), Wychowanie obywatelskie. Studium teoretyczne, porównawcze i empiryczne, Poznań – Toruń 1998.

  16. L. Olszewski, Człowiek jako podmiot procesu edukacyjnego, [w:] „Res Humanae” vol. 6 (1998).

  17. G. Pańko, O metodzie projektów w nauczaniu historii i wiedzy o społeczeństwie, [w:] Edukacja historyczna w reformowanej szkole, „Nowoczesna Szkoła” 1/2000.

  18. W. Wrzesiński, Historia a polityka, [w:] „Odra” 5/2001.

  19. M. Sobańska-Bondaruk, Dowcip polityczny w walce – wybór źródeł z ćwiczeniami dla uczniów gimnazjum i liceum, [w:] „Wiadomości Historyczne” 2/2001.

  20. M. Sobańska-Bondaruk, Co znaczy to słowo ? – czyli o roli pojęć w narracji historycznej w gimnazjum, [w:] „Wiadomości Historyczne” 2-3/2000.

  21. Z. Grochowski, Testy i materiały pomocnicze z historii i wiedzy o społeczeństwie dla maturzystów i kandydatów na prawo, socjologię, historię, politologię i stosunki międzynarodowe, Toruń 2000.

  22. Standardy wymagań w pytaniach i odpowiedziach: język polski, historia, wiedza o społeczeństwie. Egzamin gimnazjalny, pod red. M. Sobocińskiej, Warszawa 2003.



Z 2I 11


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość