Strona główna

Reakcje amin z kwasem azotowym(III) (kwasem azotawym)


Pobieranie 5.09 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar5.09 Kb.
Reakcje amin z kwasem azotowym(III) (kwasem azotawym)

Kwas HNO2 zachowuje się podobnie jak HNO3, choć jest znacznie słabszy. W obecności silnego kwasu mineralnego (HCl, H2SO4) powstają kationy nitrozoniowe NO+ (analogiczne do nitroniowych NO2+). Mogą one atakować aminy pierwszorzędowe – atak przebiega na atomie azotu:



Jak zwykle, jeśli może odszczepić się cząsteczka wody, trzeba się spodziewać, że to zrobi. Zostaje nam kation diazoniowy. I tu, w zależności od rodzaju aminy, mamy różny dalszy ciąg. Sole diazoniowe alifatyczne są wyjątkowo nietrwałe i natychmiast rozpadają się, najczęściej w reakcji z wodą (wilgocią) dając alkohol. Sole diazoniowe aromatyczne są trwalsze i mogą nawet być otrzymane w stanie czystym. Ich reakcje były szeroko omawiane przed 1. kolokwium. Zauważyć warto, że też mogą (ale nie tak gwałtownie jak alifatyczne) reagować z wodą, dając fenole. Jedyna reakcja, która nie była omawiana przy okazji związków aromatycznych, tylko ostatnio, razem z aminami (wykład!) to sprzęganie.

Otóż kationy diazoniowe są słabymi reagentami elektrofilowymi (jak NO2+, tylko nitroniowe są silne), mogą więc podstawiać atomy wodoru w pierścieniu aromatycznym. Ale tylko w pierścieniu silnie zaktywowanym – zawierającym podstawnik typu –OH, –OCH3, –NH2 itd. Wówczas powstają związki azowe (z połączeniem –N=N– między pierścieniami aromatycznymi).

Aminy drugorzędowe, zarówno alifatyczne, jak i aromatyczne reagują podobnie – po ataku kationu NO+ nie może odszczepić się woda, więc odszczepia się H+ – w rozrachunku mamy podstawienie wodoru grupą nitrozową –NO i powstaje N-nitrozoamina.

Na koniec aminy trzeciorzędowe – nie mają ani jednego wodoru i nie reagują z HNO2. Z jednym wyjątkiem – jeśli amina jest aromatyczna, ma silnie zaktywowany pierścień. Kation NO+ jest za słabym elektrofilem, by reagować np. z benzenem, ale tak zaktywowany pierścień może zaatakować (analogicznie do kationów diazoniowych). Atak jest niemal wyłącznie w pozycji para (inaczej niż podczas sprzęgania).





KONIEC


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość