S. Alma Szperka „Odbicie ideałów św. Franciszka



Pobieranie 29.74 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar29.74 Kb.




1

2006


B
S. Alma Szperka

Odbicie ideałów św. Franciszka


w duchowości albertyńskiej
na podstawie życia i pism św. Brata Alberta Adama Chmielowskiego”.
racie Albercie, gdzie jest Twój święty Franciszek? [cz. 1]

S. Alma przedstawia podobieństwa i różnice między życiem, duchowością i posłannictwem św. Franciszka i św. Brata Alberta. Obiegowe przekonanie, że „Brat Albert był nade wszystko skrajnym franciszkaninem” jest znacznym uproszczeniem. Okazuje się nawet, że Brat Albert nie mógł znać św. Franciszka tak, jak my go dziś znamy, gdyż Pisma Biedaczyny zostały krytycznie opracowane dopiero ok. 40 lat po śmierci Brata Alberta.

Pisma św. Franciszka i pisma św. Brata Alberta – to dwa różne światy. Współcześni Bratu Albertowi mówili o nim: to nowy św. Franciszek! Widzieli bowiem jego ubóstwo i ewangeliczny radykalizm. A jednak, gdy sięgniemy do jego notatek rekolekcyjnych, odnajdujemy przede wszystkim św. Jana od Krzyża, a następnie zarys ćwiczeń ignacjańskich – trudno dostrzec podobieństwo do pism Franciszka, które rozbrzmiewają okrzykami chwały Trójjedynego Boga. Listy Brata Alberta ujawniają troski człowieka uwikłanego w codzienne ludzkie sprawy; listy Franciszka są przede wszystkim przynaglaniem do wielbienia Pana Boga. Brat Albert kieruje praktyczne uwagi do konkretnych osób; Franciszkowe Napomnienia pełne są głębokich prawd teologicznych, a i przeznaczone dla ogółu braci. Listy, które pisze w ostatnich latach życia, gdy nękany chorobami już nie może poruszać się tak dynamicznie jak dawniej, stają się formą głoszenia Ewangelii wszystkim wiernym i każdemu człowiekowi, który zechciałby go słuchać. W pieśniach zaś Biedaczyna posuwa się jeszcze dalej, jakby w gorącości serca chciał zaprząc do oddawania chwały Bogu wszelkie stworzenie, nawet nie mające duszy. Widać wyraźnie, jak z biegiem lat Brat Albert od spraw ogólnych uzdrowienia Narodu i społeczeństwa, o których pisał w szerokich wywodach, przechodzi do spraw najbardziej prozaicznych (…że nie piorą bielizny tylko przepłukują, że są wszy, że uszyć nie ma kto, że poobdzierane, więc poszła Terenia prać i uczyć Albertynę, jak co trzeba robić etc. etc., ale już zgoda jakoś nastąpiła…); Franciszek natomiast z biegiem czasu obejmuje coraz szersze kręgi, wciągając cały świat w wir swej pieśni.



Brat Albert, który żądał, by u Braci było dokładnie tak „jak u św. Franciszka”, za mistrza życia duchowego obrał sobie św. Jana od Krzyża. Tymczasem tych dwóch wielkich świętych różni nie tylko 300 lat historii! Jan zmierza do zjednoczenia duszy z Bogiem, aż do „przeobrażenia” jej w Boga. Franciszek ma inny temat: uwielbiać Boga i włączyć w pieśń chwały wszystkich ludzi i wszelkie stworzenie. Nie mówi, jak się zmieniać. Nawołuje do czynu pokuty, a nie do stania się takim czy innym. W zapiskach Brata Alberta znajdujemy Janową drogę do zjednoczenia i ignacjański fundament („służyć Boskiemu Majestatowi”), brak natomiast Franciszkowego spontanicznego wysławiania Boga w Trójcy Jedynego. U Franciszka wszystko zmierza ku szczytowi, jakim jest uwielbienie Trójcy, u Brata Alberta, za Janem od Krzyża – ku szczytowi, jakim jest zjednoczenie z Bogiem. Franciszek, schodząc z Alwernii zraniony stygmatami, woła: Ty jesteś w Trójcy jedyny Pan Bóg nad bogami; Ty jesteś Dobro, wszelkie Dobro, najwyższe Dobro, Pan Bóg żywy i prawdziwy. Brat Albert w prywatnych notatkach raz jeden używa słowa „Trójca”, gdy tłumaczy sobie słowa św. Jana od Krzyża, a ruch „ku Trójcy” jest ruchem w głąb siebie: Gdzie się ukryłeś. Wyjść przez upodobanie (przywiązanie) i wolę ze wszystkiego, co stworzone tak, aby wszystkie stworzenia były jakoby ich nie było, tak głębokie ma być skupienie, w którym dusza wchodzi do swego środka. Trójca Ś–ta ukrywa się w środku duszy.

Patrząc na różnicę w wewnętrznej przemianie, jaka dokonywała się u Franciszka i Alberta, olśniewającym odkryciem staje się uświadomienie sobie, że Alberta dzieli od Franciszka już nie 300, ale 800 lat! Jeśli obaj święci byli ludźmi, którzy bardziej przemawiali swym życiem niż słowem pisanym, to trzeba wyjść poza to, co mówią ich pisma, i zobaczyć również czasy, w których żyli.

W czym widać tę różnicę epok? Franciszek jest uniwersalny, Brat Albert – polski. Franciszek był wcielonym średniowiecznym „uniwersytetem” nowych idei, Brat Albert – dzieckiem Wiosny Ludów. W czasach Franciszka społeczeństwo było jakby tortem, w którym nie wolno było poruszać się z dołu do góry (dlatego nawet najbogatszy syn kupca nie mógł równać się biedakowi z rycerskim rodowodem; stąd też ambicje Piotra Bernardone, i chłopięce marzenia Franciszka o rycerskiej sławie); ale na kawałki to już krojono ten tort bez specjalnych uzasadnień (decydowało pokrewieństwo władców i siła, a nie jakieś szersze społeczne więzi). „Ojczyzna” bliska była „ojcowiźnie”, Narodu przez duże „N” nie znano. Brat Albert natomiast wzrastał w świecie, gdzie „służyć Bogu i Ojczyźnie” mówiono jednym tchem, niemalże na jednym poziomie, a życie „składano na ołtarzu Ojczyzny” wierząc, że tym sposobem idzie się prosto do nieba.

A jednak wszyscy czujemy, że Albert tak bliski jest Franciszkowi, bynajmniej nie tylko z powodu habitu. Mimo bardzo różnych środowisk, które ich kształtowały, znajdujemy szereg podobieństw już w ich naturalnych uzdolnieniach i charakterach, a także w przełomowych wydarzeniach życia, które układały się w ich osobiste dzieje zbawienia:

Obaj odznaczali się wielką wrażliwością i radykalizmem. W dodatku, Franciszek i Albert, będąc uzdolnieni artystycznie, obaj wyrażali swą wrażliwość i radykalizm tworząc piękno. A piękno ich dzieł współgrało z pięknem życia, zgodnie z posiadanym talentem. S. Alma pisze: Św. Franciszek jako Boży trubadur pragnie tę miłość, którą nosi w sercu, wyśpiewać, wychwalając Boga hymnami pochwalnymi; Brat Albert jak Boży artysta-malarz „uplastycznia ją” w innych (to ostatnie wyrażenie wzięte od Nowaczyńskiego).

Możemy też odnaleźć pewną analogię znaczących wydarzeń:




klęska Powstania Styczniowego i kalectwo Adama

okres poszukiwania, „czy służąc sztuce Bogu też służyć można” i nieudana próba życia zakonnego u jezuitów

„rozmowa” z Chrystusem Ecce Homo

odnawianie obrazów na Podolu i tercjarstwo

odkrycie ogrzewalni i zamieszkanie w przytulisku

powstanie regularnej wspólnoty zakonnej



klęska w wyprawie wojennej i choroba Franciszka

okres poszukiwania odpowiedzi na Boże wezwanie, gdy Franciszek prosi, by Bóg „rozjaśnił ciemności serca i dał mu zrozumieć i poznać święte posłannictwo”

rozmowa z Chrystusem z krzyża w kościele San Damiano

odnawianie kościołów i pierwsi towarzysze

pocałunek trędowatego, gdy „to co gorzkie stało się słodkie” i przyjęcie żebraczego stylu życia

powstanie regularnej wspólnoty zakonnej












Doprowadzenie analogii wydarzeń do tego miejsca zbiega się ze wspólnym im wydarzeniem wewnętrznym odkrywania Chrystusa, i to w Jego człowieczeństwie. Odkrywanie pociąga za sobą upodobnienie. Zwykle właśnie podkreśla się Franciszkowie upodobnieniu do Chrystusa, i to Ukrzyżowanego. Przy dokładniejszym poznaniu spostrzegamy jednak, że to jedynie pewien poziom jego duchowości, bynajmniej nie ostatni. Franciszek podobny do Chrystusa – przepojony Duchem – oddaje chwałę Ojcu. Jego modlitwa staje się na wskroś trynitarna. Brat Albert zaraził się Franciszkowym umiłowaniem Człowieczeństwa Chrystusa, uniżonego i obnażonego w najwyższym ubóstwie Wcielenia i Męki. I też poszedł dalej. Ale dokąd? c.d.n.



napisała s. Agnieszka Koteja, pod wpływem lektury pracy S. Almy

a

r

c

h

i

w

u

m
lbertynskie


Projekt pisma do Rady miejskiej Lwowa, który Brat Albert (wskazuje na to charakter pisma) napisał dla br. Bernarda przełożonego Domu we Lwowie, aby, jak się wydaje, ten wystosował to pismo do wspomnianej Rady. Pismo miejscami było trudne do odczytania, ma ono charakter brudnopisu. br. Marek Bartoś
Do Świetnej Rady miejskiej we Lwowie.
Oprócz znacznej liczby (1242 w roku zeszłym) najuboższych ludzi, którzy szukają poratowania w Przytuliskach przez nas i nasze Siostry Zakonne obsługiwanych we Lwowie, jest jeszcze w obydwóch domach stale 70 - 80 dzieci, prawie wyłącznie przysyłanych przez Magistrat, Komisariaty, Areszta miejskie i policję, które to dzieci stale też żywić, odziewać, uczyć i wychowywać nam przychodzi a stosownie do ich zdolności umieszczać w terminie albo w służbie. Obliczając minimum kosztów utrzymania na 60 hal. dziennie, wypada za 75 dzieci rocznie kwota 16.425 Kor. Że zaś jak wiadomo Przytuliska utrzymują się oprócz subwencji miejskiej (12000 K.), z jałmużny i kwesty, przy subwencji miejskiej 12000 Kor. i subwencji krajowej 5000 Kor., która tego roku jest nam wstrzymana - upraszamy Świetną Radę miejską aby według możności i uznania raczyła nam wyznaczyć - osobną stałą zapomogę na utrzymanie oddziałów dla bezdomnych dzieci w Przytuliskach.

Lwów 26.11.1913.

Którędy - pismo Braci i Sióstr św. Brata Alberta, chce być miejscem wymiany wiedzy, myśli i doświadczeń. Słowo „którędy” jest wyrazem poszukiwań. Znamy początek drogi, znamy cel, lecz nie zawsze mamy pewność, którędy iść do celu. Wiemy, że Brat Albert ponad 100 lat temu rozpoczął charyzmatyczną posługę ubogim, i również my pragniemy służyć Panu Bogu i tym ludziom, którzy nie radzą sobie w życiu. Wciąż jednak pytamy, jak mamy robić to dziś, tak by zachować istotną więź z punktem wyjścia i nie minąć się z celem.

Pisemko powstaje za aprobatą Przełożonych.

Tworzyć je będą trzy działy:

Po pierwsze, chcemy prezentować wyniki prac dyplomowych (przede wszystkim Sióstr i Braci), które dotyczą charyzmatu albertyńskiego – jego korzeni, historii i realizacji. Prace te powstają z dużym nakładem sił i choć nie są samodzielnymi pracami naukowymi, to jednak niosą szereg istotnych treści. Żal, że są dla ogółu praktycznie niedostępne.

Po drugie, pragniemy drukować fragmenty niepublikowanych dotąd materiałów archiwalnych. Na ogół znamy jedynie opracowania naszych dziejów, podczas gdy oryginalne teksty źródłowe pozwalają lepiej poznać klimat, w którym się one kształtowały. Ponadto, w historii naszych Zgromadzeń są osoby warte bliższego poznania, które uczestniczyły w formowaniu się duchowości albertyńskiej, choć nie zostały wyniesione na ołtarze. Poznawanie tego, „jak było”, pomoże w rozeznawaniu: co stanowi istotę naszego życia, a co jest szacowną pamiątką, na którą należy spoglądać z szacunkiem, ale „pozostawić na półce”, to znaczy nie usiłować dziś wcielać jej w życie – bo życie ma już inne wymagania.

Po trzecie, chcielibyśmy ułatwić szerszą wymianę informacji, myśli, doświadczeń, dotyczących naszego charyzmatu. Mamy wiele wizji tego, „jak powinno być”. Nie chodzi o to, by sformułować zobowiązującą odpowiedź. Chodzi raczej o to, by pozwolić Duchowi Świętemu prowadzić się do celu. Każdy z nas stara się słuchać Jego głosu i gdy te poszczególne „słuchania” wielu osób ujawniają się i układają obok siebie, jak różnobarwne kamyki w mozaice czy też dziecięce puzzle, powstaje obraz, którego żaden z kawałków układanki nie potrafi sam zbudować. Przeforsowanie wizji jednego kamyka byłoby klęską obrazu. Żaden kamyk nie kryje w sobie rozwiązania. Droga powstaje, gdy kamyki, nawet te najbardziej kanciaste, zechcą układać się obok siebie. Zapraszamy więc wszystkich do rozmowy – prosimy o nadsyłanie spostrzeżeń i przemyśleń, pytań i propozycji. Z zasady chcemy drukujemy wypowiedzi podpisane. Zmiany redakcyjne w tekstach będziemy uzgadniać z autorami.




pytanie

o

priorytety




S. Sawiana będąc na urlopie w domu usiadła z bratem na kanapie przy kawie. Niestety, cukierniczka pozostała poza zasięgiem ręki. „Andżelika – zwrócił się Janusz do pięcioletniej córeczki – podaj mi cukier”. „Tatusiu – odpowiedziała natychmiast Mała – dla mnie to nie jest żaden priorytet, żeby ci usługiwać!”





odpowiedzialni: s. Agnieszka Koteja, zakopane@albertynki.pl [0-18/20-125-49]



br. Marek Bartoś, bratmarek.alb@zakon.opoka.org.pl [0-12/42-95-664]





©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy