Strona główna

Standardowy formularz danych


Pobieranie 226.36 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar226.36 Kb.
NATURA 2000

STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO)

DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU

WSPÓLNOTOWYM (OZW)

DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW OCHRONY (SOO)

1. IDENTYFIKACJA OBSZARU
1.1. TYP K
1.2. KOD OBSZAR PLH140035
1.5 POWIĄZANIA Z INNYMI OBSZARAMI NATURA 2000 PLB140013
1.6. INSTYTUCJA LUB OSOBA ZBIERAJĄCA INFORMACJE: Wojewódzki Zespół Specjalistyczny województwa mazowieckiego
1.7. NAZWA OBSZARU: Puszcza Kozienicka


2. POŁOŻENIE OBSZARU
2.1. POŁOŻENIE CENTRALNEGO PUNKTU OBSZARU

DŁUGOŚĆ GEOGRAFICZNA E 21 29 26

SZEROKOŚĆ GEOGRAFICZNA N 51 31 6

2.2. POWIERZCHNIA (ha): 28 230,4
2.4. WYSOKOŚĆ (m n.p.m.):

MINIMALNA 102

MAKSYMALNA 170

ŚREDNIA 136


2.5. REGION ADMINISTRACYJNY (NUTS)

Kod PL128

Nazwa regionu Radomski 100 %
2.6. REGION BIOGEOGRAFICZNY

Nazwa regionu biogeograficznego

Kontynentalny
3. INFORMACJA PRZYRODNICZA
3.1. Typy SIEDLISK znajdujące się na terenie obszaru Natura 2000 oraz ocena znaczenia dla tych siedlisk
3.1.a. Typy SIEDLISK wymienione w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG

Kod

Nazwa siedliska





Stopień

Względna

Stan

Ocena


% pokrycia

Reprezen

powierzch

zachow.

ogólna


2330

Wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi



0,01


B


C


B


B


3150

Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion


0,15


A


C


B


C


6230

Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie)



0,01


B


C


B


C


6410

Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)



0,15


B


C


C


C


6430

Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)


0,15


A


C


A


A


6510

Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)



2,62


A


C


B


B


7110

Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)



0,10


A


C


B


A


7120

Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji


0,08


A


C


B


B


7140

Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)


0,37


A


C


B


A


7150

Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion



0,01


A


C


B


A


7230

Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk



0,01


C


C


C


C


9170

Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)


10,76


A


C


B


A


91D0

Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino


0,32


A


C


C


C


91E0

Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion


2,56


A


C


B


A


91F0

Łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)



0,02


B


C


C


B


91I0

Ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae)



0,03


B


C


B


B


91P0

Wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)



2,32


A


B


B


A


91T0

Sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)


0,02


B


C


B


B


3.2. GATUNKI, których dotyczy Artykuł 4 Dyrektywy Rady 79/409/EWG

i gatunki wymienione w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG

oraz ocena znaczenia obszaru dla tych gatunków
3.2.a. PTAKI wymienione w Załączniku I Dyrektywy Rady 79/409/EWG
3.2.b. Regularnie występujące Ptaki Migrujące nie wymienione w Załączniku I Dyrektywy Rady

79/409/EWG
3.2.c. SSAKI wymienione w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG


KOD

NAZWA

NAZWA

1308

Barbastella barbastellus

Mopek

1323

Myotis bechsteini

Nocek Bechsteina

1324

Myotis myotis

Nocek duży

1337

Castor fiber

Bóbr europejski

1352

Canis lupus

Wilk

1355

Lutra lutra

Wydra europejska



3.2.d. PŁAZY i GADY wymienione w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG


KOD

NAZWA

NAZWA

1166

Triturus cristatus

Traszka grzebieniasta

1188

Bombina bombina

Kumak nizinny

1220

Emys orbicularis

Żółw błotny



3.2.e. RYBY wymienione w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG


KOD

NAZWA

NAZWA

1134

Rhodeus sericeus amarus

Różanka

1145

Misgurnus fossilis

Piskorz

1149

Cobitis taenia

Koza

1163

Cottus gobio

Głowacz białopłetwy



3.2.f. BEZKRĘGOWCE wymienione w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG


KOD

NAZWA

NAZWA

1014

Vertigo angustior

Poczwarówka zwężona

1016

Vertigo moulinsiana

Poczwarówka jajowata

1059

Maculinea teleius

Modraszek teleius

1060

Lycaena dispar

Czerwończyk nieparek

1084

Osmoderma eremita

Pachnica dębowa

1086

Cucujus cinnaberinus

Zgniotek cynobrowy,

4038

Lycaena helle

Czerwończyk fioletek

4056

Anisus vorticulus

Zatoczek łamliwy



3.2.g. ROŚLINY wymienione w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG


KOD

NAZWA

NAZWA

1477

Pulsatilla patens

Sasanka otwarta



3.3. Inne ważne gatunki zwierząt i roślin
SSAKI


NAZWA

NAZWA

Crocidura leucodon

Zębiełek białawy

Eptesicus nilssonii

Mroczek pozłocisty

Eptesicus serotinus

Mroczek późny

Glis glis

Popielica

Martes martes

Kuna leśna,

Muscardinus avellanarius

Orzesznica

Mustela erminea

Gronostaj

Mustela nivalis

Łasica, Łaska

Mustela putorius

Tchórz zwyczajny

Myotis brandtii

Nocek Brandta

Myotis daubentonii

Nocek rudy

Myotis mystacinus

Nocek wąsatek

Myotis nattereri

Nocek Natterera

Nyctalus leisleri

Borowiaczek

Nyctalus noctula

Borowiec wielki

Pipistrellus nathusii

Karlik większy

Pipistrellus pipistrellus

Karlik malutki

Plecotus auritus

Gacek brunatny

Plecotus austriacus

Gacek szary

Sicista betulina

Smużka leśna

Vespertilio murinus

Mroczek posrebrzany



PŁAZY


NAZWA

NAZWA

Bufo bufo

Ropucha szara

Bufo calamita

Ropucha paskówka

Bufo viridis

Ropucha zielona

Hyla arborea

Rzekotka drzewna

Pelobates fuscus

Grzebiuszka ziemna

Rana arvalis

Żaba moczarowa

Rana esculenta

Żaba wodna

Rana lessonae

Żaba jeziorkowa

Rana ridibunda

żaba śmieszka

Rana temporaria

Żaba trawna

Triturus vulgaris

Traszka zwyczajna


GADY


NAZWA

NAZWA

Anguis fragilis

Padalec zwyczajny

Lacerta agilis

Jaszczurka zwinka

Lacerta vivipara

Jaszczurka żyworodna

Natrix natrix

Zaskroniec zwyczajny

Vipera berus

Żmija zygzakowata



BEZKRĘGOWCE


NAZWA

NAZWA

Acanthocinus reticulatus




Acmaeops marginata




Agrilus obscuricollis




Agrilus subauratus




Anthaxia helvetica




Anthaxia nigrojubata incognita




Astacus astacus




Leioderus kollari




Saperda similis




Semanotus undatus




Xylotrechus ibex





ROŚLINY


NAZWA

NAZWA

Allium ursinum

Czosnek niedźwiedzi

Aquilegia vulgaris

Orlik pospolity

Arctostaphylos uva-ursi

Mącznica lekarska

Arthonia dispersa

Plamica rozsiana

Arthonia mediella

Plamica pośrednia

Arthonia vinosa

Plamica ponura

Bacidia rubella

Kropnica żółtawa

Bacidia subincompta

Arnold, kropnica nikła

Bryoria fuscescens

Odnożyca mączysta

Calicium glaucellum




Cantharellus cibarius

Pieprznik jadalny

Carex chordorrhiza

Turzyca strunowa

Carex limosa

Turzyca bagienna

Cephalanthera rubra

Buławnik czerwony

Cetrelia cetrarioides




Chaenotheca xyloxena

Trzonecznica naga

Chaenotheca stemonea

Trzonecznica proszkowata

Chimaphila umbellata

Pomocnik baldaszkowy

Cimicifuga europaea

Pluskwica europejska

Cladonia caespiticia

chrobotek darenkowaty

Cladonia parasitica

chrobotek delikatny

Dactylorhiza maculata

stoplamek plamisty

Dactylorhiza majalis

stoplamek szerokolistny

Daphne mezereum

Wawrzynek wilczełyko

Dianthus arenarius

goździk piaskowy

Digitalis grandiflora

Naparstnica zwyczajna

Diphasiastrum complanatum

Widlicz spłaszczony,

Diphasiastrum tristachyum

widlicz cyprysowy

Diphasiastrum zeilleri

widlicz Zeillera

Drosera rotundifolia

Rosiczka okrągłolistna

Fistulina hepatica

ozorek dębowy

Galanthus nivalis

śnieżyczka przebiśnieg

Gentiana pneumonanthe

Goryczka wąskolistna

Goodyera repens

tajęża jednostronna

Hedera helix

Bluszcz pospolity

Hepatica nobilis

Przylaszczka pospolita

Huperzia selago

Wroniec widlasty

Jovibarba sobolifera

rojownik pospolity

Lactarius deliciosus

mleczaj rydz

Lecanora intumescens




Ledum palustre

Bagno zwyczajne

Lilium martagon

Lilia złotogłów

Listera ovata

listera jajowata

Lobaria pulmonaria

Granicznik płucnik

Lycopodium annotinum

Widłak jałowcowaty

Lycopodium clavatum

Widłak goździsty

Melittis melissophyllum

Miodownik melisowaty

Micarea melaena

krużynka czarniawa.

Neottia nidus-avis

Gnieźnik leśny

Pertusaria hemisphaerica

Otwornica półkulista

Phallus impudicus

sromotnik smrodliwy

Platanthera bifolia

podkolan biały

Polypodium vulgare

Paprotka zwyczajna

Ramalina pollinaria

odnożyca opylona

Usnea filipendula

Brodaczka zwyczajna

Usnea hirta

brodaczka kędzierzawa

Utricularia minor

pływacz drobny

Utricularia vulgaris

Pływacz zwyczajny

Vinca minor

Barwinek pospolity



4. OPIS OBSZARU
4.1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA OBSZARU


Klasy siedlisk

% pokrycia

Lasy iglaste

52%

Lasy liściaste

12%

Lasy mieszane

27%

Siedliska leśne (ogólnie)

2%

Siedliska łąkowe i zaroślowe (ogólnie)

4%

Siedliska rolnicze (ogólnie)

3%


OPIS OBSZARU

Puszcza Kozienicka położona jest w obrębie Równiny Kozienickiej należącej do Niziny Środkowo mazowieckiej i Równiny Radomskiej będącej częścią Wzniesień Południowo mazowieckich. Najniżej położone tereny znajdują się w pradolinie Wisły. W rejonie Radomki rzędne wynoszą od 102,2 m n.p.m. przy ujściu Wisły do 160,0 m n.p.m. w okolicach Przytyka. W części północnej teren wznosi się średnio 120-130 m n.p.m. Część południowa Puszczy położona jest na wysokości od 150 do 170 m n.p.m. W rejonie Suchej wzgórza wydmowe osiągają wysokość ponad 180 m n.p.m.

Pod względem geologicznym Puszcza Kozienicka jest mało zróżnicowana. Teren ten zaliczany do warstw rowu kredy lubelskiej i w niewielkim fragmencie obrzeże Gór Świętokrzyskich. Na całym obszarze występują warstwy czwartorzędowe wykształcone jako: piaski drobno-ziarniste, średnioziarniste, a w dolinach rzek nawet gruboziarniste, żwiry i pospółka. Są też gliny zwałowe szare zastoiskowe, gliny zwałowe brązowo-szare piaszczyste, iły szare i siwe. Występują również piaski gliniaste i gliny piaszczyste. Grubość tych utworów wynosi od 12 do 45 metrów. Miąższość warstwy wodonośnej (piaski, żwiry) wynosi od 4 do 10metrów. Utwory trzeciorzędowe występują głównie w północnej części Puszczy. Utwory kredowe występują na całym obszarze

Puszczy Kozienickiej. Są to utwory kredy lubelskiej - głównie kredy górnej o miąższości 200-300 metrów.

Pokrywa glebowa Puszczy Kozienickiej ukształtowała się pod wpływem układu trzech głównych czynników, do których należą: substrat macierzysty, typ gospodarki wodnej i zespoły roślinne. Skały macierzyste gleb to wyłącznie utwory czwartorzędowe. W przewadze występują osady polodowcowe - plejstoceńskie: gliny i piaski zwałowe; żwiry, piaski i pyły fluwioglacjalne; sporadyczne iły warstwowe. W dolinach rzek i cieków oraz w obniżeniach terenowych pojawiają się utwory holoceńskie: osady aluwialne i torfy. Część terenu pokrywają piaski eoliczne - wydmowe. Gleby Puszczy Kozienickiej są zróżnicowane. Stwierdzono tam występowanie trzynastu typów należących do czterech działów gleb: gleby litogeniczne, gleby autogeniczne, glebysemihydrogeniczne i gleby hydrogeniczne. W strukturze pokrywy glebowej lasów Puszczy Kozienickiej zaznaczają się następujące prawidłowości - centralna część lasów

obejmująca obręby Zagożdżon, Pionki i południową część Kozienic ma żyźniejsze gleby z dużym udziałem gleb

brunatno-ziemnych. Peryferyjne części - północna część obrębu Kozienice oraz Garbatka, Zwoleń i Jedlnia są uboższe. Przeważają tam gleby bielicoziemne. Układ taki jest determinowany głównie przez pochodzenie i właściwości utworów macierzystych.

Obszar Puszczy Kozienickiej leży w zlewni Wisły i Radomki. Sieć rzeczna Puszczy Kozienickiej jest bogata i urozmaicona. Centralną i zachodnią jej część odwadnia Radomka, do której uchodzą mniejsze rzeki - Mleczna, Pacynka, Leniwka i Narutówka. Przez północne i wschodnie obszary płynie najpiękniejsza rzeka obszaru Zagrożdżonka, do której uchodzi szereg mniejszych cieków, z których do największych należą Brzeźniczka i Chartówka. Wszystkie puszczańskie rzeki mają charakter drenujący. W obrębie obszaru znajdują się stawy rybne w Grądach i Bąkowcu.

W krajobrazie dominują obszary leśne, które zajmują około 39 tyś. ha. Od 1994 r. w większości stanowią one Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Puszczy Kozienickiej".
4.2. WARTOŚĆ PRZYRODNICZA I ZNACZENIE

Jest to jeden z najcenniejszych pod względem przyrodniczym kompleksów puszczańskich w Polsce. O jego randze świadczy przede wszystkim - wysoka różnorodność biologiczna mierzona na wszystkich poziomach: genetycznym, gatunkowym i ekosystemowym. Występuje tu szereg siedlisk przyrodniczych oraz gatunków chronionych i zagrożonych wymarciem w skali kraju i kontynentu. W zbiorowiskach leśnych Puszczy występuje znaczna liczba drzew w wieku od 150 do 400 lat.

Wizytówką Puszczy Kozienickiej są endemiczne wyżynne jodłowe bory mieszane Abietetum polonicum (91P0), które na tym terenie uznawane są za postać kresową. Oprócz niekwestionowanej wartości przyrodniczej mają one olbrzymie znaczenie biogeograficzne i syntaksonomiczne.

Jednym z najważniejszych i jednocześnie zajmującym największą powierzchnie w Puszczy Kozienickiej siedliskiem przyrodniczym są grądy subkontynentalne (9170), które reprezentują tu pełną skalę wilgotnościową. Żyzne i wilgotne gleby w lokalnych obniżeniach zajmują grądy czyśćcowe Tilio-Carpinetum stachyetosum i kokoryczowe Tilio-Carpinetum corydaletosum. Tworzą one przestrzenne układy mozaikowe z łęgami i olsami. W miejscach umiarkowanie wilgotnych wykształciły się grądy typowe

Tilio-Carpinetum tipicum. Lokalne wyniesienia zdominowane są przez grądy trzcinnikowe Tilio-Carpinetum calamagrostietosum. Udział w składzie gatunkowym, złaszcza drzewostanów, jodły pospolitej Abies alba charakteryzuje grądy należące do podzespołu Tilio-Carpinetum abietetosum.

Doliny puszczańskich rzek (m.in. Leniwej, Narutówki i Zagrożdżonki), strumieni i okresowych, bezimiennych cieków porastają łęgi olszowo-jesionowe Fraxino-Alnetum (*91E0-3), zróżnicowane na dwa podzespoły: Fraxino-Alnetum ranunculetosum, charakteryzujący się obecnością w runie gatunków olsowych i turzyc oraz Fraxino-Alnetum urticetosum. W tym ostatnim składnikiem runa jest chroniona paproć - pióropusznik strusi Matteucia struthiopteris. Niewielkie powierzchnie puszczańskich ostępów zajmują źródliskowe lasy olszowe (*91E0-4) z rzeżuchą gorzką Cardamine amara i szczyrem trwałym Mercurialis perennis. Do równie rzadkich leśnych zbiorowisk należą łęgi wiązowo-jesionowe Ficario ulmentum minoris typicum (91F0).

Większość płatów posiada reprezentatywne runo, ale cechuje je zniekształcony drzewostan.

Występujące w Puszczy Kozienickiej bory sosnowe reprezentują pełną skalę zmienności uzależnioną przede wszystkim od stopnia wilgotności podłoża. Skrajnie różne ekologicznie siedliska zajmują małe powierzchniowo: sosnowy bór chrobotkowi Cladonio-Pinetum (91T0) oraz sosnowy bór bagienny Vaccinio uliginosi-Pinetum (*91D0). Te ostatnie pomimo reprezentatywnegoskładu gatunkowego oraz właściwej struktury w większości wykazują znaczny stopień przesuszenia podłoża. Do najrzadszych pod względem zajmowanej powierzchni leśnych siedlisk przyrodniczych należą ciepłolubne dąbrowy Potentillo albae-Quercetum

(91I0*), które stopniowo tracą swoiste cechy i w wyniku sukcesji przekształcają się w grądy.

Roślinność nieleśna Puszczy Kozienickiej pomimo, że zajmuje niewielką powierzchnię jest różnorodna i prezentuje bardzo odmienne względem siebie grupy ekologiczne. Do najciekawszych należy roślinność torfowiskowa, skupiona w południowej części obszaru, wśród której dominują fitocenozy mszysto-turzycowe i mszary z klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae (7140). Do najczęstszych należą zbiorowiska: turzycy dzióbkowatej Carici rostratae-Sphagnetosum apiculati i wełnianki wąskolistnej Eriophoro

angustifolii-Sphagnetum recurvi. Towarzyszą im płaty turzycy nitkowatej Caricetum lasiocarpae, występujące w postaci płaskiego, dywanowego mszaru lub pływających wysp. Interesująca pod względem biogeograficznym i syntaksonomicznym jest roślinność związana z torfowiskami wysokimi z klasy Oxycocco-Sphagnetea (7110 i 7120) reprezentowana przez zbiorowiska: wełnianki pochwowatej i torfowca kończystego Eriophoro vaginati-Sphagnetum recurvi (= Eripophorum vaginatum-Sphagnum fallax) bagna zwyczajnego i torfowca magellańskiego Ledo-Sphagnetum magellanici. Szczególnie cenne wydają się mszary przygiełkowe Rhynchosporetum albae (7150). Do bardzo rzadkich siedlisk przyrodniczych występujących w obrębie obszaru zaliczają się torfowiska zasadowe (7230) reprezentowane przez młaki turzycowe o składzie gatunkowym i fizjonomii zbliżonej do zbiorowiska Valeriano-Caricetum flavae.

Spośród zbiorowisk trawiastych do najcenniejszych należą ekstensywnie użytkowane łąki świeże: rajgrasowe Arrhenatherion elatioris (6510-1) zróżnicowane pod względem wilgotności i żyzności podłoża na kilka podzespołów, łąki wiechlinowo-kostrzewowe Poa-Festucetum rubrae (= zbiorowisko Festuca rubra i Poa pratensis)(6510-2). Znacznie rzadziej spotkać tu można zmiennowilgotne łąki trzęślicowe ze związku Molinietalia (6410) reprezentowane głównie przez zbiorowisko sitów Junco-Molinietum, wydmy śródlądowe z murawami szczotlichowymi Spergulo vernalis-Corynephoretum (2330) reprezentujące rózne stadia rozwojowe oraz murawy bliźniaczkowe (6230). Łęgom olszowo-jesionym towarzyszą nadrzeczne ziołorośla ze związku Convolvuletalia sepium (6430), stanowiąc dla nich naturale zbiorowiska okrajkowe.



Fauna

Na terenie Puszczy Kozienickiej stwierdzono 59 gatunków ssaków. Dla tej grupy kręgowców jest najważniejszą, po Puszczy Kampinoskiej, ostoją w centralnej Polsce. Jednym z jej mieszkańów jest popielica Glis glis, gatunek wymieniony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Populacja tu występująca cechuje się bardzo dużą liczebnością i jednym z najwyższych w kraju wskaźników zagęszczenia osobników/1 ha lasu. Interesującymi ssakami są również - orzesznica Muscardinus avellanarius oraz smużka Sicista betulina, bardzo rzadki krajowy gatunek borealny. Puszczańskie rzeki zasiedlają stabilne populacje bobra (1337) i wydry (1355). Okresowo pojawiają się tutaj migrujące wilki Canis lapus (1352). Chiropterofauna Puszczy Kozienickiej jest bardzo bogata i porównywalna z Puszczą Białowieską. Stwierdzono tu 16 spośród 17 gatunków nietoperzy występujących w Polsce nizowej, przy czym do rozrodu przystępuje 14 gatunków. W zgrupowaniu nietoperzy Puszczy Kozienickiej wyróżnia się spotykany najczęściej i najliczniej borowiec Nyctalus noctula. Do gatunków dominujących należą: mroczek późny Eptesicus serotinus, nocek rudy Myotis daubentoni, gacek brunatny Plecotus auritus i nocek duży Myotis myotis (1324). Przypadku tego ostatniego znanych jest 16 letnich kolonii, w tym dwie kolonie rozrodcze. Cechą charakterystyczną tego obszaru jest liczne występowanie borowiaczka Nyctalus leisleri, nocka Brandta Myotis brandti i nocka Bechsteina Myotis bechsteini (1323), dla którego Puszcza Kozienicka jest drugim znanym w Polsce miejscem rozrodu i najdalej wysuniętym w kierunku północno-wschodnim stanowiskiem. Jednym z najrzadszych gatunków nietoperzy w Puszczy Kozienickiej jest mopek Barbastella barbastellus (1308). W obrębie obszaru znane są trzy zimowe kryjówki tego gatunku. W okresie letnim odławiano również młode osobniki co świadczy o tym, że mopek przystępuje tutaj do rozrodu. Biorąc pod uwagę faunę nietoperzy ranga Puszczy Kozienickiej jest bardzo wysoka i porównywalna z Puszczą Białowieską.

Spośród 18 krajowych gatunków płazów na terenie Puszczy Kozienickiej stwierdzono 13 gatunków, w tym - kumaka nizinnego Bombina bombina (1188) i traszkę grzebieniastą Triturus cristatus(1166). Fauna gadów reprezentowana jest przez sześć gatunków. Osobliwością tego obszaru jest populacja żółwia błotnego Emys orbicularis (1220).

Świat bezkręgowców Puszczy Kozienickiej jest niezwykle bogaty. Jednym z najbardziej interesujących gatunków jest rak szlachetny Astacus astacus, który posiada tu najliczniejszą w Polsce centralnej i stabilną populację. Ten przedstawiciel krajowych dziesięcionogów Decapoda figuruje na Światowej Czerwonej Księdze Zwierząt oraz polskim jej odpowiedniku. Obszar ten to jedna z najważniejszych na Mazowszu ostoi dla populacji: poczwarówek - zwężonej Vertigo angustior (1014) i jajowatej Vertigo moulinsiana (1016). Stwierdzono tu również występowanie zatoczka łamliwego Anisus vorticulus (4056).

Rozmaitość środowisk oraz obecność dobrze zachowanych powierzchni leśnych z starodrzewem wpływają na bogactwo gatunkowe owadów. W obrębie Puszczy Kozienickiej stwierdzono: pachnicę dębową Osmoderma eremita (1084) - 7 stanowisk, zgniotka cynobrowego Cucujus cinnaberinus (1086) - dwa stanowiska, czerwończyka nieparka Lycaena dispar (1062) – dziesięć stanowisk, czerwończyka fioletka Lycaena helle (1060)- dwa stanowiska oraz modraszka telejusa Maculinea teleius (1059) – 5 stanowisk.

Do osobliwości tego obszaru należy występowanie sawczynki piaskowej Parnopes grandior. Poza istniejącym stanowiskiem w Puszczy Kozienickiej wymierający gatunek nie był notowany na terenie kraju od kilkudziesięciu lat. Do wyjątkowo rzadkich owadów w Polsce zaliczyć można smukwę kosmatą Scolia hirta. Oba gatunki figurują w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt.

Bardzo bogata w Puszczy Kozienickiej jest fauna chrząszczy z rodziny bogatkowatych Buprestidae. Na uwagę zasługuje odkrycie tu stanowisk gatunków skrajnie rzadkich w Polsce: Dicerca alni, Dicerca berolinensis, Poecilonota variolosa, Palmar dives, P. rutilans, Agrilus delphinensis, A. graminis, A. mendax (czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce), A. obscuricollis, A. salicis i Trachys scrobiculata. Swoją północną granicę zasięgu mają tutaj - Antaxia helvetica i Coraebus undatus. Stwierdzono tu również oderwane od zwartego zasięgu geograficznego populacje gatunków górskich i podgórskich, biologicznie związanych z jodłą - Anthaxia nigrojubata incognita i Phaenops knoteki (czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce).

Równie cenna jest fauna kózkowatych Cerambycidae reprezentowana przez takie rzadkości jak: Arhopalus ferus, Acmaeops marginatus, Necydalis major, Axinopalpis gracilis, Leioderus kollari, Semanotus undatus, Poecilium pusillum, Xylotrechus ibex, Pogonocherus ovatus, Acanthocinus reticulatus i Phymatodes rufipes, znany tylko z kilku krain w zachodniej i południowej części kraju. Interesującymi chrząszczami Puszczy Kozienickiej są - tęgosz rdzawy Elater ferrugineus (czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce), Saperda similis oraz Xylotrechus pantherinus, najrzadziej obserwowany przedstawiciel Cerambycidae znany m.in. z Pojezierza Mazurskiego, Beskidu Zachodniego i Pienin. Ponadto stwierdzono tu przedstawiciela przekraskowatych

Cleridae - pasterka bladego Opillo pallidus (czerwona lista zwierząt ginących i zagrozonych w Polsce).

Badania ograniczone jedynie do północno-zachodniego skraju Puszczy Kozienickiej pozwoliły na stwierdzenie 43 gatunków żuków Scarabaeoidea, w tym 26 koprofagicznych, co wskazuje na jej znaczne bogactwo w porównaniu z innymi puszczami w kraju. Wśród nich godne uwagi jest występowanie Oniticellus fulvus (czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce).

Osobliwością biogeograficzną Puszczy Kozienickiej jest odkryty w 1998 na jej obszarze motyl Synanthedon loranthi z rodziny przeziernikowatych Sesiidae. Jak dotąd jest to jedyne znane stanowisko tego owada w kraju.

Flora naczyniowa, grzyby wielkoowocnikowe, porosty. O randze Puszczy Kozienickiej w zachowaniu krajowej flory naczyniowej świadczy obecność sześciu gatunków wymienionych w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin: buławnika czerwonego Cephalanthera rubra, kostrzewy ametystowej Festuca amethystina, sasanki otwartej Pulsatilla patens (1477), widlicza cyprysowatego Diphasiastrum tristachyum oraz turzyc - bagiennej Carex limosa i strunowej C. chordorrhiza. Stwierdzono tu występowanie gatunków figurujących na krajowej Czerwonej liście roślin naczyniowych.

Są wśród nich, m.in.: czosnek niedźwiedzi Allium ursinum, goryczka wąskolistna Gentiana pneumonanthe kukułka plamista Dactylorhiza maculta, pływacz drobny Utricularia minor, rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia i widlicz Zeillera Diphasiastrum zeilleri. Ponadto znajdują się tu stanowiska licznych gatunków chronionych i rzadkich regionalnie. Pomimo fragmentarycznych badań na terenie Puszczy Kozienickiej stwierdzono dotychczas występowanie 295 gatunków grzybów wielkoowocnikowych, w tym trzy gatunki podlegające ochronie ścisłej: sromotnika bezwstydnego (smrodliwy) Phallus impudicus, siedzunia sosnowego (szmaciak gałęzisty) Sparassis crispa i soplówkę jodłową Hericium alpestre (fagellum).

Na Czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych w Polsce znajduje się 41 gatunków z kozienickiej mycoflory, w tym m.in. wymierające - Postia thephroleuca i mokronóżka czerniejąca Hydropus atramentosus oraz narażone - borowik szlachetny Boletus edulis, ozorek dębowy Fistulina hepatica, piestrzenica olbrzymia Gyromitra gigas, Gerronema postii, sopłowka jodłowa Hericium alpestre i mleczaj rydz Lactarius deliciosus. Znaleziono tu również nowy dla Polski gatunek grzyba wielkoowocknikowego z rzędu koralówkowatych (gałęziakowatych) Gomphales - koralówkę zielonowierzchołkową Ramaria apiculata.

Spośród 267 gatunków porostów znanych z terenu Puszczy Kozienickiej znajdują się takie, które wymarły lub są bliskie wymarcia w innych regionach kraju, m. in. Flavoparmelia caperata, Chaenotheca phaeocephala i Punctelia subrudecta. Na Czerwonej liście porostów w Polsce znajduje się 71 gatunków z kozienickiej lichenoflory, w tym: krytycznie zagroŜone (CR) - Arthonia arthonioides, Bacidia vermifera, Chaenotheca chlorella, C. stemonea, Chrysothrix candelaris, Cladonia caespiticia i Menegazzia terebrata oraz wymierające (EN) - Arthonia byssacea, Anaptychia ciliaris, Bacidia biatorina, B. subincompta, Calicium adspersum, Cetrelia cetrarioides, C. olivetorum, Chaenotheca phaeocephala, Cladonia parasitica, Flavoparmelia caperata, Lecanora intumescens, Lobaria pulmonaria, Loxospora elatina, Opegrapha vermicellifera, Pertusaria flavida, Physconia perisidiosa i Usnea subfloridana.

Duże znaczenie dla występujących tu wąsko stenotopowych gatunków epifitycznych ma obecność w drzewostanach Puszczy Kozienickiej licznych sędziwych drzew o wymiarach pomnikowych.


4.3. ZAGROŻENIA

Jednym z poważniejszych problemów w obrębie obszaru jest pogodzenie gospodarki leśnej ze współczesnymi wymogami jakościowej ochrony przyrody. Szczególnie niekorzystne jest dalsze utrzymanie rębni całkowitych na siedliskach łęgów olszowo-jesionowych. Daleki od ideału jest skład gatunkowy drzewostanów. W większości są one niezgodne z siedliskiem. Wiele do życzenia pozastawia zestaw gatunków lasotwórczych wykorzystywanych do zalesień odnowieniowych. W obrębie Puszczy, poza rezerwatami przyrody, zbyt mały jest udział martwego drewna stanowiącego kluczowe mikrosiedliska dla wielu gatunków, zwłaszcza grzybów, owadów i ptaków.

Istotnym problemem w Puszczy Kozienickiej jest obniżający się poziom wód gruntowych, do którego w istotny sposób przyczyniło się osuszanie siedlisk bagiennych i silnie wilgotnych. Stan czystości wód płynących należy uznać za bardzo zły. Niemal wszystkie cieki wodne, poza partiami źródliskowymi, tego obszaru niosą wody pozaklasowe. Stopniowe zarzucanie tradycyjnej gospodarki łąkowo-pasterskiej, która nigdy nie była tutaj znacząca, stymuluje procesy sukcesyjne. Ich efektem jest stopniowe kurczenie się areału łąk. Zarastaniu ulęgają również występujące w obrębie obszaru torfowiska, murawy bliźniaczkowe oraz wydmy śródlądowe.

Nie bez znaczenia dla przyrody Puszczy Kozienickiej, zwłaszcza dla porostów, jest zanieczyszczanie powietrza oraz opad pyłów emitowanych przez największą w Polsce elektrownię opalaną węglem kamiennym - "Kozienice" (moc 2600 MW). Do szczególnie niebezpiecznych należą: SO2 i NOX. W ostatnich latach zaznaczył się wprawdzie wielokrotny spadek wielkości ich emisji. Jednak rosnące w kraju zapotrzebowanie na energię może spowodować w każdej chwili wzrost stężenia zanieczyszczeń. Negatywnym procederem występującym powszechnie na terenie Puszczy jest kłusownictwo, to zjawisko ma tutaj wielowiekową tradycję.


4.4. STATUS OCHRONNY

Obszar Puszcza Kozienicka obejmuje 15 rezerwatów przyrody, Kozienicki Park Krajobrazowy (15098 ha; 1983), 113 użytków

ekologicznych oraz 263 pomniki przyrody.
4.5. STRUKTURA WŁASNOŚCI

90% Skarb Państwa

10% własność prywatna
5. STATUS OCHRONNY OBSZARU ORAZ POWIĄZANIA Z OSTOJAMI CORINE BIOTOPES
5.1. DESYGNOWANE FORMY OCHRONY NA POZIOMIE KRAJOWYM I REGIONALNYM:

KOD % POKRYCIA

PL02% PL03%

PL05% PL06%


5.2. POWIĄZANIA OPISANEGO OBSZARU Z INNYMI TERENAMI:

desygnowanymi na poziomie krajowym lub regionalnym


KOD FORMY OCHRONY NAZWA OBSZARU TYP RELACJI

PL02 "Brzeźniczka" +

PL02 "Ciszek" +

PL02 "Jedlnia" +

PL02 "Krępiec" +

PL02 "Leniwa" +

PL02 "Ługi Helenowskie" +

PL02 "Miodne" +

PL02 "Okólny Ług" +

PL02 "Pionki" +

PL02 "Ponty im. Teodora Zielińskiego" +

PL02 "Ponty-Dęby" +

PL02 "Zagożdżon" +

PL02 "Załamanek" +

PL02 "Źródło Królewskie" +

PL03 Kozienicki Park Krajobrazowy +

PL05 113 użytków ekologicznych +

PL06 263 obiekty +



6. DZIAŁALNOŚĆ CZŁOWIEKA NA TERENIE OBSZARU I W JEGO OTOCZENIU I INNE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA TEN OBSZAR
6.1. GŁÓWNE CZYNNIKI I RODZAJE DZIAŁALNOŚCI CZŁOWIEKA ORAZ PROCENT POWIERZCHNI OBSZARU IM PODLEGAJĄCY
Wpływy i działalność na terenie obszaru:

Kod nazwa intensywność % obszaru wpływ

102 Koszenie / ścinanie C 8 +

140 Wypas C 1 +

243 Chwytanie, trucie, kłusownictwo B 100 -

411 Fabryka A -

420 Odpady, ścieki A 1 -

421 Pozbywanie się odpadów z gospodarstw domowych B 1 -

501 Ścieżki, szlaki piesze, szlaki rowerowe B 10 +

502 Drogi, autostrady B 1 -

510 Przesyłanie energii A 1 -

701 Zanieczyszczenia wód A 1 -

702 Zanieczyszczenie powietrza A 20 -

800 Zasypywanie terenu, melioracje i osuszanie – ogólnie B 20 -

810 Odwadnianie B 1 -

950 Ewolucja biocenotyczna B 20 -

954 Inwazja gatunku B 10 -


Wpływy i działalność wokół obszaru:
kod nazwa intensywność wpływ

100 Uprawa A 0

102 Koszenie / ścinanie B 0

160 Gospodarka leśna – ogólnie A 0

400 Tereny zurbanizowane, tereny zamieszkane A -

401 Ciągła miejska zabudowa A -

403 Zabudowa rozproszona B 0

412 Składowisko przemysłowe A -

420 Odpady, ścieki A -

500 Sieć transportowa A -

510 Przesyłanie energii A -

512 Rurociągi A 0

701 Zanieczyszczenia wód A -

702 Zanieczyszczenie powietrza A -

710 Uciążliwy hałas A -

800 Zasypywanie terenu, melioracje i osuszanie – ogólnie A -



810 Odwadnianie A -


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość