Strona główna

Szare szeregi kryptonim harcerstwa męskiego, walczącego w konspiracji w latach


Pobieranie 18.73 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar18.73 Kb.
Uwagi
SZARE SZEREGI - kryptonim harcerstwa męskiego, walczącego w konspiracji w latach

1939-1944 roku. Szare Szeregi zorganizowały się z czasem w trzy warstwy:

najstarsi służbą i wiekiem, najbardziej wyrobieni tworzyli Grupy Szturmowe (GS),

przeznaczone do dywersji bojowej i do partyzantki. Bojowa Szkoła (BS) - tworzyła

warstwę "średnią", pełniącą służbę wojskową, głównie na różnych odcinkach

łączności. Wreszcie Zawisza - to najmłodsi wiekiem, których ćwiczenia i zbiórki

najbardziej się zbliżały do przedwojennych harcerskich ćwiczeń i zbiórek. Grupy

GS i BS wchodziły w skład Armii Krajowej, zachowując w ramach AK swą autonomię

harcerską. Z czasem utarł się zwyczaj obejmowania nazwą Szare Szeregi także

organizacji harcerek z okresu konspiracji. WAWER - konspiracyjna organizacja

Warszawy z lat 1940 do 1944, której celem była akcja Małego Sabotażu (napisy,

nalepki, rysunki na murach, gazowanie lokali, wybijanie szyb, ulotki, afisze,

flagi narodowe, szykany wobec kanalii itd.). Mokotów, jeden z pięciu okręgów, na

jakie podzielona została w Wawrze stolica - obsadzony był przez kilka drużyn

Szarych Szeregów - między innymi jeden z czterech rejonów Mokotowa obejmowała w

latach 1941 do 1942 grupa Zośki. Prócz Mokotowa Szare Szeregi współdziałały z

Wawrem w jednym rejonie Pragi oraz w powiecie warszawskim. Nazwa organizacji -

Wawer - wiąże się z nazwą miejscowości podwarszawskiej, w której okupant dokonał

pierwszej w rejonie stolicy masowej zbrodni, mordując w grudniu 1939 roku ponad

stu ludzi wywleczonych z domów. W odczuciach ludności Warszawy nazwa ta wyrażała

nienawiść do hitlerowskich zbrodniarzy. BUKI - jest to nazwa fikcyjna, nadana

przez autora zespołowi harcerzy 23 Warszawskiej Drużyny Harcerzy przy gimnazjum

i liceum Stefana Batorego (tzw. Pomarańczarnia - od pomarańczowego koloru,

wybranego przez drużynę na swą barwę). Buki to ta grupa Pomarańczarni, która na

wiosnę 1939 roku ukończyła szkołę, tworząc zżytą i zwartą gromadę. PET -

nieliczna, lecz na starych tradycjach oparta organizacja młodzieży szkolnej

"Przyszłość", wywodząca się z założonego w 1886 roku z inicjatywy Zygmunta

Miłkowskiego ZETu (Związek Młodzieży Polskiej). Warszawska grupa PETu zetknęła

się z Szarymi Szeregami na terenie Małego Sabotażu (w Wawrze), a w roku 1942

włączyła się całkowicie w Szare Szeregi, dając swych najlepszych ludzi przede

wszystkim do Grup Szturmowych. ZOŚKA - pseudonim Tadeusza Zawadzkiego,

harcmistrza, drużynowego 23 WDH w czasie wojny. Urodzony 24 stycznia 1921.

Poległ 20 sierpnia 1943 pod Sieczychami. Odznaczony Virtuti Militari 5 klasy i

dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Był komendantem rejonu Mokotów Górny w

organizacji Wawer. Był pierwszym komendantem GS na terenie stolicy,

podporucznikiem AK. Jego imieniem nazwany został batalion GS, który okrył się

sławą bojową w najcięższych walkach Powstania Warszawskiego, wraz z innym

batalionem GS - "Parasol" oraz z oddziałami harcerskimi "Wigry", "Aniela" etc.

ALEK (w poprzednich wydaniach Kamieni zwany fikcyjnym imieniem Wojtek) - Aleksy

Dawidowski, podharcmistrz, członek podziemnej organizacji Wawer, dowódca drużyny

GS, sierżant podchorąży AK, pierwszy z GS, który udekorowany został krzyżem

Virtuti Militari. Urodzony 3 listopada 1920 roku, zmarł z ran dnia 30 marca 1943

roku. Koledzy nazywali go najczęściej Glizdą ze względu na jego "długi" wzrost.

Jego imieniem "Alek" nazwany został pluton GS. RUDY (w pierwszych wydaniach

Kamieni zwany fikcyjnie Czarny) - pseudonim Jana Bytnara, harcmistrza, członka

podziemnej organizacji Wawer, dowódcy plutonu GS, podporucznika AK. Urodzony

dnia 6 maja 1921 roku, zmarł na skutek skatowania przez gestapo dnia 30 marca

1943 roku. Odznaczony Krzyżem Walecznych. Jego imieniem "Rudy" nazwana została

kompania GS w batalionie "Zośka". Kamienie na szaniec są we wszystkich

szczegółach oparte na rzeczywistych faktach. Są dokumentem, któremu nadano formę

opowieści. W szóstym wydaniu Kamieni; rozszerzono opis walki Felka, Andrzeja

Grubego i Maćka, stanowiącej ostatni akt nieszczęsnej akcji wysadzania mostu pod

Czarnocinem. Dopiero teraz wyszły na jaw szczegóły tej walki. Tym ważniejsze są

one, iż tłumaczą, dlaczego jeden z plutonów batalionu "Zośka" nazwany został

"Felek". Dalsze losy młodzieży Grup Szturmowych (w. dywersji i Powstaniu

Warszawskim) autor przedstawił w książce "Zośka i Parasol" wydanej przez

"Iskry". Ponadto autor opracował Powojenne losy byłych żołnierzy batalionu ZOŚKA

(Rocznik Warszawski t. X. Warszawa 1971), zaś Andrzej Tymowski napisał: 25 lat



potem - współczesne losy dziewcząt i chłopców z PARASOLA (tygodnik "Polityka" nr

22 (587) z l VI 1968).


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość