Strona główna

Tadeusz Mikulski (1909-1958)


Data20.06.2016
Rozmiar12 Kb.
Tadeusz Mikulski (1909-1958)

Historyk literatury.

Studia na Uniwersytecie Jagiellońskim (uczeń I. Chrzanowskiego i S. Pigonia), studia uzupełniające w College de France w Paryżu pod kierunkiem P. Hazarda (1937-39). Pracował w Bibliotece Narodowej (1932-36) i na Uniwersytecie Warszawskim (1936-39).

Żołnierz kampanii wrześniowej, uczestnik tajnego nauczania (1940-44), powstaniec warszawski, lata 1944-45 spędził w obozach jenieckich.

We Wrocławiu od XI 1945 - kierownik Katedry Literatury Polskiej (Literatury Staropolskiej, 1946-52), Zespołowej Katedry Literatury Polskiej (1952-55), Pracowni Historii Literatury Polskiej Epoki Oświecenia Instytutu Badań Literackich PAN (1948-58).

Pola badawcze: historia literatury polskiego Oświecenia (zwłaszcza życie i twórczość I. Krasickiego), dzieje teatru w Polsce, historia kultury, polskie tradycje we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku, edytorstwo filologiczne.

Patronował zespołom historyków literatury stanisławowskiej, edytorom i bibliografom przygotowującym oświeceniowe tomy Bibliografii literatury polskiej (Nowego Korbuta). Współtwórca Koła Miłośników Literatury i Języka Polskiego, które zainicjowało czwartki literackie. Współzałożyciel i redaktor naczelny (z A. Kowalską) „Zeszytów Wrocławskich” (1947-52) oraz „Pamiętnika Literackiego” (1948-58, do 1952 z J. Krzyżanowskim). Pomysłodawca Towarzystwa Miłośników Wrocławia, współredaktor pierwszych tomów „Rocznika Wrocławskiego”.

Ważniejsze publikacje: Spotkania Wrocławskie (1950), Ze studiów nad Oświeceniem. Zagadnienia i fakty (1956), Temat Wrocław. Szkice Śląskie (1961), Rzeczy staropolskie (1964).



Steinhaus Hugo (1887-1972)

Matematyk, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (1918) i Uniwersytetu Wrocławskiego. Współtwórca lwowskiej szkoły analizy funkcjonalnej oraz wrocławskiej szkoły teorii prawdopodobieństwa i zastosowań matematyki. Odkrywca talentu S. Banacha

Urodzony w Jaśle 14 I 1887, rozpoczął w 1905 studia na UJK. W 1906 przeniósł się do Getyngi.

W czasie I wojny światowej służył w artylerii legionów.

Podczas II wojny światowej ukrywał się w Berdychowie k. Stroż pod przybranym nazwiskiem G. Krochmalny, zajmował się też tajnym nauczaniem.

Jesienią 1945 przybył do Wrocławia, gdzie stał się jednym z twórców wrocławskiego środowiska naukowego. Organizator i pierwszy dziekan Wydziału Mat.-Fiz.-Chem. Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu.

Członek PAU od 1945 i członek rzeczywisty PAN od chwili założenia. Doktor h.c.: AM we Wrocławiu (1961), UW (1961), UAM (1963), UWr (1965).

We Wrocławiu założył 2 czasopisma matematyczne: „Colloqium Mathematicum” (1947) oraz „Zastosowania Matematyki” (1953, później „Applicationes Mathematicae”).

Dorobek naukowy to 255 publikacji dotyczących: analizy matematycznej, analizy funkcjonalnej, teorii prawdopodobieństwa, teorii gier oraz zastosowań matematyki.

Był oryginalnym popularyzatorem matematyki, jego książki „Kalejdoskop matematyczny” oraz „Sto zadań” doczekały się wielu wydań i przekładów na języki obce. Celność i zwięzłość cechują liczne aforyzmy, kalambury i dowcipy.

Wykształcił kilka pokoleń matematyków, którzy zajmowali najwyższe pozycje naukowe w kraju i za granicą.

Jan Evangelista Purkyně (1787-1869)

Anatom, fizjolog.

Podczas pracy na praskim uniwersytecie (którego był absolwentem) odkrył zjawisko polegające na złudzeniach w percepcji barw przy słabym oświetleniu nazwane efektem Purkyniego.

Najbardziej twórcze lata (1823-1850) spędził we Wrocławiu, tworząc silny i prężny ośrodek naukowy. W 1839 otworzył tu pierwszy na świecie uniwersytecki wydział fizjologii, a w 1842 pierwsze oficjalne laboratorium fizjologiczne. Miał duży talent organizacyjny i umiejętność pozyskiwania środków na badania, Dzięki temu placówka wyposażona była w nowoczesne na owe czasy mikroskopy.

Zasadniczym wkładem w światową naukę w obszarze morfologii było sprostowanie szeregu błędnych poglądów twórców koncepcji budowy komórkowej organizmów żywych. W 1837 odkrywa odmiany dużych komórek nerwowych (neuronów) w korze móżdżku, nazwanych potem komórkami Purkyniego oraz w 1839 − włókien Purkyniego w komorach serca.

Te dokonania naukowe uporządkowały wiedzę o strukturze komórek i tkanek. Według zgodnej opinii wielu współczesnych autorytetów, Instytut Fizjologii we Wrocławiu kierowany przez Purkyniego stał się "kolebką histologii".

Wprowadził grecko-łacińskie pojęcia plazma (osocze) krwi oraz protoplazma komórek.

W 1829 opisał wpływ kamfory, opium, atropiny i terpentyny na człowieka. W 1833 odkrył gruczoły potowe, wreszcie zaproponował zastosowanie badania odcisków palców do identyfikacji ludzi.

Oprócz dokonań na polu medycyny, był wybitnym lingwistą, założycielem Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego we Wrocławiu, znawcą m.in. języka łużyckiego. Był także jednym z przedstawicieli czeskiego odrodzenia narodowego.

Carl Wernicke (1848-1905)

Lekarz, specjalista neurologii i psychiatra.

Ukończył studia medyczne na Uniwersytecie Wrocławskim i został asystentem znanego okulisty R. Foerstera. Po epizodzie wojennym 1870-71 zainteresował się neurologią, asystując H. Neumannowi na Oddz. Chorób Umysłowych szpitala Wszystkich Świętych. Podsumowaniem tego okresu stała się praca Der aphasische Symptomencomplex (1874), która przyniosła mu światową sławę. W 1876 Wernicke habilitował się pod kierunkiem W. Westphalo w Klinice Psychiatrycznej szpitala Charite w Berlinie. Od 1878 prowadził w stolicy Niemiec prywatną praktykę neurologiczną, pisząc swój Lehrbuch der Gehirnkrankheiten (1881-83). W 1885 zostaje profesorem nadzwyczajnym psychiatrii UWr. (1890 zwyczajnym).

Doprowadził do końca budowę Miejskiego Szpitala dla Umysłowo Chorych z Polikliniką Chorób Nerwowych, łącząc po raz pierwszy psychiatrię i neurologię w jednym zakładzie leczniczym. Podjął starania o uzupełnienie budowanego zespołu klinik UWr gmachem nowej Kliniki Psychiatrycznej. W tym czasie ukończył też 3 fundamentalne działo Grundrüss der Psychiatrie (1900-03). W 1904 przeniósł się do Halle



Głównym obszarem naukowych zainteresowań Wernicke, począwszy od studiów nad „afazją sensoryczną”, były funkcje mózgu. Ich kompleksowy model, stworzony na drodze indukcyjnej, nie tylko opisywał procesy myślowe i powstawanie świadomości, lecz także – przewyższając pod tym względem teorię popędów S. Freuda – pozwalał objaśniać zjawiska wolicjonalne, mechanizmy skojarzeniowe i motywacje działań.

Do grona uczniów zwanych wrocławską szkołą Wernicke’go należeli: K. Bonhoeffer, O. Foester, K. Heilbronner, K. Kleist, K. Leonhard i H. Liepmann.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość