Wiadomości numer 6 (97), Czerwiec 1999 r. Oddział Świętokrzyski Państwowego Instytutu Geologicznego w służbie regionu O



Pobieranie 21.56 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar21.56 Kb.
WIADOMOŚCI

Numer 6 (97), Czerwiec 1999 r.
Oddział Świętokrzyski Państwowego Instytutu Geologicznego w służbie regionu

Oddział Świętokrzyski Państwowego Instytutu Geologicznego, od ponad sześćdziesięciu lat "panujący" na geologicznych włościach dawnych województw: kieleckiego, radomskiego, tarnobrzeskiego i piotrkowskiego, liczy obecnie 45 pracowników, w tym 28 z wyższym wykształceniem, włączając w to 4 doktorów i 1 doktora habilitowanego.

Swoje wysiłki, od początku skoncentrowane na rozwiązywaniu problemów budowy geologicznej Gór Świętokrzyskich i ich permo-mezozoicznego obrzeżenia, a także na rozpoznawaniu surowców mineralnych tego obszaru, Oddział skierował w latach dziewięćdziesiątych także na badania wód podziemnych, a zwłaszcza na szeroko rozumianą ochronę środowiska przyrodniczego. Przyjrzyjmy się bliżej wysiłkom badawczym Oddziału w ostatnim dziesięcioleciu.

Surowce mineralne i ochrona środowiska

Na terenie prac Oddziału znajdują się przede wszystkim surowce skalne, w tym unikalne, płytko występujące kamienie bloczne i dekoracyjne. Są one szczególnie zagrożone rabunkową eksploatacją. Nic więc dziwnego, że Oddział Świętokrzyski, jako jeden z pierwszych ośrodków geologicznych w Polsce, bardzo ostro podniósł sprawę racjonalnego wykorzystania surowców mineralnych, ich ochrony, a także ochrony środowiska przyrodniczego przed skutkami niewłaściwej eksploatacji.

Oddział opracował wzorcowe rozwiązania geośrodowiskowe, m.in. w postaci sozologicznej klasyfikacji złóż kopalin, instrukcji dla gminnej inwentaryzacji kopalin, metodyki sozologicznej oceny eksploatacji kopalin na terenach leśnych, zasad racjonalnej gospodarki złożami kopalin blocznych i dekoracyjnych, atlasów geologiczno-sozologicznych w skali 1:50 000 (Ponidzie i obszar przedborsko-małogoski), prototypu szczegółowej mapy geologiczno-gospodarczej regionu świętokrzyskiego w skali 1:25 000 (ark. Chęciny) oraz koncepcji monitoringu litosfery. Oddział jest od początku (od 1996 r.) współorganizatorem corocznych Międzynarodowych Targów Kamienia i Maszyn Kamieniarskich INTERKAMIEŃ w Kielcach.

Wiele prac z zakresu ochrony złóż kopalin i generalnie ochrony środowiska zleconych było przez władze wojewódzkie, zwłaszcza województwa kieleckiego. Z ich inicjatywy wykonano atlas geochemiczny Kielc w skali 1:50 000, przebadano rozmieszczenie skażeń wzdłuż wybranych głównych ciągów komunikacyjnych województwa i wpływ zwałowisk siarki w Osieku (kop. Grzybów) na środowisko, opracowano sozologiczne uwarunkowania ekorozwoju zlewni rzeki Kamiennej, zinwentaryzowano zasoby walorów środowiskowych województwa kieleckiego i zorganizowano stały monitoring zanieczyszczenia gleb i wód w otoczeniu elektrociepłowni Kielce.

W Oddziale Świętokrzyskim narodziła się też i rozwinęła idea geologicznego parku krajobrazowego, chęcińsko-kieleckiego, a ostatnio wydano w dwóch wersjach językowych (polskiej i angielskiej) mapę geologiczno-krajoznawczą Gór Świętokrzyskich w skali 1:200 000.

Nie dziwi zatem szerokie włączanie przedstawicieli Oddziału Świętokrzyskiego PIG do pracy w takich państwowych i lokalnych, specjalistycznych zespołach, jak Komisja Nauk Geologicznych PAN, Komisja Zasobów Kopalin przy Ministrze OŚZNiL, Państwowa Rada Ochrony Przyrody, Wojewódzka Komisja Ochrony Przyrody, Wojewódzka Komisja Geologiczna, Komisja Zasobów Naturalnych Sejmiku Województwa Kieleckiego, czy Komitet Opieki Jaskini "Raj".

Kartografia geologiczna i regionalne badania geologiczne

W latach dziewięćdziesiątych ukończono w regionie prace nad seryjną Mapą Geologiczną Polski w skali 1:200 000 (ark. Sandomierz) oraz nad Szczegółową Mapą Geologiczną Polski w skali 1:50 000 (13 arkuszy). Doświadczeni kartografowie Oddziału wspierają od tej pory prace nad SMGP prowadzone na pograniczu Wielkopolski i Pomorza Zachodniego (ukończono 6 arkuszy, dalsze 3 - w toku). Na obszarze świętokrzyskim zainicjowano natomiast wykonywanie seryjnej mapy geologicznej w skali 1:25 000. Dotychczas opracowano generalną instrukcję (tymczasową) i wykonano 4 pilotowe arkusze (na ark. 1:50 000, Piekoszów). Gotowa jest również nowoczesna wersja mapy geologicznej paleozoicznego jądra G. Świętokrzyskich w skali 1:200 000.

Intensywnie badano stratygrafię wybranych formacji geologicznych: kambru, dewonu, permu, triasu (pstrego piaskowca) i miocenu. Wykorzystywano do tego celu nowe grupy skamieniałości (akrytarchy dla kambru, konodonty dla dewonu), metody litostratygraficzne (perm - trias), a także wskaźniki geochemiczne (stront w mioceńskiej serii gipsonośnej). Oddział szeroko wykorzystał przy tym wyniki ostatnich głębokich wierceń Instytutu (Nieświn PIG-1, Opoczno PIG-2, Ostałów PIG-2, o głębokości od 2356 m do 3055 m).

W wyniku tych badań stwierdzono, że górny kambr występuje również na obszarze kielecko-łagowskim, uściślono budowę pogranicza syluru i dewonu, szczegółowo rozpoziomowano utwory cechsztynu i pstrego piaskowca oraz mioceńskie utwory gipsonośne. Badania uwęglenia akrytarch dały początek studiom zmian termicznych utworów kambryjskich, sugerując ich wzrost w obszarze świętokrzyskim z południa na północ i ze wschodu na zachód. Analiza utworów permo-mezozoicznych wykazała obecność serii wielkich zrębów i rowów, przebiegających w kierunku WNW-ESE, o zrzutach przekraczających miejscami 1000 m.

Hydrogeologia

Oddział zaangażowany jest w szeroki program monitoringu ilości i jakości wód podziemnych regionu świętokrzyskiego. Przede wszystkim ma pod swoją opieką sieć Stacjonarnych Obserwacji Wód Podziemnych w międzyrzeczu Wisły i Pilicy (46 punktów obserwacyjnych oraz 4 Stacje Hydrogeologiczne) oraz regionalny fragment krajowego Monitoringu Jakości Zwykłych Wód Podziemnych (44 punkty).

Ponadto, na zlecenie Urzędów Wojewódzkich zorganizowane zostały sieci monitoringu wód podziemnych województwa kieleckiego (93 punkty) i tarnobrzeskiego (61 punktów). Prowadzone są również systematyczne obserwacje ujęć wód pitnych w Kielcach, Zagnańsku i Busku. Ostatnio zorganizowano też monitoring zanieczyszczeń wód podziemnych w otoczeniu fabryki łożysk tocznych "Iskra".

Szeroko zakrojone są prace Oddziału przy opracowywaniu w swoim regionie seryjnej Mapy Hydrogeologicznej Polski w skali 1:50 000. Dotychczas ukończono 19 arkuszy, w przygotowaniu jest dalszych 8 arkuszy.

Działalność popularyzatorska

Działalność popularyzatorska jest cennym wkładem Oddziału w kulturalno-oświatowe życie regionu świętokrzyskiego. Ogniskuje się ono przede wszystkim, chociaż nie wyłącznie, w regionalnej filii Muzeum Geologicznego PIG. Poza stałą ekspozycją geologiczną, muzeum przygotowuje corocznie jedną - dwie wystawy okolicznościowe, odwiedzane przez 6-10 tysięcy osób. W tym roku padnie prawdopodobnie rekord popularności muzeum dzięki magnetycznej sile wystawionego ostatnio dilofozaura (dinozaura) Dyzia.

W oddziałowym muzeum organizowane są też lekcje geologii dla uczniów szkół średnich, nie wspominając już kieleckiego technikum geologicznego. Pracownicy Oddziału prowadzą również często wykłady w miejscowych uczelniach wyższych, a ich studenci często korzystają z oddziałowej biblioteki, najbogatszej w wydawnictwa geologiczne w całym regionie. Również filia Centralnego Archiwum Geologicznego, przechowująca ponad 60 tysięcy mb rdzeni wiertniczych oraz wiele niepublikowanych opracowań geologicznych, stanowi ważny ośrodek informacji geologicznej dla regionu. Dzięki tym walorom, Oddział Świętokrzyski Instytutu włączony został na listę najważniejszych instytucji kultury województwa świętokrzyskiego. Cieszy się więc także dużym zainteresowaniem lokalnych mediów, od prasy i radia począwszy, a na telewizji kablowej kończąc.

Infrastruktura

Lata dziewięćdziesiąte sprzyjały również daleko idącej modernizacji budynku i wyposażenia Oddziału. Przede wszystkim jednak ostatecznie uporządkowano prawo własności Instytutu do budynków Oddziału, które jeszcze przed dziesięciu laty znajdowały się na terenie działek ośmiu różnych właścicieli.

Całkowicie wymieniono instalację centralnego ogrzewania na olejową - nowoczesną i ekologiczną, oraz całą sieć elektryczną. Przeprowadzono następnie generalny remont głównego budynku, likwidując przy okazji pomieszczenia dawnego, zlikwidowanego w połowie lat dziewięćdziesiątych, laboratorium chemicznego, likwidując stary szyb windy towarowej i adaptując szereg pomieszczeń na potrzeby nowoczesnego laboratorium mikropaleontologicznego.

Korzystając z remontu, zainstalowano nowoczesną sieć komputerową typu Windows NT z 40 podwójnymi gniazdkami. Obsługuje ona 35 komputerów, 2 stacje graficzne i po dwa skanery, digitizery i plotery. Pracownicy korzystają m.in. z licencjonowanych programów Arc/Info, Arc-View, Intergraph, Corel-Draw, Adobe-Photoshop, Delphi 3.0, Borland C++ i innych. Skomputeryzowana jest również cała administracja. Oddział podłączony został ostatnio do sieci Internet.

Panuje generalne wrażenie, zarówno wśród pracowników Oddziału, jak i wśród jego kadry kierowniczej, że Oddział Świętokrzyski Państwowego Instytutu Geologicznego, mocno wrośnięty w ziemię świętokrzyską i dobrze znający jej potrzeby, jest przygotowany do stawienia czoła wyzwaniom nadchodzącego wieku.

Czego im wszyscy serdecznie życzymy.

Maciej Podemski




©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy