Strona główna

*William Szekspir „Gdy umiera piękno, wraca czarny chaos


Pobieranie 26.31 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar26.31 Kb.
20.03.2010
*William Szekspir

- „Gdy umiera piękno, wraca czarny chaos”

- człowiek który potrafi przeżywać estetyczne piękno, dzięki muzyce, sztuce, nie jest zdolny do zdrady.

- poezja ma moc czynienia nieśmiertelnym artystę i utwór

- wzorem dla artysty jest natura. Jej prostota i oczywistość, skromność, życie natury to są rzeczy do których poeta powinien się odnosić, odwzorowywać.

- sztuka naturę przewyższa, wyobraźnia pracuje lepiej niż natura

- sztuka może działać na przekór naturze, ożywiać to co jest martwe i odwrotnie.

- sztuka może posługiwać się naturą

- sztuka poprzez oszukiwanie odbiorcy tak naprawdę przekazuje prawdę

- „prawdziwa poezja to prawdziwe kłamstwo”

*F. Bacon

- rozum, pamięć, wyobraźnia

- rozum tworzy naukę, w pamięci zapisujemy fakty, możemy wyciągnąć z niej niektóre wątki i łączyć w spójną całość. Dzięki wyobraźni jest poezja. Poezja wykracza poza rzeczywistość, fakty, może wymyślać rzeczy których nie ma. Dostarcza nam przyjemności, gdyż wytwarza świat doskonalszy, taki który nam bardziej odpowiada. Poezja nas zaskakuje, może czerpać z historii by następnie naprawiać jej wątki.

W rzeczywistości dostosowujemy swoje pragnienia do rzeczy, w poezji dostosowują się do naszych pragnień. Poezja to wiersz. Utwór poetycki dotyczy fikcji. Poezja ma wzniosły cel, moralnie udoskonala odbiorców i dostarcza im przyjemności.

- większość sporów jest jałowa gdyż wynika z innego rozumienia słów.
*Giambattista Vico

- koncepcja poety jako pierwotnego mędrca

- fascynacja wyobraźnia
*G. Leibniz

- uważał że żyjemy w najlepszym świecie

- każda jednostka jest monadą (częścią zamkniętą) bez okien

- każda monada konstytuuje się (organizuje, tworzy, związuję)

- zajmuje się swoją wewnętrzną potrzebą rozwoju, dąży do doskonałości

- przyjemność wiąże się z kontemplacją piękna

* Aleksander Baumgarten

- sztuka jest bardzo szczególną drogą poznania

- poznanie świadome

- 1750 r. „Estetyka”

- estetyka nie odnosi się do piękna, w całości estetyka jest nauka o poznaniu zmysłowym
*Immanuel Kant

- dwa pnie poznania: empiria (oparty na doświadczeniu), rozum.

- poznanie ludzkie polega na doświadczeniu i myśleniu.

- zwrot kopernikowski w myśleniu, to jak poznajemy świat zależy od naszego myślenia

- transcentendalność (wykraczające poza zasięg ludzkiego poznania) Kantowska

- jest prekursorem włączenia piękna i sztuki do nauk filozoficznych, w obręb badań filozoficznych

- ani piękno, ani sztuka nie mają nic wspólnego z prawdą, nie odnoszą się do rzeczy, sztuka jest wolną drogą wyobraźni, wolna drogą władz poznawczych

- „Krytyka czystego rozumu” 1781r

- „Krytyka praktycznego rozumu”

- „Krytyka władz sądzenia” 1790 – analiza piękna zawartego w sztuce, analiza piękna przyrody

- celem poezji miało być poruszenie naszej wyobraźni i pobudzenie naszej wrażliwości

- trzecia droga poznawania rzeczywistości

- uczucie nie jest władzą poznawczą

- refleksyjny i determinujący sąd smaku

- refleksyjny odnosi się do sądów czysto formalnych

- determinujący konstytuuje przedmiot, sąd określa przedmiot, tworzy go takim jakim potem jest

- sąd estetyczny: prawda współgra z oczekiwaniami podmiotu

- sąd teleologiczny: natychmiast, współgranie z oczekiwaniami jest niemożliwe

- całość natury jako mechanizm (anatomia natury i wolności)

- koncepcja geniusza: wrodzona dyspozycja, natura i geniusz działają razem, współgrają, działanie z naturą zgodne z jego wewnętrzną potrzebą

- wolność i natura: nie są zgodne, obcowanie z naturą sprawia ból i hamuje nasza wyobraźnie

- wielkość natury przerasta naszą możliwość przyjmowania świata

- bezsilność względem natury

- bezinteresowność przeżycia piękna estetycznego, doświadczamy tak wielką przyjemność że nie pragniemy posiadać owego przedmiotu.


* Fiśte

- transcentendalny idealizm

- połączył filozofię kantowską z romantyzmem

- duch wnosi w filozofię życie

- sztuka posiada funkcję wieszczą

- przekazuję myśl kantowską, naukę o estetyce, inne koncepcje ma odmienne


*Sheling

- idealizm transcentendalny

- dwie drogi refleksji

- filozofia dogmatyczna nie kwestionuję swoich założeń, czerpie z działania

- filozofia krytyczna według Shelinga powinna być transcentendalna

- 1 krok poznawania otoczenia, postrzeganie czegoś jako doświadczenia

- 2 krok uświadomienie sobie że postrzegam przedmiot, jesteśmy świadomi własnej świadomości

- sztuka jako umiejętność panowania nad materią, pierwiastek poetycki jest konieczny żeby dzieło sztuki mogło zaistnieć (tech-ne)


*Hegel

- gdy dzieje się coś strasznego, tragedia, wtedy możliwy jest postęp

- „Nauka logiki” jedna z najważniejszych książek

- sztuka jest najważniejszą formą urzeczywistnienia się ducha, jednak najmniej doskonałą, doskonalsza jest religia

- w pięknie artystycznym dokonuję się synteza zjawiska i idei

- piękno artystyczne jest ważniejsze niż piękno natury, gdyż artystyczne piękno nie kieruje się rozumem

- w sztuce dochodzi do syntezy treści formy

- sztuka romantyczna jest próbą zawarcia tego co niematerialne w tym co materialne, rzeczywiste

- filozoficzna teoria sztuki doprowadziła do tego że cel sztuki jest poza nią, stał się czymś zewnętrznym

- istotą sztuki jest to że ma objawiać prawdę


*romantyzm

- naukowy obraz postrzegania piekna wywodzi się od Kanta

- sztuka romantyczna to nie tylko ta z przełomu XVIII i XIX wieku

- sztuka przestaje być zwierciadłem natury, nie musi nic naśladować

- Ew. św. Jana „na początku było słowo’ najważniejszy cytat dla romantycznych myślicieli

- pierwotna solidarność sztuki i prawdy

- sztuka wyzwala prawdę, ona zaś później będzie poparta religijnie bądź naukowo

- sztuka jest podst. Źródłem poznania rzeczywistości. Jedyna forma w której człowiek jest kreatorem na miarę Boga

- apogeum przekonania że artysta jest kimś wielkim, artysta = Demiurg (wyżej niż człowiek, niżej niż Bóg, łącznik)

- jest również postrzegany jako asceta

- dzieło sztuki jest dowodem na to że można zawrzeć to co nieskończone w tym co skończone

- 1798r. „Atenneum” bracia Shleglowie, Novalis – pismo w którym po raz pierwszy drukowano pisma romantyków
*Novalis

- w odkrywaniu nieskończoności, odkrywamy własną skończoność


- prawdę natury możemy odkryć we własnym zdziwieniu, zachwycie, odkrywamy cudowność natury która ma związek z nieskończonością
*bracia Shlegel

- ironia jest formą paradoksu, polega to na tym że, prawda przeniosła się poza świat

- problem nie polega na tym że nie możemy dotrzeć do prawdy, tylko na tym że tak skupiliśmy się na docieraniu że zapomnieliśmy o prawdzie

- poezja od krytyki poezji niczym się nie różni, bo i jedno i drugie powiela

- poeta musi być ironistą

- mit może stać się odniesieniem

- tradycja wpływa na kształt słów

- religia = mit, w obu odkłada się czas


*Shealer

- moralność i postępowanie według jej zasad nie wyklucza naszej wewnętrznej potrzeby, zgadzamy się na nią i żyjemy w harmonii

- człowiek który doznaje wewnętrznego pogodzenia nazywany jest piękną duszą

- 1795r. – listy o estetycznym wychowaniu człowieka

- emancypacją stanie się możliwa dla ludzkości jako całości a nie jednostek, prowadzi to do harmonii społeczeństwa
*J.W. von Goethe

- koncepcja mimesis (naśladowania)

- sztuka da Goethego nie jest mimetyczna

- nie ma bezpośredniej zależności między sztuką a życiem

- człowiek funkcjonuję w naturze, jest jej częścią, sprzeciw wobec subiektywizmu i koncepcji Fiśtego

- naczelnym celem sztuki nie jest tworzenie geniuszy, lecz kształtowanie społeczeństwa (edukacja –wola-sztuka)

- najważniejsze dziedziny sztuki to literatura i poezja

- związek sztuki z nauką

- piękno w sztuce może być przedstawione poprzez symbole

- człowiek jako najwyższe piękno

- działanie w sztuce polega na uprzednim poznaniu praw natury

- koncepcja widzenia barw (jak postrzegamy świat), analiza skłonności do barw poszczególnych narodów

- inne upodobania co do kolorów ubrań ludzi wykształconych i tych bez wykształcenia

- teoria widzenia barw nie ma naukowego potwierdzenia, lecz stosuję się ją w malarstwie

- malarstwo dla Goethego jest ważniejsze niż rzeczywistość gdyż dąży do tego co byśmy chcieli poznać

*Oświecenie


*Artur Schopenhauer

- fascynacja Goethe

- był niechętny Heglowi, w swojej naturze był pesymistą

- fascynacja klasyczną filozofią indyjską

- „Świat jako wola i przedstawienie” 1820r.

- fascynacja kantyzmem


*Kierkegaard

- odróżniał strach i lęk, strach pojawia się często w naszym życiu, pojawia się nagle, gwałtownie i szybko znika

- lęk towarzyszy nam zawsze, boimy się skończoności zycia

- życie jest metoda uciekania od lęku

- 3 stadia radzenia sobie z lękiem i egzystencją:

1. egzystencja estetyczna:

2. Egzystencja etyczna

3. egzystencja religijna: - typ religijności polegający na udziale w społ. Religijnym

- typ religijności polegający na byciu rycerzem wiary np. Abraham

Ad. 1


- obszar zagadnień estetycznych jest blisko religijnych, gdyż każdy przeżycia te przechodzi sam, nie ma słów by to opisać.

- wobec niektórych doświadczeń jesteśmy samotni, nie możemy się nimi dzielić

- sztuka jest aspołeczna, wybija nas z rytmu życia społecznego

Dwie fazy: - esteta bezpośredni don Juan: w pogoni za przyjemnością która jest pożądaniem, pragnieniem. Świat jest zbiorem różnych opcji zadowolenia, jest wyzbyty wartości. Życie od przyjemności do przyjemności jest życiem bez celu. Zdaje sobie sprawę z bezcelowości swego popędu i swojej moralności egzystencjalnej dlatego chwyta każdą okazję by się zadowolić i wciąż szuka podniety.



- esteta refleksyjny Antygony: największym zagrożeniem jest nuda, skupia się nad życiem wewnętrznym, izoluję się od życia zewnętrznego, wtedy t oddaje się marzeniom. Niemożliwość zdobywania doświadczenia, nie chce się uczyć. Kochając coś np. pracę, trzeba to zostawić, gdyż kochając przywiązujemy się a następnie przechodzimy do nudy. Chroniczny brak satysfakcji. Egoista.

Ad.2


- wszystko to prowadzi do egzystencji etycznej. Odwrotności estetycznej. Końcowo dążenie do egzystencji religijnej.
*Nietzsche

- koncepcja kultury: różni się od zwierząt

- zwierzęcość skupia się na zadowoleniu podstawowych biologicznych potrzeb

- kultura jest czymś więcej niż możliwością obcowania z piękną formą

- kultura nie jest zbiorem naukowych informacji

- różne kultury, różnych narodów, lecz wszyscy mamy jedną pierwotną opowieść, kulturę mityczną

- kultura jest poprawioną naturą

- wytwory kultury harmonizują świąt, a egzystencja nabiera sensu, inaczej bylibyśmy zanurzeni w zwierzęcości

- Jakie są czynniki rozwoju i upadku ludzkości??

Dionizos(najlepiej ukazuję się w muzyce) Apollo

Przeciwstawne do siebie, z jednej strony zabawa,



z drugiej życie prawe, według zasad.

- człowiek teoretyczny – wszystko da się logicznie wytłumaczyć, np. Sokrates, którego Nietzche uważała prowodyra upadku kultury greckiej, gdyż chciał logicznie wytłumaczyć coś co powinno być nie tłumaczone (dionizowski sposób myślenia)


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość