Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny do programu z historii „Śladami przeszłości” dla klas I-III



Pobieranie 189.81 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar189.81 Kb.
Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny do programu z historii „Śladami przeszłości” dla klas I-III

Temat

Wymagania konieczne – ocena dopuszczająca

Wymagania podstawowe – ocena dostateczna

Wymagania rozszerzające – ocena dobra

Wymagania dopełniające – ocena bardzo dobra

Co to jest historia?

- poprawnie posługuje się terminami: historia, źródło historyczne, archeologia, epoki historyczne, chronologia, nasza era, przed naszą erą, wiek, prahistoria

- podaje przykłady źródeł pisanych i niepisanych

- określa wiek danego wydarzenia i umiejscawia je w odpowiedniej epoce historycznej


- dokonuje prostej klasyfikacji źródeł historycznych

- wymienia nazwy epok historycznych w kolejności chronologicznej: starożytność, średniowiecze, nowożytność, współczesność




- wyjaśnia, na czym polega praca historyka i archeologa

- określa ramy chronologiczne epok historycznych



- omawia rolę źródeł historycznych

w procesie poznawania dziejów

- wymienia stosowane w przeszłości sposoby mierzenia czasu

- rozumie potrzebę tworzenia systemu datacji i posługiwania się nim



Prahistoria człowieka

- wskazuje na mapie kolebkę ludzkości

- wymienia sposoby krzesania ognia, stosowane przez człowieka pierwotnego



- poprawnie posługuje się terminami: ewolucja, australopitek, homo habilis, homo erectus, homo neandertalensis, homo sapiens, paleolit, koczowniczy tryb życia

- wymienia w kolejności etapy ewolucji człowieka

- opisuje warunki życia ludzi

w czasach prahistorycznych

- podaje nazwy najważniejszych wynalazków człowieka z czasów prahistorycznych


- określa ramy chronologiczne kolejnych etapów ewolucji człowieka

- podaje najistotniejsze cechy wyglądu różnych gatunków człowiekowatych

i ich umiejętności

- wyjaśnia, na czym polegała zależność człowieka od przyrody

- wymienia przyczyny powstania pierwszych dzieł sztuki tworzonych przez praludzi


- wskazuje na mapie kierunki i trasy ekspansji gatunku ludzkiego

- omawia znaczenie tworzenia

i praktycznego zastosowania narzędzi oraz opanowania umiejętności krzesania ognia dla rozwoju człowieka


Tajemnice sprzed wieków – Jak zbadano pochodzenie człowieka?

- przedstawia postać Karola Darwina

i jego odkrycie

- poprawnie posługuje się terminami: ewolucjonizm, antropologia


- wymienia teorie dotyczące powstania człowieka

- opisuje, czym zajmuje się antropolog - omawia sposoby ustalania wieku znalezisk



- wyjaśnia różnice między teorią kreacjonizmu a ewolucjonizmu

- przedstawia znaczenie badań naukowych oraz wykorzystania różnych technologii dla poznania historii człowieka




- omawia teorię ewolucji Karola Darwina

- prezentuje argumenty zwolenników

i przeciwników ewolucjonizmu


Czas wielkich przemian

- określa ramy chronologiczne rewolucji neolitycznej

- opisuje życie codzienne ludzi przed rewolucją neolityczną




- poprawnie posługuje się terminami: neolit, rewolucja neolityczna, osiadły tryb życia, megalit, dolmen, epoka brązu, epoka żelaza

- przedstawia zmiany, które zaszły

w życiu człowieka w okresie neolitu

- podaje nazwy metali wykorzystywanych przez praludzi

- omawia sposób wytopu brązu i żelaza

- wymienia rodzaje narzędzi i ozdób wytwarzanych w epoce brązu



- przedstawia wpływ zmian klimatycznych na tryb życia człowieka pierwotnego

- charakteryzuje tryb życia i zajęcia ludzi epoki neolitu

- nazywa i lokalizuje na mapie najstarszą znaną osadę ludzką

- omawia wygląd pierwszych osad

- opisuje wygląd i funkcje budowli megalitycznych

- wskazuje na mapie miejsce położenia najbardziej znanej budowli megalitycznej




- uzasadnia słuszność określenia rewolucja dla zmian, które zaszły

w życiu człowieka w okresie neolitu

- omawia wygląd pierwszych osad

- opisuje wygląd i funkcje budowli megalitycznych

- wyjaśnia, jakie zmiany nastąpiły

w życiu człowieka dzięki opanowaniu umiejętności wytopu metali



W kraju Sumerów

- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji sumeryjskiej

- poprawnie posługuje się terminami: cywilizacja, Żyzny Półksiężyc, Mezopotamia, system irygacyjny, Sumerowie, miasto-państwo, królowie-kapłani, zikkurat

- lokalizuje na mapie Mezopotamię

- określa rolę rzek w starożytnej Mezopotamii




- omawia położenie geograficzne

i warunki naturalne panujące w Mezopotamii

- określa rolę rzek w starożytnej Mezopotamii

- opisuje wygląd miast sumeryjskich

- wymienia osiągnięcia Sumerów


- charakteryzuje oddziaływanie warunków naturalnych na życie mieszkańców Mezopotamii

- wyjaśnia, jaki wpływ na organizację pierwszych państw miało ich położenie geograficzne i warunki naturalne




- przedstawia związek między budową

i utrzymaniem sieci irygacyjnej

a powstaniem pierwszych państw

- omawia organizację państwa Sumerów



Babilonia i Asyria

- poprawnie posługuje się terminami: Babilon, Kodeks Hammurabiego, politeizm, Aszur, Niniwa

- lokalizuje na mapie państwo babilońskie i asyryjskie

- omawia najważniejsze zasady prawne zapisane w Kodeksie Hammurabiego


- zna daty: ok. 2 tys. lat p.n.e., XVIII w. p.n.e., VII w. p.n.e., 612 r. p.n.e., VI w. p.n.e.

- prezentuje najważniejsze fakty

z historii Asyrii i Babilonii

- przedstawia postacie: Hammurabiego, Nabuchodonozora II, Sargona II Wielkiego, Asurbanipala

- wymienia rodzaje wojsk wchodzących w skład armii asyryjskiej


- omawia organizację państwa babilońskiego

- wyjaśnia znaczenie kodyfikacji prawa dla sprawnego funkcjonowania państwa

- interpretuje zasadę „oko za oko, ząb

za ząb”


- omawia system religijny starożytnej Babilonii

- przedstawia osiągnięcia cywilizacji asyryjskiej

- opisuje organizację armii asyryjskiej


- ocenia starożytny system prawny

- opisuje wygląd Babilonu za panowania Nabuchodonozora II

- przedstawia osiągnięcia cywilizacji asyryjskiej

- wymienia czynniki, które umożliwiły Asyryjczykom prowadzenie skutecznej polityki podbojów




W Egipcie faraonów

- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji egipskiej

- poprawnie posługuje się terminami: Egipt Górny, Egipt Dolny, faraon

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Egipcie

- lokalizuje na mapie Egipt

- charakteryzuje strukturę społeczeństwa egipskiego



- zna daty: ok. 3 tys. lat p.n.e., XIII w. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- przedstawia postać Ramzesa II i jego najważniejsze dokonania

- określa zakres władzy faraona


- wyjaśnia rolę Nilu w rozwoju cywilizacji egipskiej

- uzasadnia słuszność określenia „Egipt – darem Nilu”

- omawia organizację państwa egipskiego

- prezentuje dzieje Egiptu w I tysiącleciu p.n.e.



- omawia organizację państwa egipskiego

- opisuje państwo egipskie za panowania Ramzesa II




Piramidy, mumie i hieroglify

- poprawnie posługuje się terminami: politeizm, mumia, mumifikacja, sarkofag, piramida, sfinks, hieroglify, Dolina Królów

- wymienia imiona najważniejszych bogów egipskich




- zna daty: ok. 2500 r. p.n.e., 1313 r. p.n.e.

- podaje nazwy najsłynniejszych piramid egipskich

- przedstawia największe osiągnięcia cywilizacji egipskiej


- wymienia cechy charakterystyczne wyglądu wybranych bogów egipskich

- omawia rolę religii w życiu starożytnych Egipcjan.

- tłumaczy, czym były i jak budowano egipskie piramidy

- określa system wartości starożytnych Egipcjan

- przedstawia przeznaczenie Doliny Królów


- podaje przyczyny mumifikacji zwłok

- opisuje etapy procesu mumifikacji

- określa system wartości starożytnych Egipcjan

- ocenia wkład mieszkańców Egiptu w rozwój cywilizacji




Tajemnice sprzed wieków

– Jak dawniej badano zabytki starożytnego Egiptu?






- zna daty: 1798 r., 1922 r.

- przedstawia postacie: Howarda Cartera, lorda Carnarvona, Tutenchamona



- wyjaśnia różnice między dawną a współczesną archeologią

- omawia okoliczności odkrycia grobowca Tutenchamona

- opisuje wygląd grobowca Tutenchamona


- określa okoliczności, w których doszło do rozpoczęcia badań archeologicznych w Egipcie

- omawia okoliczności odkrycia grobowca Tutenchamona

- opowiada, czego dotyczy tzw. klątwa Tutenchamona

- ocenia postawę pierwszych badaczy dziejów Egiptu



Starożytny Izrael

- poprawnie posługuje się terminami: Hebrajczycy, Kanaan, Palestyna, Jahwe, Juda, Izrael, niewola babilońska, prorok, Mesjasz, monoteizm, judaizm, dekalog, menora, Biblia, Tora

- lokalizuje na mapie Izrael

- omawia położenie geograficzne

i warunki naturalne Palestyny




- określa ramy chronologiczne istnienia państwa żydowskiego

- przedstawia postacie: Abrahama, Mojżesza, Dawida, Salomona, Cyrusa II Wielkiego

- określa różnice między wierzeniami Żydów i pozostałych cywilizacji starożytnych


- wskazuje na mapie szlak wędrówki Izraelitów i omawia jej przebieg

- opisuje okoliczności powstania państwa Izrael

- przedstawia okoliczności upadku państwa żydowskiego

- charakteryzuje system wierzeń Izraelitów

- opisuje wygląd świątyni jerozolimskiej


- omawia sytuację narodu żydowskiego po śmierci Salomona

- określa rolę proroków w życiu Hebrajczyków

- ocenia rolę Biblii jako źródła historycznego


Indie i Chiny

- określa czas powstania cywilizacji Indii i Chin

- przedstawia postacie: Buddy, Konfucjusza

- lokalizuje na mapie Indie i Chiny

- omawia położenie geograficzne

oraz warunki naturalne cywilizacji indyjskiej i chińskiej


- poprawnie posługuje się terminami: Harapa, Mohendżo Daro, cytadela, Ariowie, kasty, system kastowy, buddyzm, hinduizm, nirwana, Wielki Mur Chiński, terakotowa armia

- wymienia osiągnięcia cywilizacji indyjskiej i chińskiej



- omawia pierwsze cywilizacje powstałe w dolinie Indusu

- przedstawia zasady funkcjonowania społeczeństwa indyjskiego za rządów Ariów

- podaje cechy charakterystyczne systemu wierzeń indyjskich

- opisuje organizację państwa chińskiego

- wyjaśnia przyczyny budowy Wielkiego Muru Chińskiego

- charakteryzuje system filozoficzny stworzony przez Konfucjusza





- omawia pierwsze cywilizacje powstałe w dolinie Indusu

- określa system wartości wyznawców buddyzmu

- prezentuje zasięg terytorialny buddyzmu w przeszłości i współcześnie

- tłumaczy, dlaczego konfucjanizm stał się religią państwową



Od rysunków naskalnych do alfabetu

- wymienia rodzaje pisma, którymi posługiwały się ludy starożytne

- podaje nazwy materiałów piśmienniczych stosowanych w starożytności




- podaje daty powstania poszczególnych rodzajów pisma

- poprawnie posługuje się terminami: piktogramy, pismo klinowe, hieroglify, pismo demotyczne, papirus, alfabet, Fenicjanie

- określa rolę pisma w starożytności

- opisuje znaczenie pisma stworzonego przez Fenicjan



- wyjaśnia przyczyny powstania pisma

- przedstawia historię pisma

- tłumaczy, na czym polega wyższość pisma alfabetycznego nad pismem obrazkowym


- omawia znaczenie powstania pisma

dla rozwoju cywilizacji ludzkiej - opisuje sposób produkcji papirusu

- wyjaśnia znaczenie pisma dla cywilizacji współczesnej


Tajemnice sprzed wieków– Jak odczytano pismo Egipcjan?




- zna daty: 1799 r., 1824 r.

- poprawnie posługuje się terminami: Kamień z Rosetty, hieroglify, kartusz

- przedstawia postać Jeana Françis Champolliona

- opisuje okoliczności odczytania egipskich hieroglifów




- podaje okoliczności odnalezienia Kamienia z Rosetty

- opisuje, w jaki sposób odszyfrowano hieroglify egipskie




- wyjaśnia zasady posługiwania się hieroglifami

- wymienia cechy charakteryzujące rzetelnego badacza



Świat Hellenów

- omawia położenie geograficzne

i warunki naturalne Grecji

- poprawnie posługuje się terminami: Hellada, Hellenowie, kultura minojska, kultura mykeńska, polis, agora, kolonizacja, kolonia, metropolia

- lokalizuje na mapie Grecję




- określa ramy chronologiczne istnienia kultury minojskiej

i mykeńskiej

- lokalizuje na mapie Grecję

- wymienia czynniki jednoczące Greków

- wskazuje na mapie zasięg kolonizacji greckiej


- wyjaśnia wpływ warunków naturalnych na życie i zajęcia Greków,

a także na organizację państwowości greckiej

- opisuje życie i zajęcia mieszkańców Grecji

- omawia sposób powstawania państw greckich

- tłumaczy, jaką funkcję pełniła agora


- charakteryzuje kulturę minojską i mykeńską

- omawia sposób powstawania państw greckich

- tłumaczy, jaką funkcję pełniła agora

- wymienia przyczyny kolonizacji greckiej

- przedstawia przebieg kolonizacji greckiej


Demokratyczne Ateny

- poprawnie posługuje się terminami: Ateny, Attyka, demokracja, zgromadzenie ludowe (eklezja), demagog, strateg, ostracyzm, Akropol

- lokalizuje na mapie Ateny

- opisuje życie codzienne i zajęcia Ateńczyków


- zna datę 508 r. p.n.e.

- przedstawia postać Peryklesa i jego dokonania

- charakteryzuje społeczeństwo Aten

- wymienia nazwy instytucji rządzących polis




- prezentuje proces kształtowania się demokracji ateńskiej

- określa, które warstwy społeczne posiadały prawa polityczne, a które nie

- przedstawia cechy charakterystyczne demokracji ateńskiej

a współczesną

- omawia dokonania Peryklesa i ocenia jego rolę w rozwoju demokracji ateńskiej

- opisuje wygląd starożytnych Aten



- wskazuje podobieństwa i różnice między demokrację ateńską

a współczesną

- wyjaśnia, jaką rolę w demokracji ateńskiej odgrywał ostracyzm.


W starożytnej Sparcie

- lokalizuje na mapie Spartę

- charakteryzuje społeczeństwo spartańskie

- omawia życie i zajęcia Spartan

- wyjaśnia znaczenie powiedzeń:

„z tarczą lub na tarczy”, „mówić lakonicznie”


- przedstawia postać Likurga

- poprawnie posługuje się terminami: Sparta, Lakonia, heloci, periojkowie, geruzja, eforzy

- omawia ustrój Sparty i zadania instytucji sprawujących władzę w polis

- przedstawia okoliczności upadku państwa spartańskiego




- opisuje ustrój spartański i zasady jego funkcjonowania

- określa rolę i zadania królów spartańskich

- tłumaczy, jaką pozycję w społeczeństwie spartańskim zajmowały kobiety

- wyjaśnia, na czym polegało wychowanie spartańskie

- przedstawia związek między małą liczbą Spartan a ich sposobem wychowania i życia


- wskazuje różnice między ustrojem Sparty i Aten

- dokonuje oceny ustroju Sparty

- ocenia reguły, którym podlegało życie Spartan


Wojny perskie

- lokalizuje na mapie Persję i Grecję

- wskazuje na mapie trasy wypraw Persów przeciwko Grekom oraz miejsca najważniejszych bitew

- wymienia przyczyny wojen grecko-perskich


- zna daty: VI w. p.n.e., 490 r. p.n.e., 480 r. p.n.e., 479 r. p.n.e.

- przedstawia postacie: Dariusza, Kserksesa, Miltiadesa, Leonidasa i Temistoklesa oraz ich najważniejsze dokonania

- poprawnie posługuje się terminami: hoplita, hoplon, falanga, Persja, Nieśmiertelni, Maraton, Termopile, Salamina, Plateje, triera

- opisuje taktykę walki stosowaną przez Greków

- wyjaśnia symboliczne znaczenie słów: „Termopile”, „Przechodniu, powiedz Sparcie, że tu leżymy, wierni jej prawom”


- określa okoliczności wybuchu wojen grecko-perskich

- omawia wygląd i uzbrojenie greckiego hoplity

- opisuje wygląd triery

- podaje podstawowe informacje dotyczące państwa perskiego

- wyjaśnia pochodzenie tradycji biegu maratońskiego

- ocenia postawę wojowników spartańskich walczących pod Termopilami




- przedstawia przebieg konfliktu

grecko-perskiego

- omawia dokonania greckich dowódców

- tłumaczy, jakie czynniki zadecydowały o ostatecznym sukcesie Greków



Wierzenia starożytnych Greków

- lokalizuje na mapie Olimp i Delfy

- podaje imiona głównych bogów

i bogiń greckich oraz dziedziny życia, którym patronowali


- poprawnie posługuje się terminami: Tytani, Olimp, wyrocznia, Pytia, Akropol, mit, heros

- wymienia atrybuty poszczególnych bóstw

- wymienia imiona najsłynniejszych herosów greckich i ich czyny

- wyjaśnia rolę mitów w życiu Greków



- charakteryzuje system wierzeń starożytnych Greków

- określa rolę wyroczni w życiu Greków

- opisuje wygląd ateńskiego Akropolu

- streszcza mit o Prometeuszu

- opisuje wygląd greckich bóstw


- wyjaśnia, na czym polega postawa prometejska

- odszukuje w mitach wartości uniwersalne

- omawia rolę religii jako czynnika jednoczącego Greków


Igrzyska olimpijskie

- poprawnie posługuje się terminami: gimnazjon, agon, hipodrom, igrzyska, olimpiada, Olimpia, pięciobój olimpijski

- lokalizuje na mapie Olimpię

- wyjaśnia rolę sportu w życiu Greków

- wymienia dyscypliny sportowe znane starożytnym Grekom



- zna daty: 776 r. p.n.e., 393 r. n.e., 1896 r.


- opisuje przebieg starożytnych igrzysk olimpijskich

- charakteryzuje sposób traktowania zwycięzców igrzysk przez Greków




- przedstawia podobieństwa i różnice między starożytnymi a współczesnymi igrzyskami olimpijskimi

- omawia ideę starożytnych

i współczesnych igrzysk olimpijskich


Kultura starożytnej Grecji

- określa okoliczności narodzin

teatru greckiego

- podaje nazwy stylów malarskich stosowanych przez starożytnych Greków

- wymienia nazwy greckich porządków architektonicznych



- zna daty: ok. 750 r. p.n.e., ok. 534 r. p.n.e.

- przedstawia postacie: Sofoklesa, Arystofanesa, Homera, Fidiasza

i Myrona oraz ich osiągnięcia

- poprawnie posługuje się terminami: Wielkie Dionizje, koturny, dramat grecki, tragedia, komedia, skene, proskenion, orchestra, theatron, „Iliada”, „Odyseja”, meandry

- opisuje przebieg Wielkich Dionizji

- określa okoliczności narodzin



- wyjaśnia zasady obowiązujące

w teatrze greckim

- omawia rolę teatru w życiu starożytnych Greków

- przedstawia różnice między grecką tragedią a komedią

- opisuje wygląd teatru greckiego

- przytacza najważniejsze informacje dotyczące treści „Iliady” i „Odysei”

- wskazuje cechy charakterystyczne rzeźby i malarstwa greckiego


- określa różnice pomiędzy porządkami architektonicznymi występującymi

w starożytnej Grecji



Filozofowie i wynalazcy

- wymienia zagadnienia będące przedmiotem zainteresowania filozofów


- zna daty: VII/VI w. p.n.e., V w. p.n.e., IV w. p.n.e., II w. n.e., III w. p.n.e.

- przedstawia postacie: Sokratesa, Platona, Arystotelesa, Heraklita z Efezu, Demokryta z Abdery, Talesa

z Miletu, Pitagorasa, Euklidesa, Herodota, Tukidydesa, Klaudiusza Ptolemeusza, Archimedesa

- poprawnie posługuje się terminami: filozofia, logika, Akademia Platońska, Liceum, klepsydra

- opisuje dokonania przedstawicieli nauki greckiej


- opisuje okoliczności narodzin filozofii

- wyjaśnia rolę filozofii w życiu starożytnych Greków

- wymienia cechy, którymi powinien charakteryzować się rzetelny naukowiec


- przedstawia poglądy najsłynniejszych filozofów greckich

- wyjaśnia rolę filozofii w życiu starożytnych Greków

- ocenia wkład greckich filozofów i wynalazców w rozwój różnych dziedzin nauki


Podboje Aleksandra Macedońskie-go

- lokalizuje na mapie Macedonię

- wskazuje na mapie trasę wyprawy Aleksandra, miejsca najważniejszych bitew i zajęte terytoria



- zna daty: 338 r. p.n.e., 334 r. p.n.e., 333 r. p.n.e., 331 r. p.n.e., 323 r. p.n.e.

- przedstawia postacie: Filipa II, Aleksandra Wielkiego, Dariusza III

- poprawnie posługuje się terminami: Związek Morski, wojna peloponeska, Cheronea, Issos, Gaugamela, kultura hellenistyczna

- wyjaśnia przyczyny i skutki wojny peloponeskiej




- omawia sytuację w Grecji

po zakończeniu wojen z Persją

- wyjaśnia znaczenie klęski Greków w bitwie pod Cheroneą

- opisuje przebieg wyprawy Aleksandra przeciwko Persom

- podaje przyczyny i skutki podboju Persji przez Aleksandra

- prezentuje okoliczności zakończenia wyprawy Aleksandra

- omawia organizację imperium macedońskiego

- podaje cechy charakterystyczne kultury hellenistycznej



- przedstawia dokonania

Aleksandra Macedońskiego

- podaje przyczyny i skutki podboju Persji przez Aleksandra

- wymienia okoliczności powstania państw hellenistycznych

- ocenia wpływ jednostki na proces kształtowania dziejów


Początki Rzymu

- przedstawia postacie legendarnych założycieli Rzymu: Romulusa i Remusa

- lokalizuje na mapie Italię i Rzym

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Italii


- zna daty: 753 r. p.n.e., 509 r. p.n.e., 389 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Etruskowie, Italikowie, Latynowie, wilczyca kapitolińska, patrycjusze, plebejusze, Galowie, pyrrusowe zwycięstwo

- określa ramy chronologiczne istnienia monarchii w Rzymie

- wskazuje na mapie terytoria w Italii podbite przez Rzymian

- wymienia nazwy warstw społecznych w starożytnym Rzymie


- opowiada legendę o założeniu Rzymu

- wymienia imiona królów panujących w Rzymie

- charakteryzuje panowanie kolejnych królów rzymskich

- określa rolę i zadania poszczególnych warstw społecznych starożytnego Rzymu




- porównuje wpływ warunków naturalnych na rozwój cywilizacji rzymskiej i greckiej

- charakteryzuje panowanie kolejnych królów rzymskich

- omawia okoliczności obalenia monarchii w Rzymie

- omawia etapy podboju Italii

przez Rzymian

- podaje nazwy ludów italskich podbitych przez wojska rzymskie




Tajemnice sprzed wieków

– Jak poznano pochodzenie Etrusków?





- przedstawia postacie: Herodota, Dionizjusza z Halikarnasu

- lokalizuje na mapie siedziby Etrusków w Italii

- wskazuje na mapie prawdopodobne miejsca pochodzenia Etrusków

- wymienia osiągnięcia cywilizacji etruskiej



- omawia organizację państwa etruskiego

- opisuje tryb życia i zajęcia Etrusków




- dostrzega rolę współczesnych technologii w procesie poznawania dziejów

Republika rzymska

- wymienia nazwy najważniejszych instytucji władzy w starożytnym Rzymie


- przedstawia postać Cyncynata i jego najważniejsze dokonania

- poprawnie posługuje się terminami: republika, zgromadzenie ludowe, senat, kolegialność, konsul, dyktator, pretor, cenzor, edyl, kwestor, liktor, trybun ludowy, veto

- omawia zadania zgromadzenia ludowego, senatu i poszczególnych urzędników rzymskich


- przedstawia zasady funkcjonowania republiki rzymskiej

- podaje cechy, które powinien posiadać wzorowy obywatel Rzymu



- wskazuje podobieństwa i różnice między demokracją ateńską a republiką rzymską

- określa istotę sporu o prawa polityczne plebejuszy i sposób jego rozwiązania




Podboje Rzymu

- wymienia typy oddziałów wchodzących w skład armii rzymskiej




- zna daty: 264–241 r. p.n.e., 218–201 r. p.n.e., 216 r. p.n.e., 202 r. p.n.e., 149–146 r. p.n.e., 59 r. p.n.e., 52 r. p.n.e.

- przedstawia postacie: Hannibala, Scypiona, Juliusza Cezara, Wercyngetoryksa

- poprawnie posługuje się terminami: legion, oddział inżynieryjny, wojny punickie, Kartagina, Kanny, Zama, Alezja, imperium rzymskie

- wskazuje na mapie terytoria zajęte przez Rzymian podczas wojen punickich oraz w II i I w. p.n.e.



- omawia zasady organizacji armii rzymskiej

- określa przyczyny i skutki wojen punickich

- opisuje przebieg wojen punickich

- przedstawia podboje Rzymian

na przełomie II i I w. p.n.e.

- opisuje wygląd i elementy uzbrojenia rzymskiego legionisty

- charakteryzuje taktykę walki stosowaną przez Rzymian


- prezentuje dokonania Hannibala

- przedstawia podboje Rzymian

na przełomie II i I w. p.n.e.

- przedstawia dzieje podboju Galii

- wyjaśnia, jakie były przyczyny sukcesów podbojów prowadzonych przez Rzymian


Upadek republiki rzymskiej

- przedstawia postacie: Spartakusa, Gajusza Juliusza Cezara, Pompejusza, Krassusa, Marka Antoniusza, Oktawiana, Kleopatry


- zna daty: 71 r. p.n.e., 60 r. p.n.e., 48 r. p.n.e., 44 r. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: prowincja, namiestnik, łuk triumfalny, triumf, gladiator, sieciarz, samnita, arystokracja, Farsalos, Akcjum

- lokalizuje na mapie miejsca bitew

z okresu wojen domowych

- wymienia korzyści, jakie Rzym czerpał z posiadania prowincji

- omawia rolę triumfu w starożytnym Rzymie

- podaje przyczyny i przejawy kryzysu republiki rzymskiej

- opisuje przebieg uroczystości triumfu

- wyjaśnia, na czym polegały walki gladiatorów

- omawia przebieg powstania Spartakusa

- wymienia dokonania Juliusza Cezara

- opisuje okoliczności śmierci Kleopatry



- omawia skutki podbojów rzymskich dla mieszkańców Italii

- charakteryzuje sposób organizacji prowincji rzymskich

- przedstawia sytuację niewolników

w państwie rzymskim

- omawia przebieg powstania Spartakusa

- prezentuje przebieg wojen domowych w Rzymie




Cesarstwo rzymskie

- określa znaczenie dróg dla funkcjonowania imperium rzymskiego

- wymienia nazwy towarów sprowadzanych do Rzymu

- wskazuje na mapie prowincje podbite przez Rzymian w okresie cesarstwa

- lokalizuje na mapie bursztynowy szlak


- przedstawia postacie: Oktawiana Augusta, Klaudiusza, Trajana

- poprawnie posługuje się terminami: pax romana, pryncypat, cesarz, cesarstwo, romanizacja, bursztynowy szlak, barbarzyńcy, limes, Wał Hadriana

- wskazuje na mapie prowincje podbite przez Rzymian w okresie cesarstwa


- omawia sytuację w państwie rzymskim po zakończeniu wojen domowych

- wyjaśnia zasady pryncypatu

- przedstawia organizację państwa rzymskiego za czasów cesarstwa

- omawia sposób funkcjonowania gospodarki rzymskiej

- opowiada, w jaki sposób budowano drogi w państwie rzymskim


- przedstawia organizację państwa rzymskiego za czasów cesarstwa

- charakteryzuje politykę cesarstwa

w okresie pax romana

- uzasadnia słuszność twierdzenia,

że cesarstwo było „komedią republiki”

- określa zakres władzy cesarza




Życie w wiecznym mieście

- omawia funkcje Forum Romanum i łaźni rzymskich

- wymienia rozrywki starożytnych Rzymian




- poprawnie posługuje się terminami: Forum Romanum, łaźnia (termy), amfiteatr, atrium, perystyl, Ołtarz Pokoju, westalki

- podaje imiona najważniejszych bogów rzymskich

- określa podobieństwa między religią rzymską a grecką


- określa warunki życia w mieście

- wskazuje różnice w sposobie życia zamożnych i ubogich Rzymian

- przedstawia system wierzeń rzymskich


- opisuje wygląd starożytnego Rzymu

- porównuje Forum Romanum z ateńską agorą

- opisuje wygląd domu bogatego Rzymianina

- omawia zmiany w wyglądzie Rzymu za panowania Oktawiana Augusta

- opisuje wygląd rzymskiej świątyni

- wyjaśnia przyczyny popularności kultu bogów przejętych od ludności z terenów podbitych



Tajemnice sprzed wieków

– Jak odkryto Pompeje?






- zna daty: 79 r. n.e., 1748 r., 1861 r.

- przedstawia postać Giuseppe Fiorellego i jego dokonania

- lokalizuje na mapie Pompeje

- wymienia osiągnięcia cywilizacji rzymskiej



- wyjaśnia, na czym polega praca archeologa

- opisuje wygląd rzymskiego domu na podstawie wykopalisk w Pompejach




- opisuje wygląd rzymskiego domu na podstawie wykopalisk w Pompejach

- omawia wygląd Pompejów



Osiągnięcia Rzymian

- wymienia osiągnięcia kultury

i architektury rzymskiej

- wyjaśnia, do czego służyły Koloseum i akwedukty

- podaje nazwy rzymskich zbiorów praw

- omawia najważniejsze zasady prawne obowiązujące w starożytnym Rzymie


- zna daty: 449 r. p.n.e., 125 r. n.e., 70–82 r. n.e.

- przedstawia postacie: Galena, Wespazjana, Tytusa, Justyniana, Wergiliusza, Horacego, Owidiusza, Liwiusza, Tacyta, Swetoniusza, Mecenasa

- poprawnie posługuje się terminami: mozaika, Koloseum, akwedukt, Prawo XII Tablic, Kodeks Justyniana, mecenas

- omawia najważniejsze zasady prawne obowiązujące w starożytnym Rzymie

- wymienia przedstawicieli rzymskiej literatury i historii


- opisuje wygląd i funkcje Koloseum

- przedstawia sposób budowy akweduktów

- omawia osiągnięcia rzymskie

w dziedzinie prawa

- wyjaśnia rolę prawa rzymskiego jako podstawy współcześnie funkcjonujących systemów prawnych

- wymienia dokonania przedstawicieli rzymskiej literatury i historii

-


- tłumaczy, na czym polegał wpływ kultury greckiej na rzymską

- wskazuje przejawy oddziaływania kultury greckiej na rzymską

- omawia osiągnięcia rzymskie

w dziedzinie prawa

- wyjaśnia rolę prawa rzymskiego jako podstawy współcześnie funkcjonujących systemów prawnych

- ocenia wkład Rzymian w rozwój kultury światowej



Pierwsi chrześcijanie

- przedstawia postacie: Heroda Wielkiego, Poncjusza Piłata, Pawła

z Tarsu, Trajana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego

- charakteryzuje działalność Jezusa

- wymienia imion autorów ewangelii

- poprawnie posługuje się terminami: Mesjasz, apostołowie, chrześcijaństwo, chrystogram, Pismo Święte, ewangelia, teologia, katolicy, sobór, papież, heretyk, zabobon

- omawia najważniejsze zasady wiary chrześcijańskiej



- zna daty: 7–4 r. p.n.e., 14–30 r. n.e., 303–304 r., 313 r., 380 r., 392 r.

- określa symbole chrześcijaństwa

- lokalizuje na mapie zasięg chrześcijaństwa do V w. n.e.

- podaje nazwy ksiąg wchodzących

w skład Nowego Testamentu.


- określa sytuację narodu żydowskiego pod panowaniem Rzymian

- wyjaśnia przyczyny popularności chrześcijaństwa w starożytnym Rzymie

istnienia

- podaje przyczyny prześladowań chrześcijan




- wyjaśnia przyczyny popularności chrześcijaństwa w starożytnym Rzymie

- przedstawia okoliczności, w których chrześcijaństwo stało się religią panującą w Rzymie

- wskazuje przyczyny i konsekwencje sporów wewnątrz Kościoła chrześcijańskiego

- wymienia nazwy odłamów religii chrześcijańskiej

- opisuje organizację Kościoła chrześcijańskiego w pierwszych wiekach jego


Koniec świata starożytnego

- wskazuje na mapie linię podziału cesarstwa rzymskiego na część wschodnią i zachodnią

- lokalizuje na mapie tereny cesarstwa objęte wędrówką ludów

- określa wewnętrzne i zewnętrzne przyczyny upadku cesarstwa


- zna daty: 235 r., 395 r., 451 r., 476 r.

- przedstawia postacie: Dioklecjana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego, Attyli, Odoakra, Romulusa Augustulusa

- poprawnie posługuje się terminami: wielka wędrówka ludów, barbarzyńcy

- wymienia nazwy plemion barbarzyńskich atakujących cesarstwo



- wskazuje przejawy kryzysu

w państwie rzymskim

- określa sytuację Rzymu w czasie wędrówki ludów


- omawia sytuację w państwie rzymskim w III i IV w.

- charakteryzuje próby reform podejmowane przez cesarzy rzymskich Dioklecjana, Konstantyna i Teodozjusza

- opisuje tryb życia Hunów

- wyjaśnia, w jaki sposób barbarzyńcy przyczynili się do zniszczenia Rzymu

- wymienia przyczyny upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- omawia symboliczne znaczenie daty: 476 r.



Bizancjum

- lokalizuje na mapie Konstantynopol

i cesarstwo bizantyjskie

- poprawnie stosuje nazwy katolicyzm

i prawosławie dla poszczególnych odłamów Kościoła chrześcijańskiego



- zna daty: 330 r., 395 r., 527 r.

- przedstawia postać Justyniana I Wielkiego i jego dokonania

- poprawnie posługuje się terminami: Bizancjum, Nowy Rzym, Hagia Sophia, ogień grecki, ikona, katolicyzm, prawosławie

- wymienia nazwy terytoriów podbitych przez Justyniana

- wyjaśnia znaczenie określenia „Nowy Rzym”

- prezentuje osiągnięcia Bizancjum

w dziedzinie kultury i nauki


- opisuje okoliczności powstania Konstantynopola

- charakteryzuje sytuację w Bizancjum po upadku Rzymu

- wskazuje różnice między Kościołem wschodnim a zachodnim


- wyjaśnia wpływ warunków geograficznych na znaczenie Konstantynopola

- opisuje wygląd i rolę Konstantynopola

- przedstawia reformy wprowadzone przez Justyniana I Wielkiego

- omawia ustrój Bizancjum

- opisuje wygląd świątyni Hagia Sophia

- określa czynniki decydujące o sile militarnej Bizancjum

- omawia sytuację Kościoła chrześcijańskiego po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego


Początki islamu

- przedstawia postać Mahometa i jego dokonania

- poprawnie posługuje się terminami: islam, Allach, muzułmanie, hidżra, Koran, szariat, dżihad, meczet, świątynia Kaaba, minaret, kalif, arabeska

- lokalizuje na mapie Półwysep Arabski oraz miasta: Mekkę i Medynę


- zna daty: 622 r., 630 r., 632 r., 711 r.

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące na Półwyspie Arabskim

- wymienia filary wiary arabskiej

- wskazuje na mapie kierunki i zasięg podbojów Arabów

- prezentuje osiągnięcia arabskie w dziedzinie kultury i nauki


- przedstawia okoliczności, w których doszło do powstania islamu

- opisuje wygląd meczetu

- omawia organizację państwa arabskiego


- charakteryzuje związki między islamem, chrześcijaństwem i judaizmem

- dostrzega znaczenie idei świętej wojny dla rozprzestrzeniania się religii arabskiej

- określa związek między religią a prowadzoną przez Arabów polityką podbojów

- charakteryzuje stosunek Arabów do podbitych narodów

- wyjaśnia rolę Arabów w rozpowszechnianiu osiągnięć ludów podbitych


Państwo Franków

- lokalizuje na mapie pierwotne siedziby Franków

- opisuje życie codzienne i zajęcia Franków

- określa zasięg terytorialny państwa Franków


- zna daty: 496 r., 732 r., 751 r., 756 r., 800 r., 814 r.

- przedstawia postacie: Chlodwiga, Karola Młota, Pepina Krótkiego, Karola Wielkiego i Einharda oraz

ich najważniejsze dokonania

- poprawnie posługuje się terminami: arianizm, majordom, marchia, siedem sztuk wyzwolonych, minuskuła, renesans karoliński, retoryka, dialektyka, kaligrafia, manuskrypt, miniatura

- lokalizuje na mapie pierwotne siedziby Franków

- opisuje życie codzienne i zajęcia Franków

- wyjaśnia znaczenie przyjęcia chrztu przez Chlodwiga

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Karola Wielkiego

- przedstawia rozwój kultury i nauki

za panowania Karola Wielkiego



- omawia organizację państwa Franków

- opisuje sposób przejęcia władzy

w państwie Franków przez dynastię Karolingów

- określa znaczenie koronacji cesarskiej Karola

- prezentuje dokonania Karola Wielkiego

w kulturze i nauce, które nastąpiły w VIII i IX w.

- tłumaczy związek między rozwojem kultury i nauki a utrzymaniem silnego państwa

- ocenia postać Karola Wielkiego



- przedstawia sytuację polityczną

w Europie zachodniej po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- wyjaśnia znaczenie zwycięstwa Franków w bitwie pod Poitiers

-

- uzasadnia słuszność określenia renesans karoliński dla zmian w kulturze i nauce, które nastąpiły w VIII i IX w.



- tłumaczy związek między rozwojem kultury i nauki a utrzymaniem silnego państwa

- ocenia wpływ Karola Wielkiego na proces kształtowania się średniowiecznej Europy




Rzesza Ottonów

- wymienia postanowienia traktatu w Verdun

- lokalizuje na mapie państwa powstałe w wyniku podziału monarchii Karola Wielkiego




- zna daty: 843 r., 962 r., 995 r., 1000 r.

- przedstawia postacie: Ludwika Pobożnego, Ludwika Niemieckiego, Karola Łysego, Lotariusza (Lotara), Ottona I, Ottona III, Henryka II

- poprawnie posługuje się terminami: traktat w Verdun, Rzesza Niemiecka, uniwersalizm

- wyjaśnia znaczenie koronacji cesarskiej Ottona I



- przedstawia okoliczności, w których doszło do podziału państwa Karola Wielkiego

- wyjaśnia, na czym polega idea uniwersalizmu

- opisuje politykę następców Ottona III


- ocenia znaczenie traktatu w Verdun dla dalszych losów politycznych Europy

- charakteryzuje sytuację polityczną państwa niemieckiego po wygaśnięciu dynastii Karolingów

- omawia dokonania Ottona I i Ottona III

- wyjaśnia, na czym polega idea uniwersalizmu

- ocenia rolę Ottona I i Ottona III w kształtowaniu się średniowiecznej Europy


Najazdy Normanów

- lokalizuje na mapie siedziby Normanów

- omawia warunki naturalne

i położenie geograficzne Półwyspu Skandynawskiego


- zna daty: 793 r., 1066 r.

- przedstawia postacie: Leifa Erikssona, Roberta Giuscarda

i Wilhelma Zdobywcy oraz ich najważniejsze dokonania

- poprawnie posługuje się terminami: Normanowie (wikingowie), runy, drakkary, snekkary, kościół klepkowy

- opisuje warunki życia i zajęcia ludności normańskiej

- wskazuje na mapie kierunki ekspansji wikingów

- nazywa państwa powstałe na terenie Skandynawii

- wymienia osiągnięcia Normanów w dziedzinie sztuki i rzemiosła



- przedstawia system wierzeń Normanów

- opisuje wygląd łodzi wikingów i uzbrojenia wojowników normańskich

- opisuje okoliczności, w których Normanowie pojawili się w Ameryce


- wyjaśnia przyczyny wypraw organizowanych przez Normanów

- wskazuje czynniki, które zadecydowały o sukcesie podbojów normańskich

- prezentuje okoliczności, w których doszło do powstania państw skandynawskich

- dostrzega związek między przyjęciem chrześcijaństwa a zaprzestaniem wypraw rabunkowych Normanów




Słowianie i Węgrzy

- dokonuje podziału Słowian na grupy (zachodnią, wschodnią, południową)

- wskazuje na mapie położenie pierwszych państw słowiańskich i Węgier

- omawia warunki życia i zajęcia Słowian


- zna daty: IV–V w., VII w., IX w., 863 r., 885 r., 955 r., 988 r., 1001 r.

- przedstawia postacie: Samona, Rościsława, Cyryla, Metodego, Świętopełka, Włodzimierza Wielkiego, Stefana Wielkiego

- poprawnie posługuje się terminami: Słowianie, głagolica, cyrylica, latopis, Lechowe Pole


- omawia organizację plemion słowiańskich

- wymienia okoliczności powstania pierwszych państw słowiańskich

i państwa węgierskiego

- przedstawia dokonania Włodzimierza Wielkiego i Stefana Wielkiego

- charakteryzuje powstanie państwa ruskiego


- opisuje działalność misyjną Cyryla

i Metodego

- wyjaśnia, jakie znaczenie dla utrzymania i rozwoju państwowości słowiańskiej miała decyzja władców

o przyjęciu chrztu




Między papiestwem a cesarstwem

- wymienia przejawy kryzysu

w Kościele w X w.

- określa miejsce, z którego wyszła idea odnowy Kościoła


- zna daty: X w., 1054 r., 1075 r., 1077 r., 1122 r.

- przedstawia postacie: Sylwestra II, Grzegorza VII i Henryka IV oraz ich najważniejsze dokonania

- poprawnie posługuje się terminami: Cluny, prawo kanoniczne, schizma wschodnia, ekskomunika, prawosławie, dyktat papieski, inwestytura, Canossa, konkordat wormacki, synod

- wskazuje na mapie zasięg wpływów Kościoła katolickiego

i prawosławnego

- podaje najistotniejsze treści zawarte w Dyktacie papieskim Grzegorza VII



- charakteryzuje sytuację w Kościele chrześcijańskim w X w.

- omawia dokonania papieża Sylwestra II

- przedstawia okoliczności, w których doszło do schizmy wschodniej


- określa przyczyny i konsekwencje schizmy wschodniej dla Kościoła i jego wyznawców

- wyjaśnia, na czym polegał spór

o inwestyturę

- opisuje przebieg sporu i sposób, w jaki został rozwiązany

- tłumaczy znaczenie powiedzenia ,,pójść do Cannosy”


Pradzieje ziem polskich







- określa ramy chronologiczne istnienia kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- zna daty: ok. 120 tys. lat p.n.e., VIII w. p.n.e., VI w. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: kurhan, kamienne kręgi, kultura archeologiczna, dymarka

- omawia warunki naturalne panujące na ziemiach polskich

- wymienia nazwy kultur archeologicznych obecnych na ziemiach polskich

- lokalizuje na mapie Biskupin

- wskazuje na mapie siedziby plemion słowiańskich


- przedstawia najważniejsze odkrycia archeologiczne na ziemiach polskich

- wyjaśnia, na czym polega trudność w badaniu historii kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- opisuje wygląd osady w Biskupinie

- charakteryzuje kontakty gospodarcze mieszkańców ziem polskich z przedstawicielami cywilizacji śródziemnomorskich

- omawia system wierzeń słowiańskich

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie



Tajemnice sprzed wieków

– Kiedy powstała osada w Biskupinie?









- zna daty: VIII w. p.n.e.,

1933 r.


- przedstawia postacie: Walentego Szwajcara, Józefa Kostrzewskiego

- poprawnie posługuje się terminem dendrochronologia



- przedstawia okoliczności odkrycia osady w Biskupinie

- określa, jakie informacje może zdobyć historyk dzięki zastosowaniu metody dendrochronologicznej

- wskazuje problemy wynikające z zastosowania tej metody


Początki państwa polskiego

- zna daty: IX w., 960 r., 965 r., 966 r., 968 r., 972 r., 991 r., 992 r.

- przedstawia postacie: Mieszka I, Dobrawy, Ibrahima ibn Jakuba, Jordana




- poprawnie posługuje się terminami: Geograf Bawarski, drużyna książęca, woj, szyszak, kolczuga, danina, Dagome iudex

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie i wskazuje na mapie ich siedziby

- lokalizuje na mapie główne grody w państwie Mieszka I

- opisuje okoliczności przyjęcia chrztu przez Mieszka I

- wymienia korzyści wynikające

z przyjęcia chrztu

- określa, jakie informacje znalazły się w dokumencie Dagome iudex


- przedstawia okoliczności powstania państwa polskiego

- wyjaśnia znaczenie decyzji Mieszka I o przyjęciu chrztu

- opisuje wygląd i uzbrojenie woja z drużyny książęcej


- omawia organizację plemion słowiańskich na ziemiach polskich

- prezentuje rozwój terytorialny państwa Mieszka I

- prezentuje okoliczności przyjęcia chrztu przez Mieszka I

- tłumaczy, dlaczego książę przyjął chrzest z rąk czeskich

- określa przyczyny powstania dokumentu Dagome iudex

- charakteryzuje strukturę społeczną w państwie Mieszka I



Państwo Bolesława Chrobrego

- zna daty: 1000 r.,

- przedstawia postacie: Bolesława Chrobrego, Ody, biskupa Wojciecha, Ottona III, Radzima Gaudentego, Galla Anonima, Thietmara, Henryka II, Świętopełka

- opisuje przebieg misji św. Wojciecha


- zna daty: 997 r., 1000 r., 1002–1018 r., 1025 r.

- poprawnie posługuje się terminami: kasztelan, relikwie, czynszownik, metropolia, kanonizacja, włócznia św. Maurycego, gród, Grody Czerwieńskie

- wymienia przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Chrobrego

- omawia postanowienia pokoju w Budziszynie

- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego



- przedstawia okoliczności przejęcia władzy przez Bolesława Chrobrego

- omawia dokonania Bolesława Chrobrego

- opisuje wygląd Gniezna w czasach Bolesława Chrobrego


- charakteryzuje organizację państwa polskiego za panowania Bolesława

- streszcza żywot św. Wojciecha

- wyjaśnia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla rozwoju organizacji kościelnej i państwowej

- porównuje relacje źródłowe na temat zjazdu

- opisuje wygląd Gniezna w czasach Bolesława Chrobrego

- omawia podboje Bolesława Chrobrego

- ocenia skutki polityki zagranicznej Bolesława dla państwa polskiego


Kryzys i odbudowa państwa Piastów

- zna datę 1025

- poprawnie posługuje się terminami: trybut, denar




- zna daty: 1025 r., 1031 r., 1034 r., 1039 r., 1047 r., 1058 r., 1069 r., 1076 r., 1079 r.

- przedstawia postacie: Mieszka II, Bezpryma, Konrada II, Jarosława Mądrego, Kazimierza Odnowiciela, Rychezy, Miecława, Brzetysława, Bolesława Śmiałego, biskupa Stanisława ze Szczepanowa

- wymienia przyczyny kryzysu i upadku państwa polskiego w XI w.

- opisuje przebieg konfliktu Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem

- wyjaśnia przyczyny i skutki sporu między królem a biskupem


- opisuje sytuację w państwie polskim po śmierci Bolesława Chrobrego

- dokonuje oceny skutków polityki zagranicznej prowadzonej przez Bolesława Śmiałego




- przedstawia przyczyny kryzysu państwowości polskiej w XI w.

- omawia działalność Kazimierza Odnowiciela i Bolesława Śmiałego

- porównuje relacje źródłowe na temat sporu między królem Bolesławem a biskupem Stanisławem

- wyjaśnia, dlaczego w sporze o inwestyturę Bolesław Śmiały opowiedział się po stronie papieża

- ocenia obiektywizm źródeł historycznych dotyczących wydarzeń

z 1079 r.



Panowanie Bolesława Krzywoustego

- wymienia postanowienia statutu Bolesława Krzywoustego

- podaje przyczyny powstania statutu Bolesława Krzywoustego



- zna daty: 1097 r., 1102 r., 1108 r., 1109 r., 1116 r., 1124 r., 1138 r.

- przedstawia postacie: Władysława Hermana, Bolesława Krzywoustego, Zbigniewa, Sieciecha, Henryka V, Warcisława, Bernarda Hiszpana, Ottona z Bambergu, Władysława Wygnańca, Bolesława Kędzierzawego, Mieszka Starego, Henryka Sandomierskiego, Kazimierza Sprawiedliwego, Salomei

- poprawnie posługuje się terminami: wojewoda, statut, seniorat, senior

- wyjaśnia przyczyny sporu między Bolesławem Krzywoustym a Zbigniewem

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Krzywoustego

- lokalizuje na mapie grody oblegane przez Niemców

- wskazuje na mapie dzielnicę senioralną i ziemie przyznane


- charakteryzuje sytuację polityczną państwa polskiego za panowania Władysława Hermana

- opisuje podbój i chrystianizację Pomorza




- omawia dokonania Bolesława Krzywoustego

- przedstawia okoliczności najazdu niemieckiego na Polskę

- wyjaśnia znaczenie przyłączenia Pomorza do Polski

- wymienia przyczyny powstania statutu Bolesława Krzywoustego

- ocenia konsekwencje decyzji Bolesława o podziale państwa polskiego


Tajemnice sprzed wieków – Kto spisywał dzieje Polski?

- wymienia nazwy źródeł historycznych dotyczących dziejów państwa polskiego za panowania pierwszych Piastów

- przedstawia postacie: Galla Anonima, Thietmara, Wincentego Kadłubka


- określa ramy chronologiczne wydarzeń opisanych w kronikach Galla Anonima

i Wincentego Kadłubka

- wyjaśnia przyczyny powstania dzieł kronikarzy


- przedstawia teorie dotyczące pochodzenia Galla Anonima

- opowiada relację o Bolesławie Zapomnianym



- tłumaczy konieczność weryfikacji prawdziwości źródeł historycznych




©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy