Strona główna

Załącznik nr 3 Metoda analityczna oznaczania zawartości chlorku winylu w materiałach i wyrobach


Pobieranie 29.27 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar29.27 Kb.


Załącznik nr 3



Metoda analityczna oznaczania zawartości chlorku winylu w materiałach i wyrobach



1. Zakres i obszar zastosowania
Metoda służy do urzędowej kontroli oznaczania zawartości monomeru chlorku winylu w materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
2. Zasada metody
Zawartość monomeru chlorku winylu (VC) w materiałach i wyrobach oznacza się metodą chromatografii gazowej stosując technikę "head-space", po sporządzeniu roztworu lub zawiesiny próbki w N, N-dimetyloacetamidzie.
3. Odczynniki
3.1. Chlorek winylu (VC), o czystości większej niż 99,5% (v/v).
3.2. N,N - dimetyloacetamid (DMA), wolny od zanieczyszczeń, o czasie retencji takim samym jak dla VC lub standardu wewnętrznego określonego w pkt 3.3. w warunkach badania.
3.3. Eter dietylu lub cis-2-buten w DMA jako roztwór standardu wewnętrznego.

Standardy wewnętrzne nie mogą zawierać żadnych zanieczyszczeń o czasie retencji takim samym jak VC, w warunkach badania.


4. Aparatura
UWAGA:

O aparaturze lub częściach aparatury mówi się tu tylko, jeśli są nietypowe. Zakłada się dostępność standardowych urządzeń laboratoryjnych.


4.1. Chromatograf gazowy z automatycznym urządzeniem do pobierania próbek znad roztworu lub z rozwiązaniami umożliwiającymi ręczne wprowadzanie próbek.
4.2. Płomieniowy detektor jonizacyjny lub inne detektory wymienione w pkt 7.
4.3. Kolumna chromatograficzna.

Kolumna musi umożliwiać rozdzielenie pików powietrza, VC i standardu wewnętrznego, jeżeli jest on stosowany. Ponadto kolumna chromatograficzna i detektory, o których mowa w pkt 4.2., muszą zapewnić uzyskanie sygnału, który daje roztwór zawierający 0,02 mg VC/litr DMA lub 0,02 mg VC/kg DMA, co najmniej pięciokrotnie silniejszy od szumu tła.


4.4. Ampułki z silikonową lub z gumową membraną.

Jeśli ciśnienie w ampułce nie zostało sztucznie zwiększone, w celu uniknięcia powstawania w niej częściowej próżni w czasie ręcznego pobierania próbki z nad roztworu przy użyciu mikrostrzykawki, zaleca się stosowanie dużych ampułek.


4.5. Mikrostrzykawki.
4.6. Strzykawki gazoszczelne do ręcznego pobierania próbek z fazy gazowej.
4.7. Waga analityczna o dokładności 0,1 mg.
5. Procedura
UWAGA:

Chlorek winylu jest substancją niebezpieczną, w temperaturze pokojowej jest gazem, dlatego przygotowanie roztworów powinno odbywać się pod dobrze działającym wyciągiem. Należy zachować wszelkie środki zabezpieczające przed utratą VC lub DMA. Przy ręcznym pobieraniu próbek należy stosować standard wewnętrzny, o którym mowa w pkt 3.3. Stosując standard wewnętrzny, przez całe badanie należy używać tego samego roztworu.


5.1. Przygotowanie stężonego standardowego roztworu VC, o stężeniu około 2 000 mg/kg.

Zważyć z dokładnością do 0,1 mg odpowiednie naczynie szklane i umieść w nim pewną ilość (np. 50ml) DMA o czystości i czasie retencji określonych w pkt 3.2. Zważyć ponownie. Do DMA dodać powoli pewną ilość (np. 0,1g) VC o czystości określonej w pkt 3.1, w postaci ciekłej lub gazowej. VC można również wprowadzić pod powierzchnię DMA, pod warunkiem, że urządzenie wykorzystywane w tym celu zabezpieczone jest przed utratą DMA. Zważyć ponownie z dokładnością do 0,1mg. Odczekać 2 godziny do osiągnięcia stanu równowagi. Roztwór standardowy przechowywać w lodówce.


5.2. Przygotowanie rozcieńczonego standardowego roztworu VC.

Pobrać zważoną ilość stężonego roztworu standardowego VC przygotowanego wg pkt 5.1 i rozcieńczyć do znanej masy lub objętości przy pomocy DMA lub roztworu standardu wewnętrznego określonego w pkt 3.3. Stężenie uzyskanego roztworu standardowego wyrażane jest odpowiednio w mg/l lub w mg/kg.


5.3. Przygotowanie krzywej wzorcowej.
UWAGA:

Krzywa musi obejmować co najmniej siedem punktów.

Powtarzalność sygnału (1) musi być mniejsza niż 0,02 mg VC/l lub kg DMA.

Przebieg krzywej należy wyznaczyć na podstawie punktów wyliczonych za pomocą metody najmniejszych kwadratów, tzn. linia regresji powinna zostać obliczona według następującego równania:



gdzie:
a1 = oraz a0 =

gdzie:

y = wysokość lub pole powierzchni pod pikiem w pojedynczym oznaczeniu



x = odpowiadające stężenie na linii regresji;

n = liczba wykonanych oznaczeń (n 14)


Krzywa musi być liniowa, tzn. standardowe odchylenie (s) różnic między zmierzonymi sygnałami (yi) i odpowiadającymi im wartościami wyliczonymi na podstawie linii regresji (zi), podzielone przez wartość średnią () wszystkich zmierzonych sygnałów nie może przekraczać 0,07.

Obliczenie wykonuje się wg wzoru:





gdzie:
s =



yi = każdy pojedynczy zmierzony sygnał

zi = wartość odpowiadająca sygnałowi (yi) na obliczonej linii regresji

n ≥ 14
Należy przygotować dwie serie po co najmniej siedem ampułek. Wlać do każdej ampułki pewną ilość rozcieńczonego standardowego roztworu VC i DMA lub roztworu standardu wewnętrznego w DMA tak, aby końcowe stężenie VC wynosiło 0; 0,050; 0,075; 0,100; 0,125; 0,150; 0,200 itd. mg/l lub kg DMA i aby wszystkie ampułki zawierały taką samą ilość DMA, która ma być użyta w sposób określony w pkt 5.5. Zamknąć ampułki i postępować zgodnie ze wskazaniami określonymi w pkt 5.6. Przygotować wykres, na którym wartości rzędnej odpowiadają powierzchni (lub wysokości) pików VC z podwójnych roztworów (lub stosunkowi tych powierzchni/wysokości do pików standardu wewnętrznego), a wartości odciętej odpowiadają stężeniu VC w roztworach.
5.4. Walidacja przygotowania roztworów standardowych otrzymanych w sposób określony w pkt 5.1.i 5.2.

Powtórzyć procedury, o których mowa w pkt 5.1. i 5.2. w celu otrzymania drugiego rozcieńczonego roztworu standardowego o stężeniu równym 0,1mg VC/l lub kg DMA lub roztworu standardu wewnętrznego. Średnia z dwóch oznaczeń chromatograficznych tego roztworu nie może różnić się o więcej niż 5% od odpowiadającego punktu na krzywej wzorcowej. Jeżeli różnica jest większa niż 5%, należy odrzucić wszystkie roztwory otrzymane w wyniku zastosowania pkt 5.1., 5.2., 5.3. i 5.4 i powtórzyć procedurę od początku.


5.5. Przygotowanie próbek materiałów lub wyrobów

Przygotować dwie ampułki. Do każdej odważyć z dokładnością do 0,1mg nie mniej niż 200mg próbki pobranej z badanego materiału lub wyrobu pociętego na małe kawałki. Ilości materiału wprowadzonego do obydwu ampułek powinny być równe. Natychmiast zamknąć ampułki. Do każdej ampułki na 1g próbki wprowadzić 10ml lub 10g DMA lub 10ml lub 10g roztworu standardu wewnętrznego. Zamknąć ampułki i postępować w sposób określony w pkt 5.6.


5.6. Oznaczenia chromatograficzne
5.6.1. Wstrząsnąć ampułką unikając kontaktu cieczy z zamknięciem, tak aby otrzymać możliwie jak najbardziej jednorodny roztwór lub zawiesinę próbek materiału lub wyrobu przygotowanych w sposób określony w pkt 5.5.

5.6.2. Umieść wszystkie zamknięte ampułki w łaźni wodnej w temperaturze 60 ±1oC na dwie godziny do uzyskania równowagi. Ponownie wstrząsnąć, jeśli to konieczne.


5.6.3. Pobrać próbkę z przestrzeni ponad cieczą w ampułce. W przypadku stosowania ręcznej metody pobierania próbek znad roztworu należy postarać się, aby próbki były jak najbardziej do siebie podobne. W szczególności strzykawka musi być ogrzana do temperatury próbki. Zmierzyć powierzchnię (lub wysokość) pików VC i stosowanego standard wewnętrznego, jeżeli jest używany.
5.6.4. Usunąć z kolumny nadmiar DMA, gdy tylko na chromatogramie pokażą się piki DMA.
6. Obliczanie wyników
6.1. Przez interpolację krzywej obliczyć nieznane stężenie każdego z dwóch roztworów próbki, uwzględniając roztwór standardu wewnętrznego, jeśli był użyty. Obliczyć ilość VC w każdej z dwóch próbek badanego materiału lub wyrobu stosując następujący wzór:
x =
gdzie:

x = stężenie VC w próbce materiału lub wyrobu wyrażone w mg/kg

c = stężenie VC w ampułce z próbką materiału lub wyrobu

wyrażone w mg /l lub mg/kg

V = objętość lub masa DMA w ampułce z próbką materiału lub wyrobu

wyrażona w litrach lub kilogramach

M = ilość próbki materiału lub wyrobu wyrażona w gramach
6.2. Stężenie VC w badanym materiale lub wyrobie wyrażone w mg/kg powinno być średnią dwóch oznaczonych stężeń VC (mg/kg), pod warunkiem, że spełnione jest kryterium powtarzalności, zgodnie z pkt 8.
7. Potwierdzenie poziomu VC
W przypadkach gdy zawartość VC w materiałach i wyrobach obliczona w sposób określony w pkt 6.2. przekracza maksymalną dopuszczalną ilość, wyniki otrzymane w analizie każdej z dwóch próbek wykonanej w sposób określony z pkt 5.6. należy potwierdzić w jeden z trzech poniższych sposobów:


  • używając przynajmniej jednej innej kolumny z fazą stacjonarną o innej polarności;

procedurę tę należy powtarzać, aż do uzyskania chromatogramu bez oznak nakładania się

pików VC i/lub standardu wewnętrznego ze składnikami próbki materiału lub wyrobu;




  • przy użyciu innych detektorów, np. mikro-elektrolitycznego detektora przewodności (2);




podobnych masach (m/e) 62 i 64 są wykrywane w stosunku 3:1, z dużym

prawdopodobieństwem, można uznać to za potwierdzenie obecności VC; w razie



wątpliwości należy sprawdzić całe widmo masowe.
8. Powtarzalność
Różnice między wynikami dwóch oznaczeń obliczonymi w sposób określony w pkt 6.1. dla tej samej próbki, wykonanych jednocześnie lub w krótkich odstępach czasu, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie mogą przekraczać 0,2mg VC/kg materiału lub wyrobu.

(1) patrz zalecenie ISO DIS 5725 : 1997.

(2) patrz Journal of Chromatographic Science, vol. 12, March 1974, p. 152






©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość