Zasady działania ue



Pobieranie 212.88 Kb.
Strona1/5
Data18.06.2016
Rozmiar212.88 Kb.
  1   2   3   4   5
prof. dr hab. Anna Wyrozumska

Katedra Europejskiego Prawa Konstytucyjnego UŁ



Jean Monnet Chair of European Constitutional Law

Zasady działania UE



Najważniejszymi zasadami, według których funkcjonuje UE są:



  1. zasada kompetencji powierzonych,

  2. zasada podziału kompetencji,

  3. zasada subsydiarności,

  4. zasada proporcjonalności,

  5. zasada lojalnej współpracy,

  6. zasada efektywności,

  7. zasada jednolitych ram instytucjonalnych,

  8. zasada równowagi instytucjonalnej,

  9. zasada zachowania tożsamości narodowej państw członkowskich,

  10. zasada poszanowania wolności, demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności oraz państwa prawnego,

  11. zasada poszanowania praw podstawowych.

Zasady Ogólne prawa UE




  1. zasady określające konstytucyjną strukturę WE/ stosunki WE - państwa członkowskie/ mogą także dotyczyć jednostek




  1. zasady wywodzące się z zasad państwa prawa/ stosunki władze państwowe i WE - jednostki




  1. zasady prawa materialnego



Źródła zasad


  1. prawo międzynarodowe




  1. prawo wewnętrzne państw członkowskich




  1. orzeczenia ETS (Traktaty)




Sposoby powoływania zasad ogólnych




  1. dla interpretacji prawa WE, prawa krajowego implementującego prawo WE




  1. dla podważenia legalności aktu WE przez państwa członkowskie i jednostki (art. 226, 230, 232, 234, 241)




  1. dla podważenia legalności działań państw członkowskich wykraczających poza prawa lub obowiązki wynikające z prawa WE




  1. dla wsparcia skargi odszkodowawczej przeciwko WE (art. 235 oraz 288(2))

1. Zasada kompetencji powierzonych



UE ma tylko tyle kompetencji ile powierzyły jej państwa członkowskie (zasada przyznania, czy inaczej zasada ograniczonej kompetencji szczegółowej)

„Wspólnota działa w granicach kompetencji powierzonych jej niniejszym Traktatem oraz celów w nim wyznaczonych.” art. 5 TWE


art. 7 TWE  każda z instytucji wspólnotowych „działa w granicach uprawnień przyznanych jej niniejszym Traktatem”


Traktat reformujący z 2007 r. w art. 3b TUE precyzuje:

1. Granice kompetencji Unii wyznacza zasada przyznania. Wykonywanie tych kompetencji podlega zasadom pomocniczości i proporcjonalności.

2. Zgodnie z zasadą przyznania Unia działa wyłącznie w granicach kompetencji przyznanych jej przez Państwa Członkowskie w Traktatach do osiągnięcia określonych w nich celów. Wszelkie kompetencje nieprzyznane Unii w Traktatach należą do Państw Członkowskich.




  • K. wyraźne



ETS  Komisja posiada wszelkie dorozumiane kompetencje niezbędne do zrealizowania zadań wyraźnie nałożonych na nią Traktatem1


 istnienie danego celu lub funkcji implikuje istnienie wszelkich kompetencji w sposób rozsądny koniecznych do jego osiągnięcia


  • K. dodatkowe lub uzupełniające – art. 308 TWE

„Jeżeli w czasie funkcjonowania wspólnego rynku, w celu osiągnięcia jednego z celów Wspólnoty okaże się konieczne podjęcie działania przez Wspólnotę, a niniejszy Traktat nie będzie przewidywał potrzebnych uprawnień, Rada podejmie konieczne środki, działając jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim”.


opinia 2/94 w sprawie przystąpienia WE do EKPCz  środek przyjęty na podstawie art. 308:


  • nie może być sprzeczny z zakazem ustanowionym TWE

  • nie może on zastępować procedury zmiany TWE


Traktat reformujący utrzymał art. 308  zamiast procedury konsultacji wymagana jest zgoda PE

Zasada kompetencji powierzonych w II i III filarze UE  art. 5 TUE


Kompetencje wywodzące się z TWE  pierwszeństwo w stosunku do kompetencji przyznanych na mocy TUE

Pierwszeństwo kompetencji wspólnotowych  art. 47 TUE:

„Z zastrzeżeniem postanowień zmieniających Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą w celu ustanowienia Wspólnoty Europejskiej, Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali oraz Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, i z zastrzeżeniem postanowień końcowych, nic w niniejszym Traktacie nie narusza Traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie oraz późniejszych traktatów i aktów je zmieniających lub uzupełniających.”2



jeżeli UE posiada kompetencję do przyjęcia aktu np. w I filarze i III filarze, nie może wybrać np. przyjęcia decyzji ramowej, musi natomiast przyjąć akt I filaru3


C-176/03 Komisja przeciwko Rada  WE posiada w ograniczonym zakresie dorozumiane kompetencje do stanowienia przepisów prawa karnego
 ETS unieważnił Decyzję ramową Rady 2003/80/JAI z 27 stycznia 2003 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne

„Co do zasady, przepisy prawa karnego, jak i zasady postępowania karnego, nie należą do kompetencji WE. W przypadku jednak, gdy stosowanie przez właściwe władze krajowe skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji stanowi działanie niezbędne dla zwalczania ciężkich przestępstw przeciwko środowisku, to ostatnie stwierdzenie nie może powstrzymać ustawodawcy wspólnotowego od przyjęcia środków związanych z prawem karnym państw członkowskich, które uzna on za konieczne w celu zapewnienia pełnej skuteczności norm przyjętych w dziedzinie ochrony środowiska.”



1.2. Wybór właściwej podstawy prawnej

Podstawa prawna wskazuje:



  • podział kompetencji między WE i państwa członkowskie (wertykalny podział kompetencji), kompetencję WE ratione materiae,

  • sposób, w jaki WE ma wykonać swoje kompetencje ratione materiae: instytucję, instrument (np. dyrektywa, decyzja) i procedurę, w jakiej ma być przyjęty4 (czynniki te determinują tzw. horyzontalny podział kompetencji między instytucjami wspólnotowymi).

szczególne podstawy

art. 94 i art. 95 TWE – w sprawie stanowienia prawa w celu ustanowienia i funkcjonowania wspólnego rynku i rynku wewnętrznego

art. 308 TWE

 powinna być wybrana najbardziej właściwa podstawa prawna ze względu na cel i treść środka
Wtórne podstawy prawne

Przykład 

6 maja 2008 r.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-133/06



Parlament / Rada (komunikat prasowy)

Trybunał stwierdzIŁ nieważnośĆ niektórych przepisów dyrektywy dotyczącej procedury nadawania i cofania statusu uchodźcy

Podając przyszłe przyjmowanie wspólnych list krajów bezpiecznych zwykłej konsultacji z Parlamentem, a nie procedurze współdecydowania, Rada przekroczyła kompetencje w dziedzinie azylu przyznane jej traktatem

W dniu 1 grudnia 2005 r. Rada przyjęła dyrektywę5 w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w państwach członkowskich. Dyrektywa ta przewiduje, że Rada, stanowiąc kwalifikowaną większością głosów, po konsultacji z Parlamentem Europejskim, przyjmuje wspólną minimalną listę państw trzecich, które państwa członkowskie uznają za bezpieczne kraje pochodzenia, jak również wspólną listę europejskich bezpiecznych krajów trzecich. Zmiana tych dwóch list również następuje większością kwalifikowaną w Radzie po konsultacji z Parlamentem.

Parlament wniósł skargę o stwierdzenie nieważności przepisów dyrektywy przewidujących zwykłą konsultację. Uważa on bowiem, że przepisy te powinny przewidywać przyjmowanie omawianych list w drodze współdecydowania, tj. procedury, w której Parlament uczestniczy jako współprawodawca. Zdaniem Parlamentu Rada niezgodnie z prawem wprowadziła do aktu prawa wtórnego, jakim jest dyrektywa, podstawy prawne pozwalające jej na przyjmowanie tych list, tworząc w ten sposób „zastrzeżenie prawodawcze”.

Rada podnosi natomiast, że korzystanie z wtórnych podstaw prawnych jest utrwaloną techniką prawodawczą i traktat WE w żaden sposób nie stoi jej na przeszkodzie. Powołuje się także na delikatny charakter samej materii, która wymaga szybkiego i skutecznego reagowania na zmiany sytuacji w krajach trzecich, których to dotyczy. Wreszcie uważa ona, że przesłanki przejścia do procedury współdecydowania nie zostały spełnione.

W istocie, rozstrzygnięcia Trybunału wymaga kwestia, czy Rada mogła zgodnie z prawem przewidzieć w dyrektywie ustalanie list krajów bezpiecznych i wprowadzanie zmian do tych list większością kwalifikowaną, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem.

Trybunał przypomniał, że każda instytucja działa w granicach uprawnień przyznanych jej traktatem. W tym aspekcie procedura przyjmowania list wprowadzona dyrektywą jest odmienna od procedury przewidzianej w traktacie. Tymczasem normy regulujące sposób podejmowania decyzji przez instytucje wspólnotowe ustanowione są przez traktat i nie pozostają one do dyspozycji ani państw członkowskich, ani samych instytucji. Następnie Trybunał wskazał, że przyjęcie, iż instytucja ma możliwość wprowadzania wtórnych podstaw prawnych, oznaczałoby przyznanie jej uprawnień prawodawczych wykraczających poza to, co przewiduje traktat.

Tym samym Rada, wprowadzając do dyrektywy wtórne podstawy prawne, przekroczyła kompetencje powierzone jej traktatem. W tych okolicznościach Trybunał uchylił zaskarżone przepisy.


: zeupi -> pliki upload
pliki upload -> Źródła prawa ue prawo pierwotne I wtórne
pliki upload -> Instytucje i organy Unii od 1 grudnia 2009
pliki upload -> Podstawy prawa Unii Europejskiej rok akademicki 2009-2010
pliki upload -> Orzeczenia ets 2010 (styczeń 28 czerwca)
pliki upload -> Ćwiczenia II rok prawa „ Wstęp do prawa europejskiego orzecznictwo
pliki upload -> Wyrok trybunałU (wielka izba) z dnia 5 października 2004 r.
pliki upload -> Wyrok trybunałU z dnia 19 listopada 1991 r. W sprawach połączonych c 6/90 I c 9/90
pliki upload -> Najważniejszymi zasadami, według których funkcjonuje ue są
pliki upload -> Charakter prawny Unii – przeniesienie kompetencji, podział i wykonywanie od 1 grudnia 2009
pliki upload -> Wybrane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości – II półrocze 2006 Komunikaty prasowe Spis treści


  1   2   3   4   5


©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy